altı numara

6 NUMARA ARŞİV

2009-10-06T15:36:00.001+03:00

Bu blog, 6 Numara'nın arşividir. Güncel 6 Numara için:
www.6numara.net

FAHİŞE

2009-09-01T22:53:00.002+03:00

Şehr i zulümde,hıyanet içinde bir gece.Çıkıp bağırıp çağırası gelen bir fahişe.Yaptığı yapacağı tüm ahlaksızlıklara okudu bir küfür mesnevisi.Onu acıtmalarına izin vermeden o acıtmıştı haz muptelası bedenleri.Kamasutralar usandırmış,karanlık sokaklar gözlerine işlemişti pişmanlıklara bulanmış yalnızlığını.Baktığı her yüzde gölge olup akıyordu bakışları,diz çöküşlerindeki asalet,şaha kalkan bekareti ve iki omzuna çizilmiş mızraklarla bir tanrıçayı andırıyordu.Kulağında bir çellodan arabesk notaları,artıkla başlayan şarkılar söylüyor,sesinin çekinik kaldığı yerlerde başıyla eşlik ediyordu sızlayan melodilere.Masasında akşamdan kalan bir parça ekmek ve boş bir kadeh...Fahişem bu gece de yağmurla sevişiyor inlemeler kırık camdan caddelere süzülüyor..

Elif Ok

Fotoğraf, fotokritik.com’dan alıntıdır.

Günahsız

2009-09-01T22:52:00.002+03:00

Ve günahkar harf gelip koynuma girdi.

Diyeceklerim boğazımda düğümdü. Zordu. Terk edilmiş bir duygu artığıydım ve demek istediğim çok şey vardı. Tek bir günah her şeyi çözebilirdi. Günahkar bir harf her şeyin intikamını alabilirdi. Ona sıcaklığı ve yasakları vaad etmeliydim. Onu ikna etmeliydim, uykuma ortak etmeliydim. İçim dinmek bilmeyen bir işkence manzumesiydi. Mutsuzdum! Parmak uçlarımda bir günaha ihtiyaç duydum.

Ve kelam, gelip önce dilimden girdi içeri. Islak, yapışkan, çığırtkan. Affedilmesi güç, acısı haz verici, unutması kolay, intikamı sivri.

Gitmesini ben mi istemiştim? Canımı yakıyordu. Öyleyse neden özledim. Neden istedim. Ben onu hiçbir zaman sevmedim. Cesaret. Hayır, bende yok. Bir önemi yok bir önemi yok. Gitti. Gitsin. Umrumda değil. Sadece birazcık intikam benim istediğim. Tek bir sözcükle kesmek onun şah damarını. Ömrü boyunca kanatmak. Sokağa atılmış bir ağlayış artığıydım. Hep boşa aktım. Boşa aktım.

Ve cümle, derimin altından sızdı. Tırnak diplerimden başladı, saçımın tellerine, bileklerime, kirpiklerime ince bir sızı bıraktı. Kayıp durdu bedenimde bir ez cümle. İntikam, bir şehvet anı gibi gözlerimi kapattığım yerde. Bir harf diyorum, bir cümle!

Söyleyeceklerim yarım kalmamalı. Hepten gitmelisin, arkanda bıraktığın ince, uzun, esmer lekeyi de kuşlara yem etmelisin, kimse bulamamalı seni. Bulunmamalısın. Toprağın altına sızmalısın. Kanımdan boşanıp… Kendi kansızlığına bulaşıp… Beni artık rahat bırakmalısın.

Ve harf. En son nefesimden çıkıp havaya karıştı. Tüm günahından, kininden ve intikamından boşluğa bir kelam bir cümle bir ses artığı bıraktı:

Geride “kal” diyen suskun bir bakış "kal"dı…

Deniz Depe

Fotoğraf, fotokritik.com’dan alıntıdır.

Cholé ve Diğerleri

2009-09-01T22:51:00.002+03:00

Sabah’ın erken saatlerinde göz kapaklarımı yırtıp ok gibi beynime saplanan güneşin “ilk” ışıklarıyla uyandım. Fazla içtikten sonra hep böyle oluyor işte. İnsan güneş ışığından soğur oluyor. Bu detaylarla fazla ilgilenmediğinizi biliyorum. Ama malum pek sizin gibi eli yüzü düzgün insanlarla konuşma fırsatımız olmuyor. Bu şehirde yaşıyorsanız bilmeniz gereken iki önemli husus var. Bunlardan birincisi asla “muhafız”lara yakalanmayın. Hani adalet falan sağlıyorlar da yine de olan bize oluyor. Ne derlerdi eskiler? Hah! Hatırladım: “Olan yine garibana oldu.” Sizi bankta görürse bir muhafız, sabahın o gözünüze saplanan ok gibi güneş ışığına ek olarak çenenizin tam ortasına bir tane tekme ya da tam diz kapağınıza bir cop hediye edebilir. Her neyse lafı uzatmaya gerek yok bu muhafız bozuntularıyla. Biz üç kişiydik; bendeniz köse Saffet, Caka Nuri ve Avukat Hayri. İsimlerin nerden geldiğini merak ediyorsunuzdur muhtemelen. Bana bu “köse” lakabını Caka Nuri taktı. Sokakta tanışalı, aynı bankı paylaşalı beş yıl olmasına rağmen benim suratta tık yok. Bir tel bıyık bile. Caka Nuri’ye lakabını kimin taktığını hatırlamıyorum. Fakat bu ismi ona koyan taşı gediğine oturtmuş. Caka Nuri küçük esnaftan yaptığı ufak tefek hırsızlıklarla üstünü başını giydi. Adam öyle bir adam ki hırsızlık yaparken bile en “faça” giysiyi çalar hepimizden şık olurdu. Tabii bu şıklığı en fazla bir hafta sürerdi çünkü ne yıkandığımız var ne kıyafetleri yıkadığımız. Bir gömme dolabımız yok maalesef. O yüzden iki hatta üç yılda bir giysi hırsızlığına çıkarız. Ulan zaten bir sürü para kazanıyorlar. Üç beş parça giysi dokunmaz herhalde bunlara. Neyse Caka’nın adı buradan geliyor işte. Avukat Hayri’ye gelince şimdi düşünüyorsunuz “Ne işi var ulan avukatın bu itin kopuğun yanında.” Hani bu it ve kopuk tabirine de ayrıyeten bir kinimiz var. Avukat Hayri, ne zaman muhafızlara yakalansak vakt-i zamanında öğrendiği üç beş hukuksal terimle muhafızlara karşı gelir. Hani ağzı da iyi laf yapar puştun. Ne zaman ki muhafızlar Hayri’nin söyledikleri karşısında bize cop çıkartıp üstümüzde “vuruş” talimi yapmaya başlar, o zaman Hayri’nin bu “sokak” davasını kazandığını anlarız. Kış aylarında sokakta kalacak yer bulmak zor oluyor. O yüzden Hayri’yi kış aylarında daha bir muhafızların üstüne salıyoruz. Hiç yoktan nezarette üç beş gün ısınıyoruz işte. Sonra aynı tas aynı hamam.

Arada bir akşamları oturup ufak çaplı bir “alem” yaparız. Ama bizde yamuk olmaz. Ne birinin bacısına ne de yavuklusuna laf atarız. Zararımız kendimize anlayacağınız. İşte ekipteki ilk kaybı o gün yaşadık. Nezaretten yeni çıkmıştık. Yine sağdan soldan arakladığımız üç beş kuruşla “alem” yapıyorduk. İnsanların yadırgar bakışları arasında öyle takılıyorduk kendi çapımızda. Caka Nuri, Fransızların yoğunlukta yaşadığı Lé Boulevard’da bir hatuna (karı ve avrat demekten ziyade hatun demeyi tercih ediyoruz, kız demek de bizim lügatta yok, arada kullanırız o da dalgınlıktandır) takılmıştı. Bu Fransız züppeleri bayağı bir zenginleştiler son ekonomik krizden sonra. Bir de muhafızları yanlarına aldılar. Ne kadar tuhaf ne kadar cins iş varsa bunlarda. Kızın adı Cholé idi. Cholé liseyi yeni bitirmiş, üniversitede mühendislik okuyordu. Dünyadaki bütün prensesleri kıskandıracak kadar güzel bir vücudu, iri ela gözleri ve bir pamuğu andıracak kadar zayıf görünen fakat bir o kadar da göze güzel gelen kahverengi saçları vardı. Eğer Tanrı insanları bir tuvale çizip yaratıyorsa, bu kız için bayağı bir zaman harcamış olmalı. Her neyse bizim Caka’yla bu Cholé takılmaya başlamıştı. Gezip tozuyorlardı. Caka’nın neden bu kadar hırsızlık yaptığını yadırgarken Cholé’yle buluştuğunu görünce onun yaptığı “hırsızlıklara” ayrı bir saygı duymaya başladım. Cholé’yi de anlamıyordum. Hani Caka’yla ne işi vardı diye. Bir gün Caka’yı gizlice takip edip Cholé ile buluşmalarını izledim. Parkın birine oturmuşlar muhabbet ediyorlardı. Caka, Cholé’nin yanından ayrılınca Cholé’yi takip ettim. Ve etrafta muhafızlar var mı yok mu diye kontrol ettikten sonra Cholé’nin yanına sokuldum.

“Merhaba” dedim sakin bir ses tonuyla. En nihayetinde yengemizdi. Bizde öyle gavur,ecnebi, münafık gibi ayrımlar olmaz. Kim düzgünse bizim gözümüzde aynıdır.

“Siz kimsiniz tanıyor muyum sizi?” dedi şüpheyle atkısını düzeltirken.

“Ben Köse. Yani Saffet. Yani Köse Saffet. Caka’nın yani Caka Nuri’nin. Öff Nuri’nin arkadaşıyım.” Kelimeler birbirine karışınca ve benim de bu heyecanla birlikte kullandığım beden dilini görünce biraz rahatlamış göründü.

“Caka sizden hiç bahsetmedi.” dedi. “Vay puşt” diye içimden geçirdimse de bu cümleyi yutup tekrar Cholé’ye doğru döndüm.

“Fakat giysilerinize ve kokunuza bakılırsa onun arkadaşı olduğunuz belli.” dedi alaycı bir tavırla.

“Vay orospu” diye yine aklımdan geçirdim fakat bu cümleyi de Caka’nın ve benim dostluğumun selameti açısından yuttum.

“Sizin sahip olduğunuz birçok şeye sahip olamasak da, hayatı sizden çok daha iyi tanıdığımızı size temin edebilirim. Ayrıca lafı fazla dolandırmaya gerek yok. Merakımı gidermeniz için buradayım. Nasıl oluyor da bulunduğunuz ortamda bir sürü yakışıklı ve ailenize daha çok yakışacak insanlar varken bizim züppeyi seçtiniz?”

Diyaloğu daha fazla anlatmayacağım fakat anlattıklarına göre okuldaki insanlar çok züppeymiş ve kendini yukarıdan görüyormuş. Doğru düzgün arkadaşı yokmuş. Okuldaki insanlarda bulamadığı huzuru Caka’da buluyormuş. Tez zamanda evlenip Caka’nın hayatını kurtarmak istiyormuş fakat bunu ailesine nasıl söyleyeceğini bilemiyormuş. Zaten babası şüphelendiği için Özel Muhafız Birliği’nden bir dedektif tutmuş ve Cholé’nin yanında kimi görürse öldürmesini emretmiş. Bizim Caka’ya bir şey olmaz diye düşünüyordum. Dokuz canlıdır pezevenk. O yüzden bu diyaloğu anlatma gereği duymadım. Esasında anlatmam gerekirdi. Ama anlatamadım işte. Kızar, söver diye düşündüm. Güvenliğini sağlamak açısından Caka’yı takip etmeye karar verdim. Herhangi bir şey olursa kendimi olayın önüne atacaktım. Bir ağacın arkasına gizlenip yine Cholé ve Caka’yı izlemeye koyuldum. Akşamdan kalan sigarayı yakmayı düşündüm fakat bunu yapmam durumunda yerimin belli olacağını göz önünde bulundurarak bu karardan vazgeçtim. Muhabbetleri kıyak görünüyordu. Fakat birden bire parkın yanından gelen uzun gri pardösülü ve fötr şapkalı adamı gördüm. Bu muhtemelen Cholé’nin bahsettiği Ulusal Muhafız Birliği Dedektifi. Oturdukları banka doğru yaklaştı. Atılmak istedim fakat o anda adeta ayağımı bir şeyler bağladı. Zemine mıhlandım. Cholé çığlık atıyor, Caka dedektife her yumruk atmaya çalıştığında elmacık kemikleri kırılıyor, burnundan oluk oluk kan akıyordu. Mesafem fazla uzak değildi, atılsam belki bir şeyler yapabilirdim. Fakat yapamadım işte. Dedektif pardösüsünden oldukça büyük bir silah çıkardı. Götünden mi çıkardı nerden çıkardı bu silahı diye kendi kendime saçma sapan “mizah” yaparken silah patladı ve Caka’nın beyni bir Fransız bankasının reklamı olan banka yayıldı. Bağıramadım bile. Cholé çığlık çığlığaydı. Ve dedektif onu yere doğru yatırıp silahı ağzına soktuktan sonra bir şeyler mırıldandı. Kızın eteğini sert hareketlerle sıyırdı ve erkekliğinin zavallı Cholé’nin içine girdiğini Cholé’nin çıkardığı acı dolu çığlıkta fark ettim. Orospu çocuğu kıza tecavüz ediyordu. Bacaklarından süzülen kanı görünce acım ikiye katlandı. Hala hiçbir şey yapamıyordum. Dedektif Cholé’nin ağzını kapatmıştı. İşini bitirdikten sonra Cholé’ye doğru yine eğilip bir şeyler mırıldandı. Cholé bütün bu olanları anlatacağını haykırdığı sırada silah ikinci kez ateş aldı ki Cholé’nin beyni de Caka’nın beyninin artıklarına eşlik etti. Dedektif sağı solu iyice kontrol ettikten sonra oradan ayrıldı. Hemen olanları Hayri’ye anlatmak için koştur koştur yanına gittim. Hayri hemen oraya gitmemiz gerektiğini ve olayı babasına anlatmamızı söyledi. Aptalca bir fikir olsa bile şu anda benden daha mantıklı düşündüğünü kendime telkin ederek bu teklifini kabul ettim. Parka gittiğimizde ortalık temizlenmişti. Ne ceset vardı ne başka bir şey. Muhafızlar yine olayı güzelce örtbas etmişti. Bu arada Hayri bana neden atılmadığımı ve neden yardım etmediğimi sordu. Beni korkaklıkla ve kaypak olmakla itham etti, üstüne de anamın orospu olduğunu eklemeyi unutmadı. Bu lafı kabullenemeyerek kavgaya tutuştuk. Yorulduğumuzda ikimizin de ağzı burnu kan içindeydi. “Gidiyorum ben” dedim Hayri’ye dönüp. “İyi siktir git.” diye cevap verdi. Kan ve revan içinde Caka’yı ve Cholé’yi düşündüm. Olan yine garibana olmuştu…

Mert Uzbay

TAVUS’UN DÜNYASI

2009-09-01T22:51:00.001+03:00

“Eğilin” der Tanrı ve yedi gün melekleri birer birer eğilir insanın önünde. Emredileni yapmak üzere koşullanmış beyinleri bunu da yapmakta bir sakınca görmez. Sıra Tavus’a geldiğinde sezer bu işte bir yanlışlık olduğunu. Ateşten yaratılmış kutsal bedeninin, topraktan yaratılmış bir yaratık karşısında eğilmesine karşı çıkar. Melekler şaşkınlıkla izlerler Tavus’u ve korkarlar Tanrı’nın gazabından. Zaten korkaklıktır, aptallıklarının sebebi.

Tavus Tanrı’ya bağlıdır. Fakat; bu da bir çeşit bağlılık oyunudur ve kazanan belli olmuştur Tanrı’nın oyununda. Ama Tanrı oyunu bitirmeye niyetli değildir. Oyunun inandırıcılığını artırmak için lanetler Tavus’u. Tavus kahrolur, dinmez gözyaşları. Gözyaşları ıslatır ateşten bedenini. Islattıkça söndürür bir yanını. Kötülüğe adanmış ruhu bu kadar kötülüğü haketmez. Tanrı’nın onu sınadığını ama bu işkencenin elbet bir ödülünün olacağını da bilir.

Tanrı oyunlarına devam eder. Bu kez sınanacak olan Adem’dir. Adem’i cennete koyduğunda (hapsettiğinde) yasak meyveyi göstererek, onu yememesini–onu yaratmış olmanın verdiği cüretle- emreder. Adem de Tanrı’nın emrine itaat eder. Çünkü, kölelik bunu gerektirir. Sorgulamadan kabul etmektir yaşamak.

Tavus’un kalbi Adem’in yalnız kalmasına dayanamaz. Her ne kadar kötülük için yaratılmış olsa da vicdanlıdır Tavus. Çünkü, sanılanın aksine kötülük yeri geldiğinde vicdanlı olmayı gerektirir. Kötülüğün de iyisi ya da kötüsü vardır ve bunları birbirinden ayıran da vicdandır. Adem cennette çoğalamamaktadır ve yeni oğullar vermesi için cennetten çıkması gerekir ve Tavus da ne yapıp edip yasak meyveyi Adem’e yedirmelidir. Çünkü; Adem meyveyi yerse cennetten kovulacaktır (kurtulacaktır). Bunu yapması da hiç zor olmayacaktır. Çünkü; neyse ki Tanrı insanı yaratırken nefsi de üflemiştir. Kötülük olarak görülen şeyleri insanların gözünde kötü yapan şey nefsi kontrol edememektir. Nefis, ahlaklı olmayı gerektirir. Kötülük ve ahlakın da bir arada olması imkansızdır.

Adem meyveye uzanır ve iştahla bir ısırık alır. Nefsine hakim olamayan Adem en az Tavus kadar günahkardır artık. Kölelik vazifesini başaramadığı için üzgündür. Her türlü cezayı hakettiğini düşünür. Tanrı Adem’i de Tavus gibi lanetler. Onu cennetten alarak “düşük dünya”ya gönderir.

Adem dünyada çoğalmaya başlar. Tanrı da bu düşük Adem soyunun başına onlar gibi düşük olan Tavus’u gönderir. Tavus bundan şikayetçi değildir. Hatta; bu görevi ödülü olarak görür. Adem soyunun tanrısı olmuştur artık. Bütün kontrol onun elindedir. Kötülük de , iyilik de ondandır.

“ Bu düşük dünyada hiç kimsenin kendisi için belirlediğim süreden fazla kalmasına dayanamam ama istersem onu bu dünyaya defalarca gönderirim.”

Kitab’ül Cilve’den

Mehmet Ekin AKKAYA

Fotoğraf, fotokritik.com’dan alıntıdır.

Peki ya sonra?

2009-09-01T22:49:00.005+03:00

Attığım her adım sana doğru; korkusuzca, bazen hızlı bazen yavaş. Çoğu zaman pervasızca, ama yine de temkinli. Yürüdüğüm her yoldan daha dikenli daha toz, toprak; ve bir o kadar güzel, buram buram sen kokan.Her adımımın ardından geriye dönüp bakıyorum ardımda bıraktıklarımı umursamaya fırsat vermeden önüme. Yürünen yollar kısalır ya hani benim yolum hiç kısalmamış hep uzamış. Her sana yaklaştım dediğim anda senden ve başladığım noktadan daha çok uzaklaşmışım. Ve şimdi ben öyle bir noktaya gelmişim ki; sana giden yolda geçmişsizliğim ve sensizliğimle kaybolmuşum.Bana doğru biraz gelir misin, seni görebilir miyim tekrar? Bir deniz feneri edasıyla beni kaybolduğum bu ıssız yerlerden sana doğru çekebilir misin? Yoksa beni kayboluşumla yalnız bırakıp sonumu beklemeye devam mı edeceksin? Peki ya sonra?

Rıdvan Üzümcü

Koyun içinde koyun

2009-09-01T22:49:00.002+03:00

'Açık fikirli olmak' üniversitelerin tanıtım kitapçıklarındaki resimlerde gözüktüğü gibi hiçbir şeyi birbirinden ayırt etmeden herşeyi kucaklamak değildir. Bu sadece sizi popüler bir konformizme sürükler; "herkesin kucak açtığına, kabullendiğine ben de kucak açarsam onlardan geri kalmam, 'doğru insan' olurum, paçayı kurtarırım" şeklinde bir konformizme. Böyle olunca kucakladığınız şeyleri ayrımsamayı unutursunuz; bir süre sonra bu konfor öyle yerleşir ki içinize, artık ayrımsamaya ve sorgulamaya tenezzül bile etmezsiniz, zihniniz yozlaşır. Çünkü 'kucaklamak' her zaman daha kolaydır sorgulamaktan. Dolayısıyla başlangıçta 'açık fikirli olmamakla' suçladığınız 'koyunlardan' farksız hale gelirsiniz. İşin gerçeği şudur ki o 'koyunlar' da bu süreçten aynı şu an sizin geçmekte olduğunuz gibi geçerek şu anki hallerini almışlardır. Onlar da aynı sizin gibi, kapalı fikirliliğin kendilerini güdülmeye elverişli koyunlar haline getirdiğini düşünüp 'açık fikirli' olmaya karar almışlardır. Fakat bu sulandırılmış 'açık fikirlileşme' sürecidir aslında insanı koyun yapan, sizin öznel seçim hakkınızı elinizden alan. Oyun içinde oyun denir ya, işte bu da size koyun içinde koyun.

Aslında yeri geldiğinde reddetmektir açık fikirlilik. Olasılıklara açık kalmaktır; olasılıkları onlara hiçbir şans vermeden, birkaç kalıplaşmış düşünce, birkaç asılsız öngörü yüzünden elinin tersiyle itmemektir. Her açık kaldığımız olasılığı kabullenmek, bireysel kimliğimizi yitirmek değildir açık fikirlilik. İşte bu yanılgı yüzünden günümüzde üniversiteler, öznelliğini geliştirmiş, kendi yeganeliğini dünyayla bağını koparmadan ortaya koyabilen aydınlanmış öğrenciler yerine, kendini, takip ettiği akımlarla, 'trendlerle' tanımlayan, öznellikten ve kendi sesinden yoksun öğrenciler üretmektedir. Fikrimiz 'açılmak' yerine 'kapanmaktadır.'

Bora Boşna

YALANCI DOĞRULAR

2009-09-01T22:48:00.002+03:00

“Herkes kendi doğrularının yalancısıdır.”

Birbirlerini suçlayan binlerce kabile. Ve bu suçlamalarla geçmiş binlerce sene. Biri diğerini anlayamamış ki, bini bir arada kalsın. Hep suçlanmış kendinden olmayan. Ve saklanmış gerçekler, doğruların efendilerinin eteklerine. O veya onlar ne demişlerse gelmiş bizim doğrularımız oluvermişler. Gayrı bize düşman yazılmış onun dışındakiler.

Herkes kendi düştüğü toprağı sahiplenmiş. Benlik duygusuyla çevirmiş çevrelemiş. Ne zaman biri ayak basmışsa toprağına, o zaman savaş çıkmış işte. Dünya doğduğunda yoktu hiç insan. Olmadı da asırlarca. Milyarlarca yıl hüküm sürdü insansız sessizlik.

Kaç bin senedir hüküm sürmeye başlayan insan, zulüm sürüp, kazanç elde etmeyi görev edindi. Ve kendinden olmayanı hep ezip geçti.

İnsan hep görece yakınına dost oldu. Kendi komşusundan, kendi mahallesinden, kendi şehirlisinden, kendi ülkelisinden ve kendi gezegenlisinden olana güven duydu hep.

İki tane hayali bölge ve bunların sahip olduğu iki ayrı inanışı ele alalım mesela. İki nesil, iki ayrı ülkede, iki ayrı inanışı yaşasınlar bir ömrün yarısı kadar. Sonra bu toplumlara öyle bir ilaç içirelim ki nerden gelip nereye gittiklerini şaşırsınlar, tüm bildiklerini unutsunlar, bizde bundan faydalanıp bu toplumları yer değiştirelim ve ömürlerinin kalan yarısını da yeni yerlerinde yaşasınlar. Acaba aynı inançları devam mı eder? Yoksa yine öğretildikleri üzere bu seferde yeni inançlarının mı neferleri olurlar? Yani bundan sonraki doğruları, aslında yanlış kabul ettikleri doğrular mı olacaktır?

Bence tam da böyle olacaktır.

Azınlıkla çoğunluk yer değiştirse bile acıyı çeken hep azınlık kalan kısım olacaktır.

Peki ya bu nasıl düzelecektir?

Ortak doğrular elbette olacaktır. Ama somut olan şeyler ve yaşanan an itibariyle tanıklık edilen olayların dışında kalanlar hariç. On kişiden dokuzunun ortak söylediği yalanlar, kalan tekil kişinin söylediği doğruları yalancı çıkaracaktır hep.

Balçığın işe yaramadığını gören insanoğlu, teknolojiyi keşfetti ve güneş artık bombalarla sıvanır oldu…

Bu yazdıklarım şimdilik doğru saydıklarım, ve ben bu doğru sandıklarımın yalancısıyım.

Orçun Çankaya

Fotoğraf, fotokritik.com’dan alıntıdır.

Dün evden çıktığımda…

2009-09-01T22:46:00.001+03:00

Dün evden çıktığımda, yüzümden güler yüzü eksik etmemeye niyetliydim. Güneş bir başka parlıyor, kalabalıklar adeta beni kendine çağırıyordu. Yaşamda saklı olan neşeyi bulmaya yürüyordum. Birazdan köşeyi dönüp de caddeye karışacak, kalabalığın içinde kaybolan değil parlayan bir yüz olacaktım. İçimde dizginleyemediğim bir heyecan başını almış, yeni maceralara beni de yanında götürmeye çalışırken bir anda…

Dün evden çıktığımda, her karşılaştığım çehre ile göz göze gelmek, yeni hikayelere konu olacak yaşamlara hayat vermek ve içimdeki sevgiyi onlara da aktarmak istiyordum. Paylaşmak istiyordum her şeyi, cebimdekileri adeta savuruyordum etrafa. Her şey ne kadar da güzeldi. İleriye doğru attığım her adım beni sana yaklaştırıyordu; mutluydum, sabırsızdım, tam koşmaya hazırlanıyordum ki…

Dün evden çıktığımda, bir şeyler hissediyordum, güzel şeyler… Merdivenleri hızlıca inerken emindim; güzel düşünceler beni harekete geçirecek, hoşlanacağım bir şeyle karşılaşacak ve bu da hayatımı değiştirecekti; fakat daha köşeyi dönmeden yanıma almayı unuttuğum bir şeyi almak için eve geri dönmek zorunda kaldım. Evden tekrar çıktığımda yüzüm asılmıştı. Merdivenleri tekrardan çıkmak, ayakkabıların çözülmeyen bağcıklarına küfretmek, kör anahtarla paslı kapıyı açmak, yerinde durmaya niyeti olmayan bahçe kapısını tekrar yerine oturtmaya çalışmak… Yola tekrar koyulmak…

Dün evden tekrar çıktığımda, güneşi örten bulutlar sanki karamsar bir hikaye anlatmak istiyorlardı bana; fakat ben etrafımdaki başıboş köpekleri savuşturmaya çalışırken, yerdeki kırık şişelerden güneş yüzüme yansıdı ve dağılan bulutların şifremi çaldığını böylece anladım. Canım sıkılmış, şevkim kaçmış, güneş artık ensemi yakan bir kor oluvermişti.

Dün evden tekrar çıktığımda, etrafımı saran kuru kalabalık içinde boğulmamaya kulaç atarken ben; yalnızlık korkusu tüm kıyıyı kaplamıştı. Yürümeye, düşüncelerden uzaklaşmaya çalıştım. Ayaklarım toza bulanmış paçalarım kirlenmişti. Dün, bir önceki günden daha kötüydü. Kalitesiz bir tuvale beceriksizce çizilmiş karelerle çevrili, monoton bir hayata açılan dar bir sokakta buldum kendimi. Yokuşu aşacak, kendimle savaşacak gücü bulamadım kendimde, gerisin geriye eve dönmeye karar verdim.

Bu sabah dışarı çıkmadan her şeyimi iyice kontrol ettim. Acilen çağrılmış olmama rağmen dünün yahut bir önceki günün bana kaybettirdiklerini göz önüne almam gerekliydi. Bu yüzden temkinli davrandım. Tozlu raflara, küf kokulu çekmecelere yahut pencere kenarındaki sardunya saksılarının dibine diri diri gömüp, unutmaya terk ettiğim tüm aygıtlarımı yerinden çıkardım. Yanıma, umut, sevgi, aşk, heyecan, mutluluk, ve neşeyi aldım. Koşar adımlarla evden ayrıldığımda saatler geçmişe nazaran umutla sarılabileceğim bir geleceği göstermekteydi. Sırt çantamdan saçılan gülücüklere karşılık masmavi bir gökyüzü merhaba dedi ben bahçe kapısını kapatırken. Çiçek açmış ağaçların kokularıyla Arnavut kaldırımda yürürken kalbim küt küt atıyor, sokağın uzaktan gelen cıvıltısını içimde hissediyordum. Gittikçe artan ezgiler bana yaklaştığımı haber veriyor, yaşama sevincimi perçinliyordu. Biraz önce, dün geri dönmek zorunda kaldığım köşeyi döndüm. Ve işte şu an yürümekteyim. Yürüyorum…

Bugün evden çıktığımdaki amacımı hislerime soracak olursak epey yaklaştım. Başaracağım… İleriye doğru attığım her adım beni sana yaklaştırıyor; mutluyum, bir o kadar da sabırsızım. Acaba koşsam mı? Neden nefes nefese kaldım? Adımlarım neden böyle yavaşladı birden? Karşıdan seni hayal meyal görüyorum sanki. Evet! Evet işte oradasın. Benden istediğin her şeyi getiriyorum fakat bir şeyler eksik. Yürümüyor ayaklarım. Durdum.

Bugünün düne nazaran birkaç fazla adımdan başka pek de bir farkı yok aslında. Oyunbozan misali yolun ortasına oturup mızmızlanmaya başlayacak bir çocuğum şimdi sanki... Sanırım seçtin beni karşıdan. Bu sefer geleceğim, hemen telaşlanma diye yatıştırmak isterdim seni fakat evde bıraktığım kibrimi, nefretimi ve karamsarlığımı geri almam gerek. Öyle güçlü bir duygu ki karar vermek çok zor, inan… İnsanlar bana enteresan bir şekilde bakıyorlar. Acele bir karar vermem gerek. Bense yol kenarına park etmiş araçların camlarından bana yansıyan kararsız, bedbaht, çaresiz bir adama bakıyorum. Nereye yürüyorsun diye sormak için yaklaşıyorum ona. Ben yaklaştıkça o yabancı da bana yaklaşıyor, yüzümde saklı olan şeyleri okumaya çalışıyor. Buğulayıp adımı yazmak istiyorum yüzüne fakat yeter mi acaba cebimdeki harfler…

Dün evden çıktığımda karşılaştığım olayları gözden geçirirken şimdi donakalmış bir vaziyette bir çıkmazı bir ikilemle çözmeye çalışıyorum. Ah ne zor buraya kadar gelmişken geriye dönmek zorunda olmak. Geleceği hep ardımda bırakıyorum. Bu yüzdendir sürekli ardıma düşüp onu takip etmeye çalışmam. Yüzün asılmasın hemen. Bir taşımak zorunda olduklarımızı ardımızda bıraktığımızda, bir de taşıyamayacaklarımızı kaldırmaya çalıştığımızda yabancılaşırız kendimize. Geçmişe daha ulaşamamışken geriye dönüp geleceğe ulaşmaya kalkışmamın verdiği hüzün her yanımı kaplamışken, şimdi keşke kararsızlığımı da evde bıraksaydım diye düşünüyorum. Dönsem mi geriye, yoksa devam mı etsem?

Ünsal GENÇ

Fotoğraf, fotokritik.com’dan alıntıdır.

Tayy-ı Zaman

2009-09-01T22:45:00.002+03:00

Yatağımın âtıl kuytularına kokunu vaat ediyorsun
Durma!

Durma!
Torak doku damarlarıma!
Seni Havva'dan derledim
Suyu inkar ateşi kabuldür, ateşe tapınız diyorsun.
İşte meşkim eşkâline kanıttır, inanmıyorsun.

-gel ki devşirsin kendini ateş-
-ten bir ırmak sen yanımdayken-

Durma Fırat böl yatağını döl boyunca...
Öykümü sayıklıyorum, adına hayal buyursun hayâ ehli.
Aşkın maskesini taşıyorsa kin
Tanrı suflörüm
Aklımın kıblesine denk gelmeli sözleri.
Hadi durma!
Aşığı özleyen sözlerim var.

-gel ki sen uyurken içimde ten-
-sel bir arzu arza gelen-

Seni Adem'in kızlarından derledim
Elimde zinadan bir parantez adımı yazdım içine kaç kez.
Havva'nın doğum sancısıdır kederim
Kendimi ölümün mecazına iliyorum
Şehâdetim kelebek ölümü bir süreçtir.
Ve ölüm, sanılanın aksine kutlu bir hastalık...

-gel ki büyüsün içimde aşk-
-tan bir köprü zamana uzanan-

Seni korkularımdan derledim
Yüzümün üzerinde ürperiyor diğerleri
Diyorum ya, korktuğum şey çoğaltıyor beni
Adın, aklımda bir çağrışım
İlk adımdır.

Suflörüm beni terk etti!
Adem'in hatıra defteriyim, yasak meyveden tatmak bir arzu.
Hazır ırzını vermeye rızayla
Sayfalarıma yazılan ne varsa
Şimdi belâ okunur satırlarımdan,

Tanrının unutkanlığı var mıdır?

Fırat Öncel

Dizelerimi nasırlı ellerinde uyuturum

2009-09-01T22:45:00.001+03:00

yoksulluğu bilmek değil derdim/ içimdeki sensin
kaç yıl bekledim ellerinin şiirini
tekrar yazmak için

çocuk düşlerimi
bedel diye verdim nasırlı ellerine
düşmeden önce eylülün gölgesi üzerimize
dizeler dizmiştim sendikanın şiir yarışmasına
"emekçi çocuğuyum ben" demek
suç mudur baba

ansızın gelen eylül zamanları
halkların parsellendiği coğrafyalarda

anlatamadım kimseye derdimi
en masum duygularımın (ya) saklısı
kıyarken can süzümü şiirlere
öğretmenim için titremedi mi

potansiyel suçluydu mahallemin çocukları
bize yasaklıydı damıtmak duyguları
okul çıkışlarında kesilirdi yolları

maviye koşarken katledilen umutlar
-eti senin kemiği benim- dönemi
haklıdır öğretmen/ beni kim anlar
sustu şiire ruhum sahipsizce ağlarken

…
sıcaklığını özlediğimde bağrının
kürek aşınması dizlerin
şimdilerde baston taşıyan nasır dolu ellerin gelir aklıma
şafak sökmeden yola düşüşün
güneş doğumlarına tanıklığın gelir
hayatın yüzünü kazıyarak
üç kuruşa ter artığı ömür tüketen işçiler
bir de emekçiye düşman zihniyetler gelir
şaşarım kinlerinin adı nedir

onur yoksunluğunu bilmedik ya
senin borcun nasıl ödenir

kayıp şiirimin kahramanı babam
ödenmemiş bir borcun nafakasıdır bu masal
kötüler kazanırken bu dünyada
kaybedeni olmadık biz hiçbir düşün

FATMA ŞAHİN

KATRE GÜNCELERİ

2009-09-01T22:44:00.002+03:00

pare pare dağlandım,
ağladıkça irili ufaklı...

gözümün rengini akıttığım yanağımda
bu yüzden,
koyu kahverengidir
gamzelerimin ruhu...

kıyamadığım çiçekler yerine
alnımda açan nasırları söktüğüm için
kalkerle örülüdür yazgım...

kurşunlar çıkarsa gülüşlerimden
sakın şaşırmayın
ben, en çok
umutlarımdan vurulmuştum çünkü...

sahi,
en son ne zaman sürünmüştüm
dilek kokusundan...
avuçlarımda biriken efkar
sağılmayı beklerken dualarda
sızım sızım...

Bahar Liman

DEPREM

2009-09-01T22:44:00.001+03:00

Bir deprem mi var yerin dibinde

Neden boşluğa düşüyor ruhum ?

İçim kan ağlıyor her nefesimde

Gözlerim yorgun, bedenim yorgun.

Beni de mi içine aldı bu deprem

Kaybolan duygularım taşlar altında.

Maddem bitti. Ve maneviyatım

İliklerime kadar kaya altında

Sesimi duyan var mı ; bu enkaz

Bedenim sopsoğuk taşlar altında

Sirenler ötüyor her saniyede

Ve neden saliseler bu kadar yavaş…

Zaman yok. Geçmek bilmiyor anlar

Anılar yerlerde güzel anılar…

Üzerlerinde böcekler gezindi bir bir

Ve onlar enkazın yiyecekleridir…

Sus! Sessiz ol duyulsun sesler

Her nefeste bir can bir hayat bekler.

Kimi kol, kimi bacak, kimi can derdinde

Hepsinde payda bir. “korku her yerde”

Sende mi korktun ey aciz bedenim

Bedenin çürüse de ruhun çok derin

Seni buralardan o kurtaracaktır.

Ve bu enkazları o yıkacaktır.

Nur nur nur…Nurdan bir nehir

Kana kana iç şehadet getir…

Getirki korkmasınlar. Bu soğuk kardan

Karı erit! sözlerle hayata bağlan…

Ve nicesini yuttu bu deprem

Nice denizleri nice gölleri

Bir damla su ki küçük değildir

Bedenin kadar aciz değildir

Sana değil bu deprem. Kimsin bu hayatta

Önce maneviyatı bil sonra keyfine başla…

Herkesin depremi kendi üssünde

insanların bedeni insan üstünde.

Durma! Bağır, çağır, seni kim duyacak

Gözlerini kapadığında siren susacak…

Bekliyor leş kargaları soğuk bedenleri

Böcekler ki yemezler pis cesetleri.

Bedenim bedenim… nerde kim bilir.

Gözlerim kapandı ruhum çekilir.

Ve anladım artık çıktım bu yastan.

Selalar başladı yıkık enkazdan.

Enkazlar ki mabet onlar. Uludur !

Yerle bir olsada minberi durur.

Bu deprem ki zarar veremez onlara

Deprem ancak yutar pis bedenleri.

Bu depremde bitti çok şükür.

Gidenlere dua. Kalanlara şükür

Duyunuz ! sirenler kesildi yer yer.

On beş saniyede yıkıldı her yer

Duyuyor musunuz duruldu deprem

Tüm duygularım artık enkaz altında

Gelişin, gidişin buzlu bir infaz

Ruhun bile yanımdan çekilip gitti.

Sen öldün…

Ve deprem

Bu yüzden bitti…

SELİM PUSAT

İHTİLÂM

2009-09-01T22:43:00.002+03:00

bakışındaki soğuk vedadan aklanmış

üstümde ayaz bir gömlek gözlerin

yıldızları dökülmüş

aşka teşne kalır unutulan lahza

şubat iminde yuttuğun tablet

üşüyen ellerin gecede zelil

uykuların nüfha

hiç bir aynada çatlamaz yalnızlık

karınca duası dilinde paslı pençe

tutuksuz bedenin kayrana ısmarlanmış

gömülür ruhun evişi nakaratında

namazı kılınmadan bir ölü

kabusuna yetişir mi maşrapa

yaşam dediğin rizan bir yangı

işkil bir rüya…

aşk mektuplarında yavrulayan ağrı

göveren hasretler yüreğinde temren

güzelliğine berdil kestiğin damar

ki uyumaktır ölüme yakışan

MUSA BİLİK

Bırakalım Bunları

2009-09-01T22:43:00.001+03:00

Bırakalım bunları bir yana

Parfümleri, şamdanları,

meyveli yoğurtları.

Feminizmi ve postmodernizmi

bir yana bırakalım.

(Korku yok, bir kenarda durur onlar.)

Bırakalım bunları bir yana ve

girelim tırnaklardan içeri.

Bırakalım hepsini bir yana

Bir kere de beceriksiz öpelim birbirimizi

Ondört şubat armağanı almayalım

(Ondört şubatı da bırakalım, dursun kenarda.)

Kendimize hissetme izni verelim

Deniz kenarında ilk kez eline

çakıl taşı alan çocuğun hissini.

Filmin yönetmenine, aktörün filmografisine bakmayalım,

yalnızca çimen gibi fışkıralım topuklarımızın dibinden.

Kafamız göğe değsin eskisi gibi

ayakkabımızın mevsime uygunluğunu derdetmeden.

Frambuazları ve milföyleri

bir kenara bırakalım.

Fırından ekmek alıp topuğundan ısıralım

henüz eve varmadan.

Misketler ve çamurlu gazoz kapakları

girsin tırnaklarımızdan içeri.

(Antibakteriyel sabunu da bırakalım beri.)

Köşe yazılarını bir kenara bırakalım

(Köşe yazarları bir köşede durur, korkma.)

İnsanları kenarlarla köşelerle ayırmayalım

Milletleri bayraklarla marşlarla.

Kabataş'tan Çemberlitaş'a kadar

gözlerimizi sırf turistlere sunmayalım.

Avcumuzdan güvercinler çıksın

buz gibi teoriler yerine.

Aynaya birini görmek için bakalım

Birşeyleri düzeltmek için değil.

(Dev aynalarını da bırakalım, kıralım.)

Gökdelenleri bir yana bırakalım

(biraz zor olacak ama olsun.)

Çocuk olalım trende.

Balığı kılçığıyla yiyelim

(Fransız restoranını da bırakalım öteye.)

Bir tema üzerine varyasyonlar olalım.

Ütüsüz pantolon, kolasız gömlek

ve fütursuz bir ruh olalım.

Yosun kokalım korkmadan.

Bırakalım bunları bir yana,

azıcık dursunlar orda

ve girelim saçlardan

girelim tırnaklardan içeri.

Bora Boşna

HÜZZAM BİR AŞKIN TIRNAK İZLERİ

2009-09-01T22:42:00.000+03:00

sensizlik şarkıları
kör ayaz kesiğidir
sana dair her nota
yaramın dikişlerine tüner
nesli tükenme tehlikesindeki tınılar
hüzzam bir aşkın çırpınışları
biraz baldırandır
biraz da panzehir
rüyalarımda sessizce yakamozlanman

yakamoz öyküleri
urganın boğazda bıraktığı emanettir
sana dair her soluk
boğulma öncesi son nefese konar
celladına sevdalanmış kan
azıcık hayattır
azıcık da ölüm
umutlarımda dolaşan izdüşümün

umut romanları
kavuşamayan iki ırmağın yakasındaki güldür
sana dair her karakter
düşük cümlelerimin sonunda -biter-
devrik aşkın huzmeleri
hüzzam bir aşkta tırnak izleri
ya mavidir
ya da toprak
yüreğimin süveydasındaki parmak izin

ve yürek şiirleri
uçurum kıyılarında açan emarelerdir
sana dair her dize
gecenin sol yanına düşer
kendi düşüp ağlayan imgeler
hüzzam bir aşkın gözyaşı
hem ilktir
hem de son
sana yazdığım her şiir…

Ferit Erpolat

berca

2009-09-01T22:41:00.000+03:00

ve geçtin mi
haykırmam için sin şehri surlarından
şimdi o herkesçe ezberlenen çağın korkusu içinde
bütün kılıçlar yenik düşer
karşılaşınca oğul ağusunu yüzünde taşıyan bir annenin ...
İlk fasıla başlar ...

I-
yanıtsız bıraktım her şeyi
yeraltıyım
ardına bakmadan yürünen nuhvari zaman
kutsal gül adına
bahsedilir ki;
cebine bakır su tası bağlayan uzun sakallı abdal
elinde isli bir kandille :
’halil cibran da bu toprağın küllerinden doğdu ey insanlar’
yıldızların da dili var mı ?
kalbin kadar uzak
iki suskunluk arası alnımın içine giren mırıldanmalar
örttüm gümüş rengi soruların üzerini

II-
kefarete iki düğüm, kitreli ağzında gülümseme
silik satırlı bir rüyaya uyuduğum pencere
dedim,unutmamak için
fırtınam savrukluğum oldu hep …
ocağa ıhlamuru koyup
dal kırıklarını topladı, kesilişimi bana verdi
turnaların gözü önünde soyarak yüzümün çizgilerini
ağzımda tanrıları kovalayan kar kristali

III-
konuştuk
güneyden, kuzeyden
ay vakti yanağımdan çalarak gamzeyi
kıyıda yırtılan ellerin ...
hangi erk bağladı tel köprüler örüldü
her seferinde incittiğim kutsal su
erkeklerin ağlaması neden orman gibi kar gibi ?
dönmez böyle zamanlarda dolunay
bilenen kararım
ganj nehri !

IV-
çıkıp ölüler ülkesinin azgın deltasından
neye yarar yaşamam ?
başsız bir ceset ömrüm uçuşan serçe ağzı
ve duası belkuşağında,
utangaç bir niyete çekilen firdevs aşkı

karlı dizleri ısıtmıyor artık seccadeler
neydi o mezar taşını kavrayan el
patiskadaki ateşten yazı
oğlunum dedim, kalbim
ışığın değdiği yeri öpen yezidi

sema güler

Masumiyet Müzesi

2009-09-01T22:40:00.002+03:00

Masumiyet müzesi, Orhan Pamuk’un Nobel ödülü aldıktan sonra yazdığı ilk kitabıdır.Pamuk; kitabı, Kar kitabından sonra bir-iki yıl yazmış daha sonra rafa kaldırmış , İstanbul hatıralar ve şehir kitabını yazdıktan sonra tekrar geri dönerek dört yıllık bir yazma süreci daha geçirdikten sonra altı yılda bu kitabını tamamlamış.

"her akıllı insan hayatın güzel bir şey olduğunu, amacının da mutlu olmak olduğunu bilir ama sonra yalnızca aptallar mutlu olur. nasıl izah edeceğiz bunu?"

Kitabin konusu, Sibel ile nişanlı olan Kemal’in uzaktan akrabaları olan Füsun’a aşık olması ve Kemal’in zengin,Füsun’un tezgahtar olmasından dolayı eski Yeşil Çam filmlerini çağrıştırmıyor değil.Kitabın bir kısmında Füsun film yıldızı olmak ister ve Kemal de Füsun’a yakın olabilmek uğruna film için finansman sağlar.

Kemalin aşkı zamanla saplantı haline gelir.Kemal artık sevdiği kadının evinden ona ait olan eşyaları alıp biriktirmeye başlar.Bu eşyalar ile saatler geçirir ve bu geçirdiği saatler onun en mutlu anlarındandır.Saplantısı büyüyen Kemal daha sonra Füsun’un evini satın alır ve topladığı eşyaları burada sergiler.Bu müzenin hikayesini de Orhan Pamuk’a yazar.Bu müzenin broşürü de Masumiyet Müzesidir.Kitabın sonunda Masumiyet Müzesine giriş bileti ve Masumiyet Müzesini tarif eden harita bulunmaktadır.

Masumiyet Müzesi, Cevdet bey ve Oğulları’ndan sonra en uzun Orhan Pamuk kitabıdır.Romanda Hilton Otelinde geçen elli sayfalık nişan bölümü bulundurmakta ve Bu nişan sahnesinde Pamuk eski kitaplarındaki karakterler ile okuyucuyu buluşturup sürpriz yapmakta kendi kurgu Nişantaşı’sını oluşturmaktadır.Tıpkı Balzac’ın roman karakterlerini diğer kitaplarında da kullanarak küçük bir köy yaratması gibi.

“Çünkü benim dünyamda yasayan ve benim durumuma düşen Türk erkeklerinin çoğu gibi ben de, delice aşık olduğum kadının aklından neler geçtiğini, onun hayallerinin ne olduğunu anlamak yerine, onun hakkında hayaller kuruyordum yalnızca…”

Müze, kurgu ile yaşadığımız dünyayı birleştirilmesi bakımından bir ilk.Bana göre Orhan Pamuk müze işini abartıp eşya tasviri ile fazla uğraşmış.Müzeyi gezmeknin beni heyecanlandıracağına pek inanmıyorum. Füsun’un dokunduğu herhangi bir tuzluk, benim adıma yetmişlerden kalma başka bir eşya olmayacaktır.Benzer şekilde Rusya’da Dostoyevski’nin Suç ve Ceza kitabı için turlar düzenlenmektedir.Raskolnikov’un cinayeti işlediği ev, gezdiği sokaklar kaldığı ev…

Kitabın Resmi Sitesi;

www.masumiyetmuzesi.com

Orhan Pamuk’un Masumiyet Müzesini Banu Güven’e anlatması;

http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/457412.asp

Sabah Gazetesi röportajı

http://arsiv.sabah.com.tr/2008/08/31/pz/haber,1D6D45D1BDA646F6A4029BD852EEF853.html

Aktüel Dergisi Röportajı

http://www.yeniaktuel.com.tr/dun112,73@2100.html

Hüseyin Kılıç

Yumuşakge Edebiyat Eylemi

2009-09-01T22:39:00.000+03:00

Yaklaşık bir senedir Ankara’daki dergicilik faaliyetlerini takip ediyorum, özellikle de edebiyat dergilerini. Hemen hemen her dergiden haberdarım diyebilirim. İmkânlarım yettiğince alıp okumaya çalışıyorum. Maalesef her dergiyi her kitabevinde bulamıyorum. Bu sebeple Ankara’daki kitabevleri arasında Turhan, Vadi ve Birleşik’in ayrı bir yeri bende. Bu kitabevlerinde yeni çıkmaya başlayan her edebiyat dergisini; özellikle de genç arkadaşların kendi çabalarıyla çıkardıkları, çoğunluğu fotokopi yoluyla çoğaltılan dergileri bulmak mümkün. Son zamanlarda fotokopiyle çoğaltılan dergilerde epey bir artış söz konusu ama böyle dergilerin yanında yine genç arkadaşların çıkardığı bazı dergiler var ki; bu dergiler, gerek şekil gerekse içerik yönünden iyi diye nitelendirilen ve yıllardır çıkan pek çok dergiye taş çıkaracak nitelikte. Tabi bu sadece benim fikrim.

Geçtiğimiz ay yeni bir edebiyat dergisi mayıs-haziran sayısıyla raflardaki yerini aldı: Yumuşakge Edebiyat Eylemi. Raftaki onlarca derginin arasında kırmızı tonların hüküm sürdüğü kapağıyla dikkatimi çeken bu dergi, kapakta yer verdiği Rilke’nin sözüyle mest etti beni. Aylardır aradığım, beklediğim cevap buydu: “Evet, mümkündür.” Aylardır arkadaşlarımla birlikte Tûtî için uğraşıyorduk ama imkânsızlıklar yakamızı bir türlü bırakmıyordu. İşte bu hâldeyken “Ğ Dergisi” çıktı karşıma. Dergiyi aldım elime ve bir bir karıştırdım sayfaları. İşte ellerimde -eminim ki- pek çok imkânsızlığa rağmen çıkmış bir dergi vardı ve bu sıradan bir dergi değildi. Bir ses geldi: “Kapatıyoruz abi!” Dergiyi usulca kapattım, elimi cebime attım. Cebimde altı lira param vardı ve derginin fiyatı altı liraydı. Aldım. Eve yürüyerek gidebilirdim. Öyle de yaptım.

Derginin teknik kadrosunu Abdullah Faruk Gönüllü, Aykut Ertuğrul, Cihad Özsöz, Ömer Faruk Demirel ve İrem Ertuğrul oluşturuyor. 48 sayfa olan dergide şiirler çoğunlukta. Şiirlerin haricinde deneme, hikâye, eleştiri türünde yazılar yer almakta. Tolga Çokdeğer’in çizimleri ise dergiye ayrı bir hava katmış. Dergide “Genç yazarlar tedirgin mi?” başlıklı bir de “soruşturma” var. Çeşitli edebiyat dergilerinde yazan, editörlük yapan bazı genç yazarlara Türkiye’deki edebiyat dergiciliğine dair sorular yöneltilmiş. Genç yazarların verdiği cevaplar bir hayli ilginç doğrusu ve de dikkat çekici. Yedi farklı yazardan sorgulayıcı nitelikte, sıradan olmayan ve kaliteli cevaplar alınmış. Bu soruşturma, takdim yazısında belirttikleri karın ağrılarına destek verici nitelikte olmuş. Dikkati çeken bir diğer nokta ise derginin 32. sayfasını kaplayan ilan. Bu ilan, tüm dünya edebiyatına dair esprili bir yaklaşımı içinde barındırıyor ve akla Dublörün Dilemması, Tatlı Rüyalar gibi kara mizah türünde yazılmış kitapları getiriyor. Dergide, en sonda “Pinpon Hikâye” başlıklı -yine- ilginç bir bölüm var. Bunun kolektif roman çalışması olduğunu yazıyorlar. Derginin 21.sayfası ise -küçük bir not dışında- boş bırakılmış. Bu sayfalarını da (daha sonraki sayıları için) yazılarını el yazısıyla gönderen arkadaşlara ayırmışlar. Bir sayfalarına ise Rilke’nin (Brigge’nin Notları’ndan) iki paragraf uzunluğunda bir yazısını koymuşlar. Diğer dergilerden ayrı olarak, derginin başında yer alan “Üç Gün Masalı” başlıklı yazı, tefrika hâlinde yayımlanacakmış. Genel olarak dergi, (tüm yazılarını buna dâhil edebiliriz) okunmaya değer, iyi denebilecek yazıları içinde barındırıyor. Bu arada takdim yazısında ise karın ağrılarından bahsetmişler, edebiyat dergiciliğine dair -benim de hem fikir olduğum- doğru tespitlerde bulunmuşlar. Fikirlerini destekleyecek bir de eylemde bulunmuşlar. Dergide yer alan yazıların sahiplerine -şimdilik- 10 lira telif hakkı veriyorlar. Unutmadan söyleyeyim, -kanımca- dergideki yazarların birkaçı takma isim kullanıyor.

Her şeyiyle ilginç ve -hakkıyla- okunmaya değer bulduğum “Yumuşakge” hakkındaki naçizane fikirlerimi burada sonlandırmadan evvel dergide yer alan Murat Murat’ın “Taşlar” isimli şiirinden küçük bir bölüme yer vermek istiyorum: “sözlerim vardı bir tek artık senin olsunlar / bilir misin sevgilim ölmek susmakla başlar…”

Mehmet Selim Özban

13 Tzameti

2009-09-01T22:38:00.002+03:00

Künye

Yapım Tarihi: 2006/Fransa

Yönetmen: Géla Baublani

Senaryo: Géla Baublani

Türü: Dram, Gerilim

Oyuncular: Georges Babluani, Aurelien Recoing, Pascal Bongard

Süre: 90dk.

2005 Venedik Film Festivali ve 2006 Sundance Film Festivali gibi iki prestijli ödülün sahibi olan 13 Tzameti, Fransız yönetmen Géla Baublani’nin “debut” filmi. Sınırları zorlayan senaryosuyla ve olay örgüsüyle gerçekten ilginç ve izlemeye değer bir film olan 13 Tzameti, “küçük” insanların hayatları üstüne çarpıcı bir film.

Sebastian, Fransa’ya göç etmiş bir Gürcü ailenin çocuğudur. Bulduğu ufak tefek işlerle bir şekilde hayatını kazanmaya çalışmaktadır. Çatısını onardığı evin sahibi ölünce parasını alamayacağını öğrenir ve tanık olduğu konuşmalarda önemli olduğunu düşündüğü bir zarfı çalarak evden ayrılır. Zarfın içindeki opera bileti, Sebastian’ı sürpriz bir şekilde, gerilim dolu ve sıkıntılı bir maceraya sürükleyecektir.

13 Tzameti ayrıca “kapitalizm” düzenini de sert bir şekilde eleştiriyor. “Küçük” insanları ucuza çalıştırma ve “büyük” insanların pastadan yediği dilimi en sert ifade şekliyle anlatıyor. Yönetmen bu filminde yine pesimist ve bir o kadar da fedakar bir karakter yaratmış. Kapitalizmin insanlar üzerinde açtığı derin yaraları görmek için seyredilebilecek en güzel çalışmalardan biri. Filmin Hollywood uyarlaması da yapım aşamasında ve Brad Pitt’in sahip olduğu “Plan-B” şirketi tarafından yeniden çekilme hakları satın alındı.

KAYBOLMAYAN BİR AŞKIN ÖYKÜSÜ: KAYIP YÜZÜK...

2009-09-01T22:37:00.003+03:00

Kayıp Yüzük
( Closing the Ring)
Yönetmen: Richard Attenborough
Senaryo: Peter Woodward

Film Türü: Drama, Romantik
Görüntü: Roger Pratt
Süre: 118 dk

Müzik: Jeff Danna
Oyuncular: Shirley MacLaine, Christopher Plummer, Mischa Barton, Stephen Amell, Neve Campbell, Gregory Smith, David Alpay, Pete Postlethwaite, Martin

Gösterim Tarihi: 29 Ağustos 2008

İç dünyamızı ifade etmeye yarayan birçok güç var. Bana göre hem dış dünyanın hem de düşlemiş olduğumuz iç dünyamızın gerçekliğini aynı anda yakalamanın yollarından biri de “sinema”dır. Derginin bu sayısında farklı bir şeyler yapmak istedim ve senaryo dersinin etkileriyle de bir film tanıtımı yapma konusunda karar kıldım: Kaybolmayan bir aşkın öyküsü, “Kayıp Yüzük...”

Kayıp Yüzük bir ucu günümüze, diğer ucu II. Dünya Savaşı’na dayanan bir filmdir. Filmde Ethe Ann’ın 1990’lardaki halini Shirley Maclaine, gençliğini ise Mischa Bartan canlandırmaktadır. 1991 yılında Michigan eyaletinin küçük kilisesinde bir cenaze töreni düzenlenir. Töreni yapılan kişi II. Dünya Savaşı’nda görev almış olan emekli bir pilottur. Ölmüş olan pilotun kızı, babasının silah arkadaşlarına kilisede dokunaklı bir konuşma yaparken annesi Ethel Ann (Shirley Maclaine) kiliseye girme ihtiyacı bile duymaz. Hatta hal ve hareketlerinden yola çıkarak kocasının ölümünden hiç etkilenmemiştir bile diyebilirim.

Film geriye atlama teknikleriyle şekillenir. Bundan tam elli yıl önce 1941’de aynı kasabada henüz çok genç olan Teddy Gordon (Stephen Amel) ve en yakın iki arkadaşı Jack ve Chuck savaşa katılmaya hazırlanırlar. Bu arada Teddy, henüz on yedi yaşında olan sevgilisi Ethal Ann (Mischa Barton) ile savaş sonrasında yaşamayı planladıkları evi yapmaya çalışır. Ethel Ann, yaşam dolu genç ve güzel bir kızdır. Teddy ise yakışıklı bir çiftçidir. Bu arada beklenen olmuştu Pearl Harbor Baskını gerçekleşmiştir. Teddy Gordon sabah olunca savaşa katılacaktır. Bunun üzerine genç aşıklar ailelerinden gizli olarak kendi aralarında evlenirler. Hatta ayrı ayrı takacakları iki yüzükleri bile yoktur. Tek bir yüzüğe ikisinin adını yazdırırlar. Ann de annesinin gelinliğini giyer. Ann, savaşa gidecek olan kocasına hiç unutulmamak, gittiği her yerde hatırlanmak için yüzüğü ona verir. Evlilik kutsaldır ve onlar bu kutsallığı sonsuza kadar, sonuna kadar yaşayacaktır. İzlediğim bir başka film ise “ Kaybedeceğini bildiğin bir şeye fazla bağlanma sonra kopamazsın” diyordu. Ethen Ann, Teddy’ yi kaybedeceğini bile bile ona bağlanır hatta ona hayatını adar. Çünkü Ann, aşıktır. Daha sonra Teddy, ölmesi durumunda karısına yardım etmesi ve ona sahip çıkması için Chuck’dan söz alır ve üç arkadaş savaşa katılmak üzere kasabadan ayrılırlar.

1944... Teddy’nin uçağı yoğun sis nedeniyle Belfast’daki bir dağa çarpar. Ölmek üzere olan Teddy, tesadüfen orada bulunmakta olan İrlanda’lı bir gence Amerika’daki karısına ulaştırmak üzere yüzüğü verir. Ama Teddy’nin son sözleri de yüzük de karısına ulaşamaz. Bu karanlık olay henüz 21 yaşında olan Ann’in de hayatını karartır.

Aradan elli yıl geçer. Belfast’lı bir genç olan Jimmy, dağda bulduğu bu yüzüğü Ann’e ulaştırdığında üzeri sırlarla ve anılarla örülmüş olan o gizlemli duvar da sökülür. Bu anılar mezarlığı, sırları gün ışığına çıkarmak için elli yıl sonra tekrardan açılır. Duvarın arkasında Teddy’nin mektupları, üniforması, resimleri, fotoğrafları, onun hakkında çıkan gazete haberleri saklıdır.

Film geçmiş ile gelecek arasında gidip gelerek ilerler. 1941-1991 yılları arasında adeta mekik dokunur. Zaman zaman savaş sırasındaki genç aşıkların öyküsüne ara verilir ve seyirci aniden kendisini bir cenaze töreninde bulur. Bu noktada filmin gözüme çarpan bazı eksikliklerini de söylemeden geçemeyeceğim. Bu gidip gelmeler bazı düğümlerin erkenden çözülmesine ortam hazırlar. Böylece her şey daha ilk baştan adım adım belli olmaya başlar. Kamera üç erkek ve bir kadın arasına yerleştirilir. Bir arkadaşlık örneği olan Teddy, Jack ve Chuck aşk devreye girince birbirinden kopar. Teddy, Ann ile yarın evleneceklerini söyler ve dönmemesi halinde onu Chuck’a emanet eder. Sonra filmdeki ileri bir sıçramayla kendimizi elli yıl sonrasında, Chuck’un cenaze töreninde buluruz. Bu yüzden filmdeki bazı düğümlerin gerektiğinden biraz erken çözüldüğü kanısındayım.

Bütün bunlar olurken aynı zamanda bugünün Belfast’ında meydana gelen bir terör olayı hızlıca anlatılır. Olayları bağlamakta zorluk çekiyorum bir an. Ann, Almanya ve Belfast arasında geçmekte olan savaşta ölen bir genç askerin elini tutar dakikalarca. Sanki askerin yüzünde, Teddy’nin yüzünü görür. Uçak düştüğünde Teddy’de mi böyleydi diye geçirir aklından ve sonra da askerin kanlı elini öper Teddy’in elini öpercesine. (Filmde beni en çok etkileyen sahnelerden biriydi burası.) Yani, “Geri Dönüş” tekniği oldukça yoğun kullanılır Kayıp Yüzük’de.

Kayıp Yüzük, içiçe girmiş ilişkileri, yarım yüzyılık gizemleri ve ardından gelen elli yıllık çözülmeleriyle kaybolmayan bir aşkı öyküsünü sunar bize. Günümüz geçliğinin aşk anlayışı içerisinde saplanıp kaldığı materyalizmine, aşkın ölümsüzlüğü ve manevi gücü ile misilleme yapılır sanki. Hem de sevmenin, heveslerin, arzuların, bağlılıkların o akıl almaz çözülmelerine karşı yapılır bu misilleme. Kimi aşka ve sadakate sevdiği bir yemekten bahseder gibi sıradan yaklaşırken ve kimi sadece el ele vitrine çıkmanın gösterişini yaparken!

Son olarak, Kayıp Yüzük’de aynı kadının yaşadıkları, farklı kuşaklardan oyuncularla birleştirilerek perdeye yansıtılır. Film, izleyicisine bazı kadınlar hiç değişmez dedirtir. Ne elli yıl öncesinde ne de elli yıl sonrasında bu gerçek değişmeyecektir. Ve gerçek olan şey şu ki: Aşka bütün gücüyle inanan kadınlar, hatırlayarak yaşar...

İyi seyirler...

Seda Koca

İNSANLIK HALLERİ

2009-09-01T22:35:00.001+03:00

Teoman’ın dokuzuncu stüdyo albümü İnsanlık halleri.Diğer albümleri (Bülent Ortaçgil ile düet, Film müzikleri vs.) ile birlikte on sekizinci albümü.Bin dokuz yüz doksan altı’dan beri albüm çıkardığı göz önünde bulundurursak;yılda yaklaşık bir buçuk albüm çıkarmış oluyor.Sadece stüdyo albümlerini sayarsak bir buçuk yılda bir albüm çıkarmış oluyor.Stüdyo evden daha merkezi bir yerde olsa gerek, Teoman hiç çıkmıyor çünkü.

Albüm on bir şarkıdan oluşmakta. Bunlar;

Sevişirdik Bazen:

Bu şarkı bana Motosikletli kız şarkısında olduğu gibi klasik Teoman albüm açılış şarkılarındanmış gibi geldi.

Şarkı, Ahmet Erkan’ın gül şiir’inden bestelenmiş.

Çoban Yıldızı

Albüm’ün single olarak çıkan parçası.Teoman’ın Klasik duygusal şarkılarından biri olmuş.Ben ritminin çok yavaş olması nedeniyle pek ısınamadım..

Galata'da Rıhtımda

Gitar melodisini ve tonunu tam oturtmuş şarkı. Sözler sırasında arkadan bateri atakları ile süslenmesi de ayrı bir güzellik katmış.

Bu şarkıyı dinledikçe nedense aklıma KupaKızı ve Sinek Valesi geliyor.Klipteki köprü sahnesinden Galata köprüsü’nü çağrıştırıyor. J

Ruhun Sarışın

Teoman albüm yapmadan önce oturup; bir şarkı düet, bir şarkı duygusal, bir şarkı konserlerde seyirciyi coşturacak şekilde olsun diye mi yazıyor anlamadım.En fazla albümlerinde düet yapan müzisyen sanıyorum.

Şarkının arkasındaki melodiyi çok sevdim.Çok eğlenceli geldi.

1 Kadın ve 1 Erkek

Baştaki gitar melodisi, gitar solosu, Teoman’ın vokal geçişleri gayet güzel olmuş.Albümün bana göre en iyilerinden.

Kadın ağlar, erkek bakar
Kadın duyar, erkek duymaz
Kadın sorar, erkek susar
Kadın gider, erkek içer

Fahişe

herkes, dedi, merak içinde
ölümden sonra hayat var mı diye
boşuna düşünürler
sanki hayat varmış gibi ölümden önce

Bu albümde en beğendiğim şarkı bu oldu.Gerek sözler gerekse gitar melodisi ve sonundaki bir dakikalık melodi gayet farklı hava katmış şarkıya.

niye sattın vücudunu?
daha mı kötü, dedi, satmaktan ruhu?

Bu sözler Dostoyevski’nin Suç ve Ceza şarkısına gönderme yapıyor.

korkum; çığlık atan adam gibi
tablodaki, şakağımda ellerim

Herkesin bildiği Munch’ün Çığlık tablosuna gönderme yapıyor sanırım.

Şarkınız diğer vurucu sözleri;

ek başıma bu vücutla fırlatıldım dünyaya
aşk da basitmiş, pişmanlık da, hayat hoyrat bu zamanda
şahin kuşa, kuzgun leşe, ben değil bu dünya fahişe

Gündüz Düşleri

Bu şarkının melodisi de çok eğlenceli.

Mavi Kuş İle Küçük Kız

Bu şarkının ismi Bülent Ortaçgil’in Mavi Kuş ve Küçük Kız şarkılarına gönderme yapıyor sanırsam.

Zaten şarkıda “pek iyi olmadı şarkı en iyisi gel “ortaçgil” dinleyelim” sözü geçmekte.

yalancıyımdır biraz ama bana inan
sarhoşken hep çok sahiciyimdir
yine fazla içmiştim bu akşam da
coşmuş kalbim,of nal gibiyim.

Elveda

Bu albümde melodisini en sevdiğim şarkı.Sözlerle birlikte arkadan gelen bateri atakları şarkıya değişik bir hava katmış.Sözlerden pek bir şey anlamadım açıkçası J

Yalnız Kalpler Sütunu

Bu albümün en sevmediğim şarkısı.Nakarat kısmı dışında En GüzelHikayem’e benzettim nedense.

Uçurtmalar

Elif Şafak’ın sözlerini yazdığı şarkı.Bu albümün beğendiğim tek duygusal parçası.Teoman’ın son dakika golü.

En sevdiği renk mor olan kadın
En sevdiği kelime "asi"
En sevdiği oyun incitmek beni
Hıncı, çocukluktan kalma bir yara izi gibi

Albüm ne çok kötü, ne çok beğendiğim bir albüm oldu benim adıma. Puan versem on üzerinden altı verirdim heralde :)

Hüseyin Kılıç

Maria Puder’den

2009-09-01T22:28:00.001+03:00

Siz de bütün diğer erkekler gibi, her şeyi kabul eder görünerek her şeyi kabul ettirmek yolunu tutuyorsunuz. Yok dostum! Böyle yatıştırıcı laflarla meseleler halledilmiş olmaz. Düşününüz ki, bu mevzu üzerinde kendime karşı olsun, başkalarına karşı olsun, daima açık ve riyasız hükümler vermeye çalıştığım halde bir neticeye varamadım. İnsan, bilhassa kadın ve erkek münasebetleri o kadar karmakarışık ve arzularımız, hislerimiz o kadar anlaşılmaz ve bulanık ki, hiç kimse ne yaptığını bilmiyor ve akıntıya kapılıp gidiyor. Ben bunu istemiyorum. Beni yüzde yüz doyurmayan, bana tam manasıyla şeyleri yapmak, beni kendi gözlerimde küçültüyor… Bilhassa tahammül edemediğim bir şey, kadının erkek karşısında her zaman pasif kalmaya mecbur oluşu… Neden? Niçin daima biz kaçacağız ve siz kovalayacaksınız?.. Niçin daima biz teslim olacağız ve siz teslim alacaksınız? Niçin sizin yalvarışlarınızda bile bir tahakküm, bizim reddedişlerimizde bile bir aciz bulunacak? Çocukluğumdan beri buna daima isyan ettim, bunu asla kabul edemedim. Niçin böyleyim, niçin diğer kadınların farkına bile varmadıkları bir nokta bana ehemmiyetli görünüyor? Bunun üzerinde çok düşündüm. Acaba bende anormal bir taraf mı var, dedim. Hayır, bilakis, belki diğer kadınlardan daha normal olduğum için böyle düşünüyorum. Çünkü hayatım, sırf bir tesadüf eseri olarak, diğer kadınları mukadderatlarını tabii görmeye alıştıran tesirlerden uzak geçti. Babam, ben daha küçükken öldü. Evde annemle ikimiz kaldık. Annem, tabi olmaya, itaat etmeye alışmış olan kadınlığın adeta bir timsaliydi. Hayatta yalnız yürümek itiyadını kaybetmiş, daha doğrusu bu itiyadı asla kazanmamıştı. Yedi yaşında olduğum halde onu ben idare etmeye başladım. Ona ben metanet tavsiye ettim, akıl öğrettim, destek oldum. Böylece erkek tahakkümü görmeden, yani tabii olarak büyüdüm. Mektepte kız arkadaşlarımın miskinliği, emelleri beni daima tiksindirdi. Hiçbir şeyi, kendimi erkeklere beğendirmek için öğrenmedim. Hiçbir zaman erkeklerin önünde kızarmadım ve onlardan bir iltifat beklemedim. Bu hal beni müthiş bir yalnızlığa mahkum etti. Kız arkadaşlarım benimle ahbaplık etmeyi ve fikirlerimi kabul etmeyi zevklerine ve rahatlarına aykırı buldular. Hoş tutulan bir oyuncak olmak, onlara insan olmaktan daha kolay ve cazip geliyordu. Erkeklerle de arkadaş olmadım. Aradıkları yumuşak lokmayı bende bulamayınca müsavi kuvvetlerle karşı karşıya gelmektense kaçmayı tercih ettiler. O zaman erkek azminin ve kuvvetinin ne olduğunu gayet iyi anladım; dünyada hiçbir mahluk bu kadar kolay muvaffakıyetler peşinde koşmaz ve hiçbir mahluk bir erkek kadar hodbin, kendini beğenmiş ve nahvetli, fakat aynı zamanda korkak ve rahatına düşkün değildir. Bir kere bunları fark ettikten sonra erkekleri sahiden sevebilmem imkansızdı. En hoşuma giden ve birçok hususlarda bana yakın olan adamların bile, küçük vesilelerle, bu kurt dişlerini gösterdiklerini; her ikimize aynı derecede zevk veren beraberliklerden sonra, özür dilemeye, himaye etmeye çalışan, fakat aynı zamanda herhangi bir şekilde muzaffer olduğunu zanneden ahmakça bakışlarla yanıma sokulduklarını gördüm. Halbuki acınacak halde olan, zavallılıkları meydana çıkan onlardı. Hiçbir kadın, ihtiras halindeki bir erkek kadar aciz ve gülünç olamaz.

Kürk Mantolu Madonna / Sabahattin Ali Sf. 100

Fotoğraf, fotokritik.com’dan alıntıdır.

Editörden..

2009-07-31T17:07:00.005+03:00

Başkent Üniversitesi öğrenci lokali kendi halinde okulun genel havasından bağımsız bir küçük köy gibidir. Odaları, sekreteri, hocasıyla bir küçük “bağımsız” alan. Yaptıkları faaliyetlerde birbirlerini destekleyen komşular; seçim zamanları “imece” usulü oylamalar yapar, yılbaşı yaklaştığında toplanıp küçük eğlenceler düzenler… Edebiyat Topluluğu bu küçük köyün “6 Numara”lı odasının sakinlerinden biriydi. Duvarın kendine ait kısmını şairlerin fotoğrafları, şiirleri, yazılarıyla doldurdu, posterler astı, kütüphanesine dergiler yığdı, şiir arşivi hazırladı. Ama yetmedi. Yazmak, okumak, okutmak için istedikleri bir şey vardı ki sanmıyoruz üniversite hayatında yazıya meraklı olan biri böyle bir şeyi istemesin… Dergi çıkarmak istediler. Olmadı. İzin ve destek çıkmadı. Akıllarına parlak bir fikir geldi, internet dergiciliği denen bir şey vardı, masrafsızdı, kimse laf edemezdi nasılsa… İnternetten pek de anladıkları yoktu, site kuramadılar, basitinden bir blog açtılar, adını “Altı Numara” koydular, ikamet adresleri, duvarlarını genişletmekti amaçları… Blogun okulda duyulması için afiş hazırladılar, afişleri asılmadı. Olsun, dediler. Reklamın sonu yok, facebook grubu açtılar, her yere her fırsatta anlattılar dertlerini. Hatta el baskısı bir küçük örnek bile hazırladılar ama maalesef okulun bürokrasisinin karışık olması sebebiyle yine yetişmedi, topluluğun yönetiminin mezun olma vakti geldi çattı… Buraya kadarmış… Altı Numara, artık bağımsız olmalı. Olmalı ki, devam etmeli.

…

Altı Numara Edebiyat Dergisi, herhangi bir kuruma bağlı olmadan yeni bir yayın hayatına başlayacak, bu eylülde. Web tasarımcısı bir arkadaşımızın emekleriyle, blog değil site ile, daha düzenli, daha resmi, daha bir “dergi” olacak “Altı Numara”. Biz de bir seneyi aşkın emek verdiğimiz & emek verdiğiniz Altı Numara’nın 7 sayısından (eski sayılara ağırlık vererek) bir derleme, özel seçki sayısı çıkardık: 6 öykü, 6 şiir, 6 kitap&yazar eleştirisi ve ek olarak 3 de edebiyat dışı yazı olmak üzere… Eskiyi yad etmek, nostalji yapmak, nerden nereye demek, hüzünlenmek ama en çok da yapabildiklerimizle gururlanmak için…

…

İyi okumalar..

kapak fotoğrafı fotokritik.com'dan alıntıdır..

2009-05-18T23:21:00.000+03:00

Başkent Üniversitesi Edebiyat Topluluğu

Gölgesizler ve Hasan Ali Toptaş

2009-03-20T23:00:00.003+02:00

Edebiyat Topluluğu’nun 1 Şubat’taki toplantısının bir konuğu vardı: Hasan Ali Toptaş. Fırsatlar ve dersler el verdiğince toplanıp bir metni ya da konuyu tartışıyoruz bu sene. En son toplantımızı da Gölgesizler romanı üzerine yapmayı kararlaştırmıştık. Bizim için oldukça heyecan verici bir deneyimdi ki toplantıdan önceki hafta kahve içmek için toplandığımızda birbirimize kitaptan bahsettik hep; bitirmeyenler, bitiremeyenler, bir günde soluk soluğa tüketenler arasındaki sohbet, toplantının keyifli geçeceğinin de önceden sinyalleriydi bizce. Ama Emine Hoca’mızın Hasan Ali Toptaş jesti çok çok daha keyifliydi elbet :)

Hasan Ali Bey ile birlikte toplam 16 kişiydik, Aydın (Şimşek)Hoca da zaman zaman uğradı yanımıza. Bol bol sorduk, Gölgesizler’den, roman sanatından, yazar olan Hasan Ali Toptaş’tan, filmden konuştuk.

Önce kitaptan başlayalım anlatmaya. Öncelikle soru işaretleri ve boşlukları bol olan kitap hakkında hemen havada asılı soru işaretleri uzatıldı yazara. Muhtar intihar mı etti, Güvercin’in adı neyi simgelemek için seçildi, Cennet’in oğlunun neden bir adı yok, Cıngıl Nuri kaybolduğunda nereye gitti… Hasan Ali Toptaş, aslında tüm bu sorulara küçük bir anısını anlatarak cevap verdi. Diyarbakır’da bir söyleşisinde biri sorar: “Muhtar kendini niye astı?” Hasan Ali Toptaş cevap verir: “Vallahi bilmiyorum.” Aslında kilit nokta gerçekten bu. Yazarla metin arasındaki uzaklık.

Kitabın en çok tartıştığımız karakteri Muhtar oldu. Mesela, gerçekten Muhtar kendini astı mı sorusu üzerinde durduk. Hasan Ali Toptaş sadece dikkatli okurların fark edebileceği bir noktayı hatırlattı: asma kilit. Muhtar kendini asmış olamazdı, çünkü kapıda içerden kilitlenmeyen asma kilit vardı… Yazar, bizimle birlikte tıpkı dışardan bir okur gibi yorumlar, olasılıklar üzerine durdu. Muhtarı kim öldürmüş olabilir dedik ve isimler attık ortaya, sonra çürüttük çoğunu, o olamaz, o da olamaz diye. Bizim için metindeki olaylar üzerine bu tartışmayı metnin yazarıyla yapmanın ayrı bir keyfi olduğunu söylemeye bilmiyoruz gerek var mı :) Muhtarın çelişkili kişiliği, Ramazan’ı ölüme götüren saçların ata mı kediye mi ait olduğu meselesi, berberin ve yazarın içinde bulundukları zamanla köydeki zaman arasındaki boyutsal farklılık, Güvercin’in ne doğurduğu ve saire… Cevaplar aramadık aslında, kitabın ruhuna ters düşerdi zaten bu, biz doğruları değil olabilir olanları konuştuk. Zaten Hasan Ali Toptaş, sık sık vurguladı, evet Gölgesizler post modern bir roman, evet içinde varoluşçu ve sürrealist öğeler var; ama ben bunları öyle olsun diye yapmadım, bunlar bilinçsiz ve gelişigüzeldi. Bundan elbette romandaki kurgunun tamamen plansız olduğu çıkarılmamalı. Metindeki ipuçları, boşluklar tamamen kurgunun birer öğesi olarak planlanmış. Zaten yazar, her şeyin anlatılmaması ilkesini benimsediğini söylüyor. Çünkü bu okuru pasif bir konuma düşürmek oluyor.Gölgesizler’in kutu kutu açılan bir zaman içine kurgulandığı ifade eden yazar, mekanları, zamanları ve karakterleri birbirine dönüştürdüğünü söylüyor. Romanını da Dali’nin resimlerine benzetiyor çünkü insanın aczini ve insan aklının komikliğini anlatıyor. Zaten romanı da bu yüzden büyük bir finalden ziyade sudan bir sebeple bitirmiş. Bununla ilgili olumsuz eleştirileri de böyle yanıtlıyor yazar. Gölgesizler’deki tüm o karmaşık olaylar sudan bir sebeple bitiyor çünkü onun deyimiyle “hayat böyle”.

“Böyle bir romanı yazmak için ciddi bir trans haline geçmek gerek” yorumlarımızı gülümseyerek doğrulayan Hasan Ali Toptaş’a kendisi için yapılan Türk romanının Kafka’sı yakıştırmasını da soruyoruz elbet. Kafka’yı çok sevdiğini ifade eden yazar, ikinci bir Kafka’ya gerek olmadığını söylüyor. Aynı zamanda bunun bir pazarlama taktiği olduğunu söyleyenlere de oldukça kırgın olduğunu ifade ediyor. Bu benzetmeyi de şöyle değerlendiriyor: “Hakkıyla eleştiri yazıları yazılmadığı için bu tür benzetmeler de ganimet gibi hemen hatırlanıyor ve sarılıyorlar onlara”.

Toplantının olduğu zamanda henüz Gölgesizler’in filmi gösterime girmediğinden merak içinde olan toplantı sakinleri elbet bu konuyu da sormadan yollamadı Hasan Ali Bey’i. Filmi çok beğendiğini ve beklediğinden iyi bulduğunu ifade eden yazar, filme müdahalesi olup olmadığını sorduğumuzda da bazı önerileri olduğunu söyledi. Sinemanın ve romanın çok farklı iki alan olduğunu da “kitabı okumak için aydınlık, filmi izlemek için ise karanlık gerekir” diyerek ifade etti.

Romanı zaman zaman tıpkı bizim gibi dışardan bir okur olarak, zaman zaman da metnin yazarı olarak değerlendiren Hasan Ali Toptaş’a samimiyetinden dolayı teşekkürlerimizi sunuyoruz. Edebiyat Topluluğu olarak, okurlar arasında yaygın olan “En sevdiğim yazarla tanıştım, bütün hayallerim yıkıldı” tezini çürütmemizi sağlayan Hasan Ali Toptaş’ın yeni eserlerini sabırsızlıkla bekliyoruz.

Kullarıma Yol Çizgilerini Anlat

2009-03-20T22:58:00.001+02:00

Yol çizgilerine gereğinden fazla anlam yükledim belki de… Başıma ne geldiyse bu yüzden geldi… Bu, uyku hali, yazı yazma ve eski kırk beşlik dinleme tutkusu… Seni üşümeye terk ettiğimden bu yana hiçbir şey eskisi gibi değil bende… Bunu bilmen yeterli değil elbette… Bilmen gereken çok şey var… Seni soğuk ve çiğli kente bıraktığımda anladım… En az senin canını yaktığı kadar benim de canımı yakıyor bu çizgilere olan göz aşinalığım… Peki, neden böylesine ağır bu sefer… Doğa üstü bir diyalog kurtarır beni, anladım… Tanrı, ”Bu hüznün kaynağı nedir?”, dedi… ”Ben… Ben, ne bir kulumun nefesine, ne de bir şairin zihnine bunca hüzün yüklemedim…” ”Bilemiyorum” dedim… ”Bu sefer çok ağırdı…” ”Böyle olmaması gerekirdi” dedi… Anlatmam gerekliydi ve anlattım:”Sen hiç ardında onu bırakıp baktın mı yol çizgilerine? Unutulan şey, tam da bu olmalı… Evet, bütün ağırlığın sebebi… Belki de hiç gitmemeliydim olduğu kente… Gittim, diyelim… Dönmemeli ve yanında ölmeliydim… Ardımdan ağlamalı ve beni unutmalıydı… Bir sinema filmi gibi… Bir defa… Yalnız bir defa da yaşanmalı ve bitmeliydi bu dayanılmaz durum… Veyahut, beni bir veba gibi görmeli… Tiksinmeli benden… Kanından atmak için sihirli tılsımlara gereksinim duymalı… Özlememeli, üzülmemeli ve üşüdüğü zaman bunun çaresini bende aramamalı… Öyle güzel sulanıyor ki gözleri üşüdüğü zaman… Islaklığın saf tanımını yaparcasına bakışları… Yol çizgilerinin üzerinden birçok defa geçtiğimi hatırlarım… Çok ölü, çok arkadaş, çok akraba ve çok sevilen için… Hiç birinin böyle çocuksu bir sırtı yoktu… Ve sırtında gezinmesi için bu kadar ihtiyacı yoktu elime hiç birinin… Yer yüzünde bir isyan çıkacaksa o gün çıkmalı… Eğer, birgün kıyamet kopacaksa o gün kopmalı…Kalmam için yalvarmadı… Tek bir kelime çıkmadı ağzından… Ben, giderken yalnızca üşüdü… Evet, belki de bu sefer ki ağırlığın nedeni bu olmalı… Hiçbir şey yapmadı ben giderken… Ne bir kelime, ne bir yakarış, ne bir hareket… Öylece bakıyordu ardımdan… Ve üşüdü… Yalnızca üşüyordu… Usulca çektim elimi sırtından… Elim hâlâ yanıyordu… Bu, kusursuz ama bir o kadar acıtan bir ayrılık oldu… Yol çizgilerinin üzerinden geçmek hiç bu kadar kanımı dondurmamıştı… Öylece baktım her birine kilometreler boyunca… Yol çizgilerini yaratmak maharet elbet… Sen, hiç ardında onu bırakıp geçtin mi yol çizgilerinin üzerinden… Unutulan şey, tam da bu olmalı… Evet, bütün ağırlığın sebebi… ”Ey bağışlaması bol Rab’bim…Yoluna başımı koyacağım, canımı vereceğim…Yol çizgilerini yarattın da; bir defa olsun, bir erkek kuluna valizini yerde sürüyerek onu çizgilerin ardında bıraktırdın mı? Üşüyen sırtından elimi çekip, bir otobüse binmek zorunda kaldım… Bir tünele girdim ve sonunda ışık yoktu… Canım çok yandı… Bu sızıya dayanacak gücüm yok… Bu filmin sonunu getirecek kadar iyi bir oyuncu değilim… Ya bana bir deva bul, ya da yerime bir dublör… Ne bir daha o sırtı elimle ısıtırım, ne de o eli buz gibi sırttan çekerim… Ne bir valizi yerde sürürüm o ardımda üşürken, ne de o donuk gözlere ardımı dönerim… Ben, ait olduğum yere giderim…”Git… Ve şimdi kullarıma yol çizgilerini anlat… Ardına da üşüyen, ıslak gözlü, dilsiz,donuk bakışlı bir serçe ekle…”

Cihan Tekin
fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.

üç silahşörler ve karanlık

2009-03-20T22:57:00.001+02:00

Ahmet Abi, Olric ve Çetin; büyük cam pencerenin hemen dibinde öğle güneşiyle şımartılmış eski ahşap masanın başında oturmuş beni bekliyordu. Uzun uzun hesaba çekilecektim, belliydi. Onlara seni anlatmamakla hata etmiştim. Haberleri olmalıydı. Gizli saklı işler yürütmemeliydim.

Önce ocağa çay suyu koymak için mutfağa gittim. Kireci ve tazyikiyle Ankara Devlet Su İşleri İdaresi’nin sevimli, küçük evime bağladığı suyu, eski çelik çaydanlığın kireçli dibine doldurdum. Babamın eski, kenarı kırık çakmağıyla ocağı yaktım ve çaydanlığın alt kısmını da üstüne koydum. Çaydanlığın üst kısmı için ise beş kaşık çay, sonra o da onun üstüne… Ben böyle saçma-sapan, alt-üst uğraşıp gereksiz tasvirler yaparken, Ahmet Abi sinirli sinirli parmaklarını masaya vuruyordu: tık tık tıktıktıktık tık tık… Sabırsızlanmıştı iyice. İçerde bu kadar oyalanmama bozuluyordu. Haklıydı, büyüğümüz oydu, ona her şeyimi anlatmalıydım. Bana boşuna mı abilik ediyordu? Ondan saklayacaksam bir şeyleri, neden abilik yapmasına gerek duyuyordum? Her zamanki fazla şakacı haliyle olaya Olric müdahale edecekti, biliyordum. Daha doğrusu öyle olmasını umuyordum. Nedense canımı en çok yakan sözcükleri o söylerdi, en acıtıcı olan demek ki her zaman en sert olanı değildi. Çetin ise olanları soğukkanlılıkla izliyor, hiç sesini çıkarmıyordu. En çok o bozulmuştu, en çok onun ağrına gitmişti bu durum. Doğrusu onun gönlünü nasıl alacağımı bilmiyordum. Mutfaktan salona doğru geçmeden, bir koşu gidip odamdan Çetin’in en sevdiği yumuşacık battaniyemi kaptım, ağır adımlarla, ciddi tavırlarla –ah, Çetin en çok ağırbaşlılıktan etkilenirdi- Çetin’in omzuna usulca serdim. Ve üçünün de beni – ve benim de pencereme gelen şımarık güneşi- rahatlıkla izleyebileceği büyükannemden kalma eski yeşil koltuğa gömüldüm. Hazırdım. Sahi, Karanlık, hazır mıydım?

‘Dirseği gökyüzüne dayalı’*, kaşlarını çatarak ve kırıştırmaya çalışarak alnını yani güya sert olarak, gözlerimin ta içine bakıyor Ahmet Abi. Ne zaman söyleyecektin der gibi, seviyor musun? diyor.

Seviyorum Ahmet Abi. Çok seviyorum, hem de nasıl. Olric, sen anlat istersen, ben birini sevince nasıl severim sen anlat. Susuyor Olric. Bu seferkini anlatmamama çok sinirlenmiş anlaşılan. Ama insan bazen kendi kendine konuşmaktan sıkılıyor be Olric, biraz da başka insanlarla konuşmak istiyor, sesine ses gelsin istiyor. O bana öyle güzel sesleniyor ki Olric!

Çetin, sinirle ayağa kalkıyor. Battaniyem, orda, oracığa yığılıyor. Çetin! Odamdan sigarasını alıp geri dönüyor. Hala çıt yok. Ahmet Abi ona bakıyor usulca, şefkatle. Susuyorum başımı öne eğip.

Ama aşık oldum ben Ahmet Abi. Hem nasıl gülüyor bilseniz. Nasıl anlatsam ki size. Hani öyle bir gülümseme. Anlatsam tüm hüznü kaçardı Ahmet Abi, ellerimin kokusu kalmazdı. Ben sigaraya başladım be abi, özlüyorum diye! Ellerim nikotin koksun, ben gözlerimi kapatayım, onun kokusu burnumdan ciğerlerime bir yol olsun, tüm iç organlarım onunla dolsun diye!

Çetin’e dönüyorum, bir ümit. Çetin, çok karanlık olur ya dışarısı. Hani için de bir karanlık olur, kendine doğru kıvrılır korkuların. O anda, bir el, Çetin anlıyor musun? Uzun bir kumsal düşün şimdi. Işıktan yoksun. Ayakların çıplak, kum tanelerine batıyorsun bileklerine kadar. Yıldızlar gökyüzünde, bir sarhoş tarafından yere indirilmeyi bekliyor. ‘Yıldızlar ayağımıza dolanıyor Çetin!’ ** Ağzımı açsam, tüm sözcükler yere dökülecek. Ağlasam, buharlaşacak havadaki tüm gerçek dışılık. Konuşamazdım Çetin. Anla beni…

Birden susuyor herkes. Ahmet Abi, pencereden dışarı bakıyor. Sanki çok önemli bir şeyler oluyor aşağıda. Mahalleli çocuklar futbol maçı yapıyormuş da, içlerinden birini kendi çocukluğu olarak seçmiş, heyecanla ve gülünesi bir hırsla onun gol atmasını bekliyormuş gibi. Üstelik Olric de araya girip hiç yardımcı olmuyor bana. Hem onun kızmaya ne hakkı var ki? Ben zaten her şeyimi anlatmam ona. Ama bu seferkinin farklı olduğunu onlar da mı biliyor, yoksa onlarla birlikte ben de şimdi mi öğreniyorum, bilmiyorum. Olric’e bakıyorum göz ucuyla, yardım istiyorum. Oralı olmuyor.

Buradan kalkıp bir meyhaneye gidelim Ahmet Abi, bu böyle olmayacak, diyorum. Derin bir iç geçiriyor, öksürüyor filmlerdeki babacan amcalar gibi. Yaşlanmışsın be abi. Elini dizine dayayarak kalkıyor, geçerken Çetin’in omuzlarını sıvazlıyor –yapma şunu Ahmet Abi, Çetin’e haksızlık ettiğimi her fırsatta yüzüme vuracaksanız eğer böyle- mutfağa gidiyor. Kül tablalarını boşaltıyor, çay bardaklarını tezgaha çıkarıyor. Çıkan şıngırtı, zaten gergin olan hepimizin sinirini bozuyor.

Ömrümün en kıymetli üç adamına bakıyorum. Özür dilerim Karanlık, hani sen gelmeden önce, diyecektim. Bir rakı sofrasında tanıştım Ahmet Abi’yle. Koyu karanlık, esmer gözleri olan esmer bir karısı vardı. Ahmet Abi onun gözlerine nasıl bir hasretle bakardı. Öleli çok olmadı. Bir gün geldi, benim abim oldu Karanlık. Büyük, kocaman, serin elleri vardı. Küçüklüğümün elinden tuttu, buralara kadar yürüttü, yolda masallar anlattı. Çocukları olmamış. Gerçi ona bakarsan birçok çocuğu vardı. Hepsi ülkenin bir yerine dağılmış, onun paramparça edilmiş gençlik düşlerini yeniden toplamaya çalışıyorlardı. Onunla tanıştığımda Olric zaten vardı Karanlık. Aslında başından beri vardı. Pek anlaşamayız biz onunla. Sürekli laf sokar, gururumu kırar, beni en kırılgan yerlerimden özenle tutar, büyük bir hazla kırardı. Onu görebilmem uzun zaman aldı. Başlarda iç organlarımda yaşardı. Canımı sıkmak istediğinde, tırnaklarını geçirirdi ve o vaziyette, kanata kanata boğazıma kadar çıkardı. Böyle zamanlarda midem bulanırdı Karanlık, kusardım. Zamanla neden kusamadığımı da böylece anladım. Çünkü Olric günün birinde dışarı çıkmaya karar vermişti ve bu da benim sağlık sorunum ne kadar kusmaya müsait olursa olsun kusamayacağım anlamına geliyordu. Böyle ayrıntılara girdiğim için üzgünüm Karanlık, ama böyle yaparak biraz da Ender’e benzemek istiyorum ki Çetin biraz yumuşasın, azıcık gülümseyebilsin, suratını daha fazla asmasın diye. Neyse. Öyle işte sevgili Karanlık, hem benim canımı yakan ama en kötü anlarımda da kulağımın dibinde bana güzel sözler fısıldayan Olric, Ahmet Abi’nin gelişine sesini çıkarmadı. Ona ses çıkarılmazdı. Çünkü o, rakı bardağını elinde çok güzel tutardı Karanlık, ona nasıl saygı duyulmazdı?

Ahmet Abi elinde çay tepsisiyle içeri girdi. Tepsiyi masanın üzerine koydu, bütün eller sıcak, cam bardaklara uzandı. Sekiz tane el! İkisi Çetin’in, ikisi benim. Ortada buz gibi bir hava esti Karanlık, ellerim onun ellerine değmedi. Oysa böyle durumlarda Çetin hep kibarca, usulca parmaklarını değdirirdi parmaklarıma. Bu aramızda bir şefkat göstergesiydi, bir ispattı, bir gereklilikti sanki. İşte ben ona seni anlatmayarak bir gerekliliği bozmuştum; o da beni parmaklarından akan şefkatten yoksun bırakmıştı. Üşüdüm o an. İçim ürperdi. Çetin’in şu kapıdan çıkıp gidebileceği düşüncesi çakıldı birden aklıma. Ben Çetinsiz yapamazdım Karanlık. Gözlerim yandı birden, bakışlarımı geri çevirdim, kalorifer peteğinin üstüne sabitledim. Üç çift çorap vardı petekte. Yeşil, kırmızı ve pembe. Ne kadar sevimli durduğunu düşündüm o an çoraplarımın. Oysa çorapları düşünecek vakit değildi, altı çift göz tekrar bana çevrilmişti. Hakkımda bir karar mı verilecekti?

Dış dünyadan birine tutulduğum, gerçek biriyle gerçek bir ilişki yaşadığım için mi? Çetin’i aldattığım için mi? Hükmüm hemen şimdi burada mı verilecekti? Peki cezam neydi? Çetin gidecek miydi? Sorduğum sorulardan nefes alamıyordum Karanlık, bunun farkına varan ve zevkten pis pis sırıtan Olric, bakışlarını bardağına çevirerek, çayını karıştırmaya başladı. Ahmet Abi’nin bir dostu onun için ‘sevmen acele, dostluğun çabuk’ *** demiş, o da nasıl içerlemiş. Ben kolay kolay bir insanı sevemem, kolay kolay içime yerleştiremem, demişti. Yani o beni sevmişti, korumuştu, sahiplenmişti ve ben ona ihanet etmiştim! Çetin hala tek kelime etmemişti. Üstelik hala yerde savunmasız ve korunmasız ve acınası ve lanet olsun yapayalnız battaniyem duruyordu, öylece bir kıyıya köşeye atılmış. Bir zamanlar beni de tam o haldeyken ellerimden tutup kaldıran Çetin. Bana kendimi sevmeyi öğreten, bana çocukluk arkadaşı Ender’den çocukça bir heyecanla bahseden, beni güldüren, beni gülümsetebilen Çetin. Ellerimi kutsallaştıran, saçlarımı akışkanlaştıran Çetin.

Hayır Karanlık, yanlış anlama. Bizim Çetin’le olan yakınlığımız bambaşka idi. Çetin benim içimdeydi. Sense kanlı canlı, kaprisleri, kıskançlıkları, sesi, varlığı olan bir şeysin. Benimsin. Benim düşlediğimden öte bir şeysin Karanlık.

Şımarık güneş, yavaş yavaş yaşlı bir bulutun koynuna saklanıyordu, içimden böyle ağdalı tasvirler yapmak geliyordu, Ahmet Abi şekersiz çayını çoktan bitirmişti –bu acı tatla çay içmeyi bir türlü içine sindiremezdi- Çetin dokunmamıştı bile, Olric de ağzında yuvarlaya yuvarlaya tadını çıkarıyordu işte. Yeşil, yayları kırık koltuğa iyice gömülmüştüm. Gözlerim ayrıntı avında, deli gibi odayı dolaşıyordu. İçinde yıllardır kurumuş çiçekler olan –onları bana Çetin almıştı, alındığında canlıydı- vazo tozlanmıştı, petekteki renkli ve neşeli çoraplar muhtemelen kurumaktan çok yanmıştı, saat ikindiyi biraz geçmişti, fıstık yeşili masa örtüsü biraz eğri duruyordu, halının püskülleri eprimişti, bu sene evin duvarlarını mı boyasaydı? Olric, Ahmet Abi, Çetin yetmiyormuş gibi, bir de gözlerim mi konuşacaktı? Hatta o da yetmiyormuş gibi evi boyamaya mı kalkacaktı? Birden kahkahayı koy verdim. Öyle içten, öyle derin, öyle iştahlı gülüyordum ki, Olric bile buna bozulmuştu.

Gülüşümün bitmesini sinir bozucu bir sabırla beklediler. Zira o kadar çok güldüm ki, odadaki oksijen azaldı birden. Nefessiz kaldım sanki. Gözlerim öyle bir yaşardı ki. Birazdan katıla katıla ağlayabilirdim, tam da o sınırdaydım işte. Bunu Ahmet Abi de Olric de Çetin de çok iyi biliyorlardı. Ruhumun üç silahşörleri. Söylene söylene masadan kalktılar Karanlık. Çok canımı acıttılar. Önce Çetin kalktı, odasına girip kapıyı kapattı. Sonra Ahmet Abi, büyüklere özgü o çok ama kötü şeyler bilen bir esefle doğruldu yerinden, Olric’le göz göze geldi. Kapıya doğru yöneldi ikisi. Salonla kapı arasındaki yol sanki hiç bitmek bilmedi. Hala bilmiyordum, hükmüm neydi? Hiçbir şey demeden mi çekip gideceklerdi? Suçum, kanlı canlı bir insanı mı sevmekti? Olric neden o sözleri söyledi Karanlık, Olric neden pis pis sırıtıp, “Çetin bitti bir de Karanlık’ımız eksikti, bu kızda bu hayal gücü varken, başımıza bir ordu toplar” dedi? “O kara kuru çocukta ne bulduysa şimdi” diye söylenen Ahmet Abi’ye neden gülerek, “Yıldızlar, Ahmet Abi, yıldızlar!” dedi? Sahi, ben onlara senin kara kuru olduğundan bahsetmiş miydim Karanlık?

Çetin mi? O, odada kaldı. Odanın dışına hiç çıkmadı. Nefesini dinledim, merak etme, hala yaşıyor. Üstelik bazı sabahlar kapısının önüne koyduğum kahvaltıyı bile alıyor. Belki bir gün dışarı da çıkar ha, ne dersin? Söylesene Karanlık, beni içimde bir Çetin’le kabul eder misin?

Ocak 2008

Deniz Depe

fotoğraf: Nazlı Koç

______________________________________________________

* Edip Cansever, Mendilimde Kan Sesleri
** Barış Bıçakçı, Bizim Büyük Çaresizliğimiz (cümlenin asli hali: ‘Yıldızlar
gökyüzünde, bir sarhoş tarafından yere indirilmeyi bekliyordu. Yıldızlar
ayağımıza dolanıyordu Çetin!’ )
*** Edip Cansever, Mendilimde Kan Sesleri

düşten gerçeğe dair sayıklamalar

2009-03-20T22:55:00.003+02:00

Bu sabah her zamankinden erken bir saatte uyandım. Her sabah yaptığımı kendi kendime tekrarlattım. Aynanın karşısına geçip şefkatli gözlerle kendimi seyrettim. Ağzım yüzüme gözlerini dikip mırıldandı: ''Yapamadığın her şey yaptıklarından öcünü alıyor.'' Kalktım kahvaltıya uzandım. Çaydanlık koşar adımlarla bardaktan uzaklaşıyordu. Ekmeğin mayıştırıcı kokusu çaydanlığın ağzına uçup nikotine dem veriyordu. Peynir parçaları üçgenlere bölünüyor, zeytin taneleri seke seke birbirinden ayrılıyordu. Şeker tozluğunu yitirerek duman olup bardakta dağılıp havada eriyordu. Radyoda akınlar halinde yükselen şu nağmeler, kulağıma küpe olup kalbime sarkıyordu. Kalbimden damarlarıma süzülerek kanıma karışıyor, vücudumda dolaşarak beyin hücrelerimde bölünmeye başlıyordu:
'BENİ BİLİM GİBİ GÖR
FELSEFEYLE ANLAT
TARİHLE YARGILA''

Akşama doğru caddelerden uzun adımlarla atlayarak ve insanları bir karınca gibi ezerek serin bir bahçeye vardım. Otların sararmış tenleri, gövdeleri baş eğdikçe eğiyor ve utancından başaklar toprağa gömüyordu başlarını. Rüzgârın cazibesine kapılan yapraklar durmadan bir rakkase gibi oynuyordu. Kuşların kanatları öylesine büyümüş ki enginlere sığmıyor ve kanat çırpamıyorlardı. Muzip bir kurbağanın dili hayallerim kadar uzamış, masum bir kelebeği kendine doğru çekip ömrünü kendi ömrüne katıyordu. -Kelebeklerin ömrü kısadır rüya gibi, renkleri güzeldir hayal gibi, kısas yaşamları aşk gibi zamanla orantılıdır.-İri bir karınca ağacın tepesine binmiş, ağacın kökleri de dört nala kaçıyordu. Kaçıyor, kaçıyor, kaçıyordu sonu gelmiş bir aşk gibi; birdenbire duraksadı ağaç ve anladı ki kökleri toprağa perçinli uzaklaşamıyordu. Elimi beyaz bir güle uzattım, gülün yanağında biriken gözyaşıyla avucum suyla doldu. Güneşin mağrur sıcak tanelerinden sürüler halinde kaçan arılar parmaklarımın etrafında sıralanarak halay çekmeye başladı. Güzel ve esmer tenli köylü kızlar gibi elimin kuyusundan su çekmeye başladı arılar -Güller ağlamasaydı arılar nasıl su içerdi? -Bulutlar çok uçuk halde giyinikti. Nasıl ki çıplak bir bedende sorumsuzca zıplıyorsa pireler bulutlar da çırılçıplak göğün mavisinde dolaşıyordu. Bütün marifetlerini ortaya koymak için sarmaş dolaş oldular. Göğün sonsuz teninde... Yağan yağmur yeryüzünün soluksuz gözeneklerinde tek hücreli çiçekleri filizlendirip bozkırın kuşatmasını kaldırdılar.Akşama doğru gök kızıla boyandı. Yer ile gök arası aleve sardı. Güneş terk eden bir sevgili gibi uzaklaşıyordu benden. İçime gömdüğüm bütün acılar gibi o da başını usulca dağların göğsüne gömdü.Ayaklarım bedenimi taşımaktan yorgundu. Gözlerime karasular indi ayaklarıma bakmaktan. Kendimi barakadan bir lokantada buldum. Burnuma yanmış et kokusu geldi. Birden acıktığımı hissettim ve insan olduğumu anladım. Teninde ruhun gözünü barındırmayan et parçalarını yutmaya başladım. Karşımda istem dışı tebessüm eden garsonu görünce şairliğim aklıma geldi ve dizeleri mırıldandım:

GECEDEN HESABIMI İSTİYORUM
VE YALNIZLIĞIMI HESAPÜSTÜ BIRAKIYORUM GECEYE
CEBİMDE KIRILGANLIKLAR
AYRILIP KARANLIĞA KARIŞIYORUM

Beynim sanki köreliyor ve ayaklarımla düşünüyor gibi oldum ki kendimi odamda buldum. Oklar geceye ilerliyor ve yaşama vaktimin geldiğini hissediyordum. Gözlerim kırık pencereden kaydı gökyüzüne.Geceyle gündüzün denklemini çözmeye çalıştım ve yine dizeler ağzımdan uçuşmaya başladı.

GECEYE KEPENK ÇEKİYOR TİTREYEN GÜNDÜZLER
VE ADINLA KUTSANIYOR RUHUM
ADINI ÖLÜM KOYUYORUM

Gecenin zifiri karanlığında yanı başımda duran bardak düşmüş ki kulaklarımda cam parçaları çınlamasıyla irkildim. Alnımda soğuk bir şey hissettim. Gözlerimi açtığımda gece olmuştu ve bakıcı kadını yanıbaşımda gördüm. Bütün gün uyuduğumu ve durmadan sayıkladığımı söyledi. İnsan hayatın gerçek soğuğunu tek yerde hisseder, o yer de ölüm döşeğidir. Böylece içimdeki intihar uğultusunun bir gün daha ertelendiğini anladım. Ömrüme bir gün daha eklemiştim dünyadan.

MUSA BİLİK

fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.

Atlı Karınca

2009-03-20T22:53:00.002+02:00

Sabah’ın erken saatlerinde uyandı. Ayaklarına baktı önce. Bakımsızlığını fark etti. Ojeleri çıkmıştı. Gerçekten mide bulandırıcı gözüküyordu. Çalan telefonla irkildi. Beklediği kişinin aradığını görünce rahatladı. “Günaydın hayatım” dedi şefkatli bir erkek sesi. Kalbi o kadar hızlı çarpıyordu ki. Sesini duymayalı uzun süre olmuştu. “Günaydın” diye karşılık verdi. Aslında o da iltifat etmek istiyordu fakat ağzından sadece “Günaydın” dökülebildi o an için. Birbirlerini ne kadar çok sevdiklerini söyleyip telefonları kapadılar. Bir film de görmüştü, kız utanınca ayak parmaklarını halıya doğru sürtüyordu. O da bilinçaltına işlemiş olsa gerek. Öyle bir tepki verdi. Ve tekrar ayaklarının bakımsızlığını fark etti. Bugün o gündü. Uzun zamandır görmediği o insanı görecekti. Boynuna atlayacaktı, doyasıya koklayacaktı. Birlikte keyifli vakit geçireceklerdi. Çocukluğundan beri hayalini kurduğu atlıkarıncaya binecekti. Sevgilisi terk ettiğinden beri eğlenceden ve keyif veren şeylerden soğumuştu. Fakat bir şekilde hayata da tutunmak lazımdı. Bazen hayatın yaşamaya değer olmadığını düşünür, bazen de bu düşüncesi değişirdi. Fakat “genel” olarak hayattan bıkmıştı. Fakat bugün yeni bir başlangıçtı. Onu görecekti. Aylardır çıkmadığı evinden dışarı çıkacaktı. Duşa girdi. Vücudunun kıvrımlarından akan suyu gördükçe, kendi hayatıyla kıyaslama yaptı. Omzundan başlayıp düzgün kalçasını geçip ayak başparmağında yok olan su damlasını gözleriyle takip etti. “Demek ki en tepeden başlayıp, yükselip sonra yok olmakta var şu dünyada” diye içinden geçirdi. Sonra aklına giren bu saçma düşünceyi kovup kendini teselli etti. Dişlerini fırçaladı. Makyajını yaptı. Ruj seçimi ile ilgili olarak kararsız kalmıştı. Her “dişi” gibi o da seksapelini tavan yaptırmak için “kırmızıyı” seçti. “Aman Tanrım” dedi kendi kendine. Kendisini bakımlı ve makyajlı görmeyeli o kadar uzun süre olmuştu ki. Bir an palyaçoya benzediğini düşündü. Ve ilkokuldayken gittiği arkadaşının doğum günü partisini ve palyaçonun onu köşeye sıkıştırıp korkutmaya çalıştığı zaman aklına geldi. Ailesine bunu söyledi. Ailesi işi iyice abartıp palyaçoyu tacizle suçladılar fakat öte yandan yargı sistemini de göz önünde bulundurarak şikayet etmekten vazgeçtiler. Böylesi de daha doğru olmuştu. Sonuçta ortada bir taciz yoktu. Üstünü başını güzelce giydikten sonra bu sefer de mont ve ayakkabı konusunda kararsız kaldı. Siyah mı, Kırmızı mı? Yine Kırmızı da karar kıldı. Çıkmadan önce saçını topladı. Sarı kakülleriyle oynadı. Uzun süreden beri kendisinden başka, bu kaküllere dokunmamıştı. Kakülleriyle oynanmasından çok hoşlanırdı. Ayakkabısını giyip dışarı adım attıktan sonra “bugün çok güzel olacak” diye kendi kendine mırıldandı. Dışarı çıktı. Güneş adeta gözünün içini matkap gibi deliyordu. O kadar uzun zaman olmuştu ki güneşi görmeyeli. Gözünün acısı hoşuna gitti. İlk defa beğendiği bir şey yüzünden canı yanıyordu. Etraf o kadar yabancılaşmıştı ki. Kaldırım taşları değişmiş. Bakkal efendi işi büyütmüş. Evden sadece sigara ve yiyecek almaya çıktığı zamanlarda da ki bu sadece 10 dakika bile sürmüyordu bunlara dikkat etmemişti. Kendisi de yenilenmişti. Sarı saçları ve kırmızı ağırlıklı dış görünüşüyle fazlasıyla dikkat çekiyordu. Yine utandı ve yine ayaklarını sürüyerek yürürken ayağı kaldırıma takıldı ve düştü. Canı yanmıştı. Ve çevredeki insanlar bu güzel kızın düşüşü karşısında ikiye bölünmüştü: “Gülenler” ve “Üzülenler”. İstifini bozmadan ayağa kalktı. Kendisine yardımcı olmak isteyen birini tersledi. Bunu neden yaptığını bilmiyordu fakat daha sonra bu yaptığından kendiside utandı. Evde kaldığı süre içinde “yabanileşmişti” fakat bugün güzel olacaktı ve aptal bir kaldırım taşı bu günün güzel geçmesine engel olamazdı. Buluşma yerine yaklaştıkça kalbi sabahkinden iki kat daha fazla atmaya başladı. Ailesine evden çıkacağını haber vermedi. Eğer verseydi annesi bunun için bir kutlama tertip eder onu yerin dibine sokardı. Tıpkı çocukken genç kızlığa ilk adım attığında “jet sosyeteye” dağıttığı davetiyeyle ilk “reglisini” kutlamaya çalışması gibi. Artık buluşma yerine gelmişti. Sabırsızlıkla saatini kontrol ediyordu. Ve duş aldığından beri hiç sigara içmemişti çünkü sigara parfümün kokusunu alıp götürüp yerini iğrenç bir kokuya bırakıyordu. Daha fazla dayanamadı ve çantasından çıkardığı sigarayı yaktı ve tekrar o sabırsız bekleyiş pozisyonuna geçti. Alnından bir damla ter damladı. “Allah kahretsin” dedi kendi kendine. Hemen çantasından peçete çıkartıp terini sildi. Uzaktan yaklaşan onu gördü. Adeta sokağı delip geçiyordu. Saçları dalgalanıyordu. Ortalık resmen kararmıştı. Sadece onu gördü. Yanına yaklaştı “sarılma mesafesine” girer girmez boynuna atladı ve onu sadece kokladı. Kokusunu o kadar derin çekti ki içine. Parfümünün genzini yaktığını fark edip sarılmayı bıraktı. “Hadi bir şeyler içelim dedi” kız. “Olur” diye karşılık verdi o. Gidip oturdular doyasıya muhabbet edesi vardı. Okulu ne yapmıştı? Şu sıralar ne yapıyordu? En önemlisi de hayatında biri var mıydı yok muydu? Bütün bunların cevabını kahvelerini yudumlarken aldı. En çok etkilendiği ise “Hayatımda biri olsa, neden seni çağırayım benim için hep sen vardın” cümlesi oldu. Biraz arabesk gözükse de dişilik duygularını okşamıştı bu cümle. “Atlıkarıncaya binelim artık” dedi o. Kızın gözleri ışıldadı. Nihayet binecekti. Kocaman bir genç kız her ne kadar atlıkarıncanın üstünde tuhaf gözükse de. Bu onun yıllardır istediği bir şeydi. O parayı uzattı ve iki kişilik bileti aldı. Beraber bindiler. Yine etraf bu iki kişinin atlıkarıncaya binmesi konusunda ikiye bölünmüştü: “Gülenler” ve “Yadırgayanlar”. Hiç biri onun umurunda değildi. O sadece eğlencesine bakıyordu. Süre dolduğun da birlikte indiler atlıkarıncadan. Uzaktan bir sesin ona seslendiğini fark etti sarı saçlı kız. Dönüp baktığın da babasını gördü. “Ne işin var burada bıkmadın mı benim mutluluğumu engellemekten” diye haykırdı. Babasının gözleri doldu. “Ne olur yapma böyle bak. Hadi gel gidelim herkes bize bakıyor ne olur zorluk çıkarma” Onu nasıl bulduğunu bilmiyordu. Aklı bu sorularla meşgulken babası bir kez daha yineledi “hadi”. Kızın geri dönmeye niyeti yoktu. Tekrar döndü baktı belki son kez göreceği “o”na. Neden son kez görsün ki? “Hiçbir yere gelmiyorum ben” diye haykırdı. Babası çaresiz arkasını geri dönüp geri giderken “zafer”in verdiği hazzı yaşamaya başladı. Fakat bu haz yarıda kaldı çünkü babası bir sedye ve iki doktorla geri dönmüştü. Doktorlar koluna girmeye çalıştı fakat birisinin hayalarına tekme attı. Tekme yiyen yerde kıvranırken daha iri olan diğer doktor kızın iki kolunu birden tutup zapt etmeye çalıştı. Tekmenin şiddeti hafiflemiş olacak, diğer doktor vakit kaybetmeden kıza iğneyi yaptı. Kız kendinden geçti. Ve bütün bu olan bitenler karşısında etraf yine ikiye bölünmüştü: “Yazık” diyenler ve “Kim bilir ne bok yedi” diyenler. Ambulansa doğru götürülürken hayal meyal onu son kez gördü. Hastanede gözlerini açtığında karşısında “o” duruyordu. Fakat çok bulanıktı. Hatta görüntü titriyordu. Vermiş oldukları ilaç yine “o”nu yok edecekti. Ve gerçek hayatta o kadar üzülmesine rağmen mutlu olduğu hayal dünyasının yok edilmesini bir türlü hazmedemiyordu. Fakat kendisine teselli buldu. En büyük hayali gerçekleşmiş di. Bir günü bir erkekle çocuklar gibi eğlenerek geçmişti. Ve atlıkarıncaya binmişti. “o” odadan çıkarken son kez ona el salladı. Ve odanın sessizliğini hastanede başucunda duran oyuncak atlıkarıncanın müziği eşliğinde bozuldu. Atlıkarıncaya dokundu. Gözleri dolu bir şekilde bir süre izledi atlıkarıncayı. Daha sonra derin bir uykuya daldı. Sonun başlangıcı olan o uykuya.

Mert Uzbay
fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.

gece bülteni

2009-03-20T22:51:00.001+02:00

‘’Bazıları ıstırabın varlığını güneşi göstererek reddeder,
bense ıstırabı göstererek güneşin varlığını reddediyorum.’’ ( Franz KAFKA)

…kitapları başında uyuklayan herkes
kulak vermeli bu bültene
bu gece serazat gecesi
melez aşklara gebe kalacak yarınlarınız…
Gece kasvetli karanlığı böldü hücrelerime
betonun sevgisini ve günün nefretini kazandım
sen toprağın sessizliğine gömülüp göçerken
bir Hallaç yüzüldü yüreğimin kızıldenizinde
Gece yalnızlığa endekslenir bütün yıldızlar
geçmişimiz boynumda gizlediğim muska / ihtiyar gözlerinde boğulmuş bir yelkenlinin
fırtınada yırtılmış öyküsü okundu / koltukaltlarında gizlediğin muhacir vasiyetinle / bedenin
bir ölünün hatıra defterinde betimlenmiş tecavüz sahnesi şefkatiyle gömülecek / kırışmış teninden akarken işaretler
Yılansı ıslıklar dokunmadan dudaklarımıza
Gece kuluçkalandı günün üstüne
esmer renginin tadındayken bütün yerli kadınlar
kadran okşadı günün mevsimini
sevişmek arınık iksiriyken ölümün
tanık olduk büyük bir yalnızlığa
aramızda miladı gösteren pusulanın oku
azledilmiş rüyalar uykularından
yalazlı yazgımız düşgen gecelere emanet
Gece nem kaparken lacivert yüzlü adamlardan
tarihin celebinde dirim bulur zaman
Habil’in sırtında yükselen Kâbil
fayrap bir sevişmenin çeperinde
yırtılır çığlık yakın doğunun göğüs kafesinde
aşktan aşırdığımız kendi yalnızlığımız
oluverir denklemini çözemediğim kadim sevdalarda
Gece kırılır çehremizde aynaların uğursuzluğu
toynağından bir at vurulur
ve kişner duygular
bedenimi bilerken mehtabın çarkıyla
beni şehvet adalarına bırak
ince beline tenimden bir kefen biçeceğim
bir şarapnel dağıtırken bengi sevdamızı
nabzı susar gecenin birleşemeyen dudaklarımızda
bu yüzden öpüşlerimiz sızlıyor hâlâ
Gece çalar zamansız uykulara ayarlanan saatler
gözleri görmeyen rüyalar görürüm
bütün uykular sağırken kanatları yalnızlığın göğünde gezinen
yarasaların gözleri olurum
karantinaya alınır dalgalar
mağara tavanına bağlıyken ayakizlerim
Gece haylaz bir çocuk sevişgenliği
vücudun göçebe sessizliğinde haritam olsun
dilim ayak bastığı her yerde bir ünlem bıraksın
sessizlik karanlık bir soğuk gibi yağarken
onlar hep bilirler
ölülerin ruhları kalanların hatıralarında yaşayacaktır
Gece çökünce façası yarılır bu kentin
caddelerinde peydahlanır fular silueti
cesameti artan dilenciler bıçaklamaz kimseyi
ve hiç kimse tükürmez kaldırımlara
kendimizi sığdırabilecek geniş bir yalnızlığa sahip olamadık ikimiz de
tünediğimiz dünya törpülenirken ölümle
yerin gökle perçinleştiği anda
gün gecenin peçesini çekerken yüzünden
etinin etime / ruhunun ruhuma doyduğu yerde
beni terk et…
Musa Bilik

Açtığın Kapı Kadar Parlak Güneş

2009-03-20T22:49:00.001+02:00

Esir bir bülbül müydü,
Dillendiremediklerimiz,
Ya da kapına sığınacak
Küçük bir kız?
Soğuk ve kapalıydı kapılar
Çalmadan açana kadar sen.
Çalmadım çünkü yorgundu kelebekler,
Mevsim sonbahar...
Emanet bir gölgeydim
Sen görene kadar
Yeni gelmiştim zaten
Yani bu sefer ihanetsiz zaman
Duruyorsun işte karşımda
Su gibi, yaşamak gibi...
Birgün mutlaka somut olacağını bildiğim
Kar beyazı bir düştü bu -korkusuz-
Bir kapı aralığı kadar
Beklediğim bir düş...
Biliyordum işte
Açtığın kapı kadar olmasa da
Parlak olacağını birgün güneşin
Ve parlak bir güneş
Elifi olmalı dirilişimin...

Ayşenur Öksüz
fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.

Kokuşuk Kavuşmuşluk

2009-03-20T22:48:00.002+02:00

Bir günün daha kavuşuğunda

Kauçuk iskemlemde bana özenle

Ayrılmış yerime oturuyorum

Yalnızlık nöbetini devralmak için.

Muşamba müziğin kapladığı odalarda

Kavuşuyorum olmamışlıklara.

Olmamışlıklardaki bu kokuşuk olasılıklar

Larvalar gibi türüyor hemen

Bu kokuşmuş muşamba odada

Ben güne kavuşurken.

Bora Boşna

fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.

SEVDAYA AY DOĞAR CÜZZAM GECELERDE

2009-03-20T22:43:00.003+02:00

Hasretin mazgalın kapanan sesi

çörekleniyor bildiğim tüm ağıtlara

sûr’a üfleyecek soluk

gözlerinin yedinci notasından düşer

karadüzenin ‘la’ teline / astığım mızrapsol kaburgamın altında hayatın azıdişidir
omuzlardan indirilen bir kelebeğin düşleri

kendimden sakladığım gizligeçittir / zamanın ellerinde

kozadan çıkarken yüreğim

bir tutam cemre düşse parmaklıklara

yeşile keser ömrüm sığındığım mevsimlerde

sevdaya çiy damlar hicaz makamında

-Havaya cemre düştü

Yazgısı maviyle yazılmış gözlerini okudum-

Göçlere uğurlarken umutlarımızı

anın zembereğinde ökseye tutulur sensizliğim

bir lodos küserken yönlereçorak rüyalarda / voltalar beslerim

çıkınımda ağlayan katığın kederinde

suçüstü yakalanır vebâlim hasret rüzgârının hasat zamanı

esmer gülüşlerin sönüşünde

kurumaya yeltenirken avludaki dut ağacı

bir tutam cemre düşse parmaklıklara

sarıya keser ömrüm arlanırım doğan her günde

sevdaya yön verir yıldızlar sensiz katarlara

-Suya cemre düştü

Ateşle yıkanmış yüzünde ıslandım-

Hasretin göğün böğrüne saplanan yol olur

görüş günü açan / manolya yapraklarında

bir şebnem tanesi devinir ruhumun bozkırında biten karaçalıda

boynumda taşıdığım gözyaşı lekesini ararım

saçlarının kıvrımında başlayan gecede

temmuz vurmuşken bizi / ölgün yıldızlarla

bakışlarını çakmıştım sönük mehtabın atlasına

güvercinler göç ederken şiirlerden

bir tutam cemre düşse parmaklıklara

maviye keser ömrüm savrulduğum iklimlerde

sevdaya ay doğar cüzzam gecelerle

-Toprağa cemre düştü

Yüreğimin fay kırıklarında filizlendi aşkımız-

FERİT ERPOLAT

fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.

YEMİN

2009-03-20T22:42:00.000+02:00

Bu ne zorlu mücadele,
ne kolay yenilgi…
Ve ben şimdi elimde
eski, kara silgi…

Meğer kalırmış izler,
haber verirmiş ezelden.
Ve işte heybem:
sefil köy, içinde ben.

İzbe köşelerde nefsim,
her dem bir sürgünde.
Ne elemlerden geçtim,
içimde işkence.

Evvelim elimde kelepçe,
her lahzada benim cenazem.
Ölüm benim içinde,
içimde o âlem.

Mehmet Selim Özban

fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.

Ben

2009-03-20T22:41:00.001+02:00

Bir gün, duruverdim birden.
Etrafıma baktım.
Her yer, ben…
Kimseye söylemedim.
Devam ettim…

Bir başka gün yine durdum.
Bir daha baktım etrafa.
Her yer, yine ben…
Sustum.

Günler geçti…
Durdum yeniden.
Gözlerimi ümitle açtım dünyaya…
Ama gördüm ki her yer, ben…

Alıştım sonra…
Ben bana alıştım, benlik bana…
Biz birbirimizi çok sevdik, sevmedik sanma…
Her yer ben ve ben her yer…

Söylesene, bensiz dünya mıdır dünya?

Emrah Tunç
fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.

Nisan Yüzlü Sevgilim

2009-03-20T22:40:00.002+02:00

Sana söyleyecek bir şeyim kalmadı. Artık hiçbir cümleyi tamamlayacak gücüm yok. Belki utanç, belki yılgınlık bütün kelimelerimi alıp götürüyor. Böyle zamanlarda hayat, saçları kökünden kazınmış müntehir bir travestinin bileklerinden sızan sımsıcak kandır, kimsenin el süremediği. Şimdi ucuz bir otel odasının küçücük tuvaletine sıkışmış bir hayatın eşiğinde duruyorum ve sana söyleyecek hiçbir şeyim kalmadı. Nisan saldırıyor üzerime sevgilim. Nisan çalıyor bütün sözcüklerimi. Yüzünde parlayan güneş bir anda kaçıp, yaşlar boşalıyor gözlerinden. Ben nisan şaşkınlığında yitiriyorum öykünün geri kalan kısmını. Nasıl bitiyordu?- İyiler nereye gittiler?
Kadınlar ve çocuklar nasıl kurtulacaklar? Bir yağmur böylesine nasıl savurabilir bir insanı? Yağmur değil sevgilim, gözlerinden aktığımdan bu yana darmadağın üstüm başım. Saçlarında biriken kelebek kanatlarını talan ettiklerinden bu yana utanç kemiriyor kalbimi. Saçlarını işgal ettiklerinde kaçtığım sokaklarda düşürdüm şahdamarımı.
Şimdi yaşamak, ucuz ekmek kuyruğunda bekleyen bir genç kızın saklamaya çalıştığı yüzüdür.
Şimdi yaşamak, bebeğini terk eden bir kadının göğüslerinden akan hüzündür. Nisan yığılıyor üzerime sevgilim. Ansızın yağan bir yağmurun, avuçlarından düşen ölü kuşları topluyorum, sokak aralarında. Hiç bu kadar kimsesiz olmamıştım. Hiç bu kadar sensizlik akmamıştı damarlarımda. Böylesi bir yoksulluğa düşüşüm ilk kez.
Buralardan git istersen nisan yüzlü sevgilim. İstersen buralardan git. Sana söyleyebilecek hiçbir şeyim kalmadı. Kaçamak sözlerle gizliyorum utancımı. Kimsesizliğimi kalabalık cümlelerde saklıyorum. Saçlarını işgal ettiklerinden beri yürümüyorum bu sokakları. Ölü savaşçıların cesaretinden merhamet dileniyorum. İstersen git ve cesur bir kalbin ovalarında yürü. Cesur bir kalbin sabah rüzgarında saçların dağılsın. Sana gözlerimde izi kalan son hayallerini vereceğim. Sana parmak uçlarımda kalan son duamı vereceğim. Sana kirpiklerimde takılı son bakışlarını vereceğim.
İstersen artık git ve ben bir nisan gecesinin acımasızlığında, asla baştan sona söyleyemediğim bir dağ türküsünün sözlerine bırakayım kendimi. Sokaklara düşmüş kadınların heveslerinde yakayım kalbimi.
Nisan yüzlü sevgilim.
Ben bir çay bardağına sığınıyorum şimdilerde. Kahvede oturan yaşlı adamın filtresiz sigarasından yükselen dumana sığınıyorum. Caddenin kenarında bekleşen amelelerin, dirsekleri aşınmış berbat renkli ceketlerine mesela. Böylesi küçük, böylesi gözden uzak şeylere sığınıyorum anlayacağın. Savrulan hayatların, kimselerin görmediği küçük ayrıntılarına. Gösterişsiz yaşam öykülerinin korunaklı yalnızlığına bırakıyorum kendimi, Konuşmak yaralarımı acıtıyor. Konuşmak bir ip gibi boynuma dolanıyor. Dilim dolanıyor bu sıralar. Sana söyleyebilecek bir şeyim kalmadı.
Aylardan nisan. Dışarıda deli gibi bir yağmur, hazırlıksız yakalıyor herkesi. Beklenmedik bir rüzgar sürüklüyor ne varsa önünde. Ben bir rüzgarda sürükleniyorum. Konuşmak yoruyor. Dışarıda yağmur var ve gitmek için iyi bir gün. Yağmur var ve her şeyi gizlemek için İyi bir gün. Nisan üzerime yığılıyor sevgilim. Ben... Veda etmeye çalışıyorum... Hepsi bu...

Tarık Tufan

Tufan, Tarık. Kraliçenin Pireleri.Birun Yayınları: İstanbul,2002. [sf.41]
fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.

Ölülerin Şafağı

2009-03-20T22:39:00.003+02:00

Hey! Dinle bak beni ne diyeceğim? Görüyor musun gözlerimin ucunda seyreden geceleri? Karanlığın içine hapsoluyor mu gündüzlerin? Yağmur yağarken gökyüzünden güneşi seyredebiliyor musun?Hey! Dinle bak ne diyeceğim? Çatlamış ellerimden sızan kandamlalarının acısını hissedebiliyor musun? Görüyor mu gözlerin gece ay batanda? Sözlerin düşlüyor mu yalnızken ölmeyi? Can çekişiyor mu ruhun şafak vakti ebedi?Hey Dinle bak ne diyeceğim? Gözlerimin içindeki karanlığın senfonisini duyuyor musun? Sana sesleniyor uzaklardan. Dalabilir misin içine? Haykırır mı gözlerin? Uçurumun ucundan atlar mı gecelere?Hey! Dinle bak ne diyeceğim? Buralarda sabahlar geç olur, gündüzler hiç! Yangınlar yanar görmezsin. Buralara geldiğinde gözlerin kör olur. Yollardaki derin çatlakları gördün mü? Aralarından akan nehirleri?Hey! Ellerimi görüyor musun? Kan damlıyor, kan damlıyor, kan damlıyor! Nehir oluyor kirli kanımdan, nehirler zehirleniyor, sözcükler lekeleniyor.Hey! Çığlıklarım geliyor mu sana? Burası, burası yaşadığım yer. Buralarda gece uzun olur, sabahlar yok! Gölgelerin arasında titrer bedenler. Gölgelere karışır görmeyen gözler!Hey! Fark ettin mi? Bacaklarım yok benim! Kestiler onu benden, kopardılar vahşice. Adımlarım yok benim. Hey! Duyuyor musun beni?Buralarda rüzgâr esmez fırtınada, söz kesmez düşünceyi! Otların seslerini duyuyor musun? Birbirilerine sürtüyorlar. Koşarak geliyorlar üzerimize!Çatlamış yüzümün çizdiği resmi görüyor musun? Delik deşik olmuş düşleri resmediyorlar!Buralarda gündüzler yok. Gündüzler karanlık geceler nefret! Kan kusar gözyaşları, kan kusar kelimeler! Bre hey! Sen hiç gördün mü öldüğünü bre hey! Vücudun bedeninden ayrıldı mı hiç yaşarken? Kelimelere karıştı mı nefretler!Hey! Dinle bak ne diyeceğim! Kokuşmuş düşüncelerin, bayat bedenleri sahnelenir bu şehirde! Gözlerin yalancı, sözlerin idam mahkûmunun son isteği gibi acı! Hey! Dinle bu sözlerimi! Aklından çıkmasın hiç!Buralarda güzele yer yok bre hey! Buralarda nefret ve kibir var. Buralarda rüzgârın sallanışı yok bre hey! Buralarda çürüyen bedenlerin düşleri var!Hey! Aç gözlerini ve iyi dinle beni! Sen hiç gece yarısı mezarlıkta dolaşıp, rastgele bir mezarı açıp içine girdin mi? Gözleri oyulmuş, çürüyen bedenlerin orkestrasıdır bu, iyi dinle bu ezgileri. Ezgiler yalan söylemez burada. Ezgiler gerçek olur; “Ölülerin Şafağında!”

Durkaya İpşir
fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.

ben ve siz olalım; kagemusha

2009-03-20T22:38:00.001+02:00

Şeylere karşı “bir şeyim” var. Sürekli gördüğüm göremediklerimin perdesi ise; kaldır hicaplı gaybı, ser vücuda, mevcudu. Birdirbir oynasın suret. O zaman mahiyetim bilinsin, sonra hüviyetim verilsin; mecaz olmasın aşk. Hakikate, varisi olayım. Zihinlere hediye, bu tadilat. Meyvesi yenir elbet hazmı zor. Ayan-ı sabite ilahi ise, gölgeler bana hüviyet kazandırdı. ADEMDİ adım, sevdim ismimi, bende ki hav( V )ayı da. ERİL yanıma, dişim oldu ruhum. Çekti yönetti beni. DOĞURDUM YENİDEN, usandım eskimden. Doğurmakla geçiriyorum bu günlerde, ölmesi gerekiyor bedenimin. Seninle konuşmayı öğreniyorum, adını yeniden. Her gün başlıyorum başlama fiiliyle cümleler kurmaya, ödevimi veriyor mahiyetim. Suretim buna tabi, hakikatim zahir, hüviyetim bakir.Eşya kalkıyor, bir iniyor bir kalkıyor.Eşya uzayan siyahlık; bilerek aldanmalarıma yol açıyor.Oyalanma yerinde adım sayacıNerde kaç adım yanlış? Kaç adımım yüz.Sevinmeli miyim?Büyüyen yumak, hangi kediye tutuşturuldu?Benimle oynayan tüylü, ne zamandır beyin sandalyemde.“Sen” yetersin.Kibirle, ters orantı kursun suretim,Mahiyetini unutmadan hakikatim.Saklanmayı seçen ve yolları şaşırmayı isteyen biriyken,Sonradan -sen düşürdün, beni sen yaptın kafir!- demek,Ne kadar sinire eşkıya bir durum.Parçan bende iken edepsizliğimi hoş gör,Beni sende kıl, beni halk et.Yeniden.SEN YETERSİN.Malumatımı vasi eyle.Samed ismiyle gölgelendir.Gölgeler, oyun oynadılar, bazen ben gölgelere oyun. Ben aldandım. Taciz ettim erdemi, mağdur ettim. Ama mağdur oldum yeniden, öldüm; yeniden doğdum. Seyyid Şerif Cürcani’nin Tarifat adlı kitabı, beni tarif eder mi? Lügat-ı Naci de yerim var mı, dağarcık pejmürde.Ey eşya!Sırası gelmeden dikildi kavramlar. Her mahiyeti olanın hüviyeti olmaz der suretler. Hakikatı gözler göremiyorsa, surette ölür mana. Birçok ölüm olur sonra; tabutsuz taşınır, sabit ceset. Taşıyanlar da ölü oysa.Bir hareketim, ne kadar önemli diğer canlılar için. Birbirine raptı yaratan Alim, çek ederse, eşyadaki gümbürtüyü, mahiyetine temerküz etmeyen eylemci hissedemez, seyredemez. Hüviyetsiz kalple zulmettir. Bir bağ, yörüngeye işlenmiş, anıp duran eşyanın anlamı yitsin diye didişen, satın almaya adamış şeytanla, yanlış ataklar yaparız; sonra yanarız.Hepimizin ortak ziyaretçisi ölüm demişlerdi, bugün kabul günüm olmalı. Eşyanın mahiyetini ölüm mü kavratır. Ölüp gideceksem, bunca akıl niye vardır, diye düşünmek çok zardır.Kıvranırken dürtüm, durdu dikenli tel.O çirkef halimi öldürmeli,Dar boğazdan dikenli tel geçmeli.İstedi ruhum taşımamayı,Attı bedeni üstünden.Eteğindeki kirliyi, döktü toprağına.Ben aynalardaki gördüğüme değil, dokunabileceğim hakikati isterim.Bana malumatı pek yakında bildir.Konuş benimle.Kötülüğü öğrenen benle.Her gün yeniden doğayım, günlerce çocuğum olsun kendimden.Her davranışım dikenli teli çıkardığımda geldi tavına. Anlam vermeyi ona buna bakmayı öğrendim.Görünenlerden görünmemeyi.Öyleyse ben göründüm.“Görünmeyen Ben” nerede?Ben “asıl” değilim, benim aslım nere de?Hayal kentte, perdelerin katliamı, yaşansa.Bir ırk, aynalara düşman olsa.Kırmaya alışsa.Gelse yolcular.SURET“Biçim, Şekil”. MAHİYET“Bir şeyin ne olduğu.”HÜVİYET“Bir mahiyeti başkalarından farklı kılan özellik.”HAKİKAT“Mahiyetin hariç âlemde sübutu, kendini göstermesi.”A sabit aynalar, taayyün etti mi biraz daha cümleler. Şimdi yeniden dönüp okuyalım sizinle. Yerli yersiz makam bulmasın fikirler. Ben ve siz olalım, KAGEMUSHA. Artsın, YUME. Duyuyorum MADADAYO! Diyenleri. Haydi, dostlar seyredin, Jean VİGO filmlerini. “Hal ve gidiş sıfır”da nefeslenin biraz. Hayatı dolaysız gözlemeyi öğrenelim, gözü cam gibi görenden. Ne süryaniyim, ne Ortodoks. Ama ismini beğendim. Bir bayrama ihtiyacım var. Belesin beni güneş.TA FOTA!

Saliha Şener

Rüzgara Sorular

2009-03-20T22:37:00.004+02:00

Bir rüzgar düşün, saçlarının arasından gelip geçen, kısacık bir an... Belki soğuk, buz gibi, ya da içini ısıtan bir sıcaklıkta.Kısacık bir hayata kaç rüzgar sığar peki? Ben bilmiyorum, onlarca, yüzlerce, binlerce ne kadar? Her rüzgardan sonra yeni bir rüzgar beklersin değil mi? Seni üşüten bir rüzgarın ardından içini ısıtacak sıcak bir rüzgar, ya da her sıcak bastığında seni serinletecek bir rüzgar.Her rüzgarın ardından bir yenisini beklemek...Peki bir kasırgayı düşündün mü hiç? O da bir rüzgar gibi değil midir? Yıkar, parçalar ve gider... Kimse suçlayamaz onu. Çünkü doğasıdır bu onun kimi kısa sürer kimisi uzun uzun yıkmaya devam eder.Bir insanın hayatı yaşadığı bir kasırganın ardından eskisi gibi olabilir mi? Ya da eskisi gibi olması beklenebilir mi? Elindeki her şeyi umutlarını kaybetmiş, canı yanmışken.Peki bir insan bu kasırgayı ölümüne sevmeye ve onu arzulamaya devam edebilir mi? Yanıtını bildiğim tek soru bu. Ben insan değilim...

Rıdvan Üzümcü
fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.

...Ve Aşk İmiş Her Ne Var Alemde!..

2009-03-20T22:36:00.003+02:00

Bağrınızda yanmakta olan bir ateşten ışığını alan bir yıldızınız oldu hiç? ‘’Ölümdür tek başına yaşanan, aşk iki kişiliktir’’diyen şaire inat ölüme yürüdümüz mü bile bile, ateşe attınız mı hiç kendinizi göz göre göre? Yanmış bir yüreğin savurmaya kıyamadığınız külleriyle yedi cihanı dolaştınız mı, kanlı bir iç savaşın ortasında içinizden kalkan bir cenazenin yasını tuttunuz mu yana yakıla?Aşk...‘’son’’ diyemediğimiz zamanlar. Her son dediğimizde başa döndüğümüz anlar. Tövbelerimizi yamalamak. Oku yaydan çıkarmak.Aşk...Bir mektubu defalarca okumaktı. Kelimelere anlamların ötesinde anlamlar yüklemekti. Zamanı dururan bir sesti telefonun diğer ucundaki. Dünyanın en akıllı insanlarını bile kıskandıran bir delilik. Gönül sahibi olmanın isbatı olsa gerek.Aşk...Kaderiniz ile hayallerinizin çakışacağı yerde çatışması. Bir resmi çerçevesinden çıkartamamak, aynaya onun yüzünü görebilmek için bakmak, gök kubbeyi şahit tutmaktı. Ayrı, bambaşka, tanımlanamayan bir yetenek.Aşk...Yaptığınız bir muzlu pastanın son dilimini onun için yemekti.Aşk…Can vermek üzere olan cennetlik bir insanın yüzünde beliren mutlu bir gülümseme sanki.Aşk...‘’ Bir kuru yakınlaşmayı, ilgiyi, arzuyu, aşk sanılarak yaşanılan ömür adına vaveyla ve va esefa! Bir Cemal’ e kul, bir Ahmet’ e köle, bir Leyla’ya deli ve bir ışığa pervane olmayanın aşkı mı vardır, ya aklı mı vardır ki!Alem bir aşk için yaratılmış ve aşk imiş her ne var alemde!’’

Seda Koca

Tek Başına

2009-03-20T22:34:00.002+02:00

Yalnızlıktan korkarsın. Ölümden korktuğun gibi. Ölüm yalnızlıktır. Ve dersin ki : “ Ölüm yalnızlıksa, yalnızlık da ölümdür.” Gerçekten sadece ölümden korktuğun için mi korkarsın yalnızlıktan? Yoksa yalnızken kafanın içindekiler mi yer bitirir seni?Bir şey olsun istersin yanında. Bir insan olmasına gerek yok, bir ses olsun yeter. Konuşsun sadece, düşünmesin. Anlamlı cümleler kurmaya uğraşmasın -öznede, yüklemde gözün yok senin. Sadece konuşsun ya da şarkılar söylesin. Öyle güzel sesi olmasına da gerek yok. Tize çıkamıyorsa da, mırıldansın sadece. Hem bağırmadan söylenenler daha anlamlıymış gibi gelir insana.Uykunda da yalnız bırakmasın seni. Rüyalarına girsin. Başka dünyalarda gezinin beraber. Beyninin kıvrımlarında, labirentlerinde kaybolsun. İyice kaybolduğunda nöbetçilere haber ver. Yakalat kıskıvrak. Hapset onu zindanlarına. Tüketebildiğin kadar tüket. Beyninin sana yaptıklarının öcünü ondan al. Sıkı bağla ipi, sonra çek altından sandalyeyi. Yok et özlemle beklediğin şeyi. Beklediğin şey yok olursa, özlem de yok olur o zaman belki. Işte o zaman korkmak için hiç bir sebebin kalmaz. Umut yoksa korku da yok.

Ekin Akkaya

fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.

bilemediğim

2009-03-20T22:33:00.002+02:00

Her siyahın bir beyaza denk düştüğü şu günlerde, sınırların dışında çığrından çıkma halleri ayindeyken, yakınımda bir yerlerde beni acıtan bir şeyler vardı bilemediğim. Hani her şey sırdanken sıra dışı bir mutluluk konuverir ya göğsüne,nereden geldiğini bilemediğin bir gülümseme hali sarıverir apansızın. Dışarıda yağmur toprağı kamçılarken sen güneşle yürürsün. Akşam olur başın döner, yalnızlığın sana bürünür, sen eskimiş hayallerine, yakınında bir yerlerde seni acıtan bir şey vardı bilemediğin... Benim öyle herkes gibi tabularım yok. Ne sınırlarım belli ne vazgeçilmezlerim. Dikenli bir tülün ardında siyah şeffaflıkta, rüzgarı hissediyorum salıverdiğim özgürlüklerde. Bir yakarış inletiyor mahzenlerimi, birileri tutsak bende karanlıklarımda, derinlerde eriyişler ruhumu yakıyor çizgi çizgi. Biri var içimde görmeye korktuğum... Acıyan acıtan biri var yorduğum, gözleri bağlı girdiği karanlıklarımda...

Elif Ok
fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.

AŞKI YAŞAMAK VE NEFES ALMAK

2009-03-20T22:32:00.003+02:00

Hani Yılmaz Erdoğan diyor ya “suya yazı yazmak gibi seni sevmek” ya da öyle bir şey hani…Bilmiyorum nasıl bir şey bu nefes alıyoruz, uyuyoruz, uyanıyoruz ya da istemsiz gülümsüyoruz ya, sanki onun gibi bir şey seni sevmem. Hiçbir zaman engel olamayacağım, daha az ya da daha çok olmayacak, içgüdüsel bir şeysin sen benim için. Gözlerini görüp mutlu olmak için gelmişim sanki dünyaya. Sana kızdığım hatta sana beni kızdıracak fırsat yarattığım için kendime kızdığım anlarda bile seni sevecek bir şey buluyorum aslında.Bilmiyorum herkes mi böyledir veya her aşk böyle mi yaşanır, ya da bizim yaşadıklarımızın adı aşk mıdır?Başladığı günden sonrasına her geçen gün daha da vazgeçilmez olan mıdır aşk? Günler geçse de, mevsimler değişse de hep aynı günde ve mevsimde kalan mıdır? Bakan gözde midir karşındakinin iç ya da dış güzelliği? Gerçekten aşk var mıdır yoksa kaderin bizim için çizdiği bir alın yazısı mıdır?Hiçbir şey yoktur bir başkasına göre onu hatırlamanıza neden olacak, ama siz gülümsersiniz. Ne oldu diyenlere anlatacak bir şey yoktur belki elinizde somut, ama siz mutlusunuzdur o anda, o soyut şeylerle. Elle tutulan, gözle görülenler mutlu etmezken bu hayatta, o manevi duygular soyutluklar bağlar belki sizi yaşama. O manevi duygu huzur ve yaşama sevinci verir gönlüne, gönlünüze, gönlüme...Anlamını bilmesem de aşkı yaşamak nefes almak ve hayatta varolmaktan zevk almak, her gün geçtiğin bahçeden bir ressamın gözüyle bakarak geçmek, her zaman dinlediğin müziği bir bestecinin kulağıyla dinlemek, hayatı görmek ve görünebilmek, evini, odanı, işini ve hatta bazen patronunu bile sevilebilir birileri olarak düşünebilmek… Diyorum ya belki de gerçekten kim olduğuna ve ne zaman neler olacağına bile onun karar verdiği bir alın yazısı…

Hatice Bilici

fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.

YAŞAR KEMAL ve FOLKLOR

2009-03-20T22:30:00.001+02:00

Edebiyatımızda, folklorik özellikleri yapıtlarının gözelerine ustaca sindirmesini bilen Yaşar Kemal'dir. Yazınımız, Yaşar Kemal'de, çağdaş, gerçek, büyük sözcüsünü bulmuştur. Yaşar Kemal'in bütün yapıtları, ülkemiz folkloru ile içli dışlı organik bir bağ içindedir. Hitit'ten, Selçuklu'ya, Osmanlı'dan, kimliğini giderek yitiren Türkmen'e, adı ayetlerde 'Zülkarneyn' diye geçen Büyük İskender'e, Van yöresi Kürtlerinden, çöl Arabına, dengbejlere, Ermenilere kadar uzanan büyük destansı kültürün izlerini buluruz onda.
Yaşar Kemal'in bütün yapıtlarında zengin bir halk birikimi, halk çeşitliği vardır. Her yapıtında Anadolu halkının yüzyıllardan beri yarattığı sözcükleri, söylem biçimini, okurlarını yadırgatmadan, ustaca yapıtlarında kullanmıştır. Bu sözcüklerle, deyimlerin birçoğunu, değerli araştırmacı, dilci Ali Püsküllüoğlu, yıllar önce 'Yaşar Kemal Sözlüğü' adıyla kitaplaştırmıştır.
Ayrıca Yaşar Kemal'in yapıtlarındaki doğa zenginliği, benzetmeler, bitki, çiçek türleri, renk, nakış çeşitlemeleri, ağıtlar, ilençler, övgüler, yergiler, alkışlar toplanıp da bir araya getirilse kalın bir kitap olabilir.
Yaşar Kemal'in bazı roman adları bile efsane, türkü kokar. 'Ağrı Dağı Efsanesi', 'Binboğalar Efsanesi' gibi. 'Yılanı Öldürseler' kitabının adı, bir Fethiye türküsünden alınmadır:
'Aktaşı kaldırsalar
Yılanı öldürseler
Küçükten yar seveni
Cennete gönderseler.'
Yaşar Kemal, söyleminin gücünü, çok geniş bir halklar mozayiğinden, geniş bir ülkeler coğrafyasından alır. Yazar, ele aldığı her olayı, evrensel bir temaya dönüştürerek, insanlığın geçmişiyle geleceğini, doğa, tarih, insan, folklor sevgisiyle yoğurur.
Yaşar Kemal bu özellikleri ile çağdaş bir destancı, masalcı, romancı, öykücü ve halkbilim'cidir. Gençliğinde Çukurova'lı halk aşıklarıyla düşmüş kalkmış, destanlar, türküler, ağıtlar derlemiştir. 1943 yılında derlediği 'Ağıtlar'ı, yıllar sonra, değerli araştırmacı, yazar Alpay Kabacalı, 'Gül Yaprağın Döktü Bugün' adıyla yayımlamıştır. Ayrıca Yaşar Kemal ile Sabahattin Eyüboğlu birlikte 'Gökyüzü Mavi Kaldı' adıyla, halk edebiyatından seçmeler yayımlamışlardır.
1960'lı yılların başında, Malatya'da, Beydağı'nın eteklerindeki küçük bir çiftlik evinde tanıdığım seksenlik Hacı Emir Ağa, aşağıdaki söylenceyi anlatmıştı bana. Şöyle:
''Eskiden geçimi sağlığı yerinde adamın biri, yeryüzündeki cenneti aramaya çıkmış. Adama göre cennet, en iyi insanların yaşadığı, en güzel atların olduğu, suyu, havası güzel, toprağı bereketli, herkesin barış içinde yaşadığı bir düş ülkesiymiş. Adamımız, atına binerek günlerce yol tepmiş. İklimden iklime, ülkeden ülkeye savurmuş kendini. Gün gelmiş önü öyle ülkelere çıkmış ki, insanları, atları iyiymiş, ama oraların havasında suyunda iş yokmuş. Bazı ülkelerinse suyu, havası, atları iyiymiş, ama bu kez de insanın da iş yokmuş. Tümü de geçimsiz, kavgacı, hır gür içinde insanlarmış. Bütün bu olumsuzluklara karşın, adamımız umudunu yitirmeden, cenneti aramaya devam etmiş.
Bir gün önü öyle güzel, öyle yeşil, zengin, bitek bir ülkeye gelmiş ki, ''Her halde cennet burası olmalı'' demek zorunda kalmış adamımız. İnsanları mutlu, sağlıklı, konuksever, barışçıl kişilermiş. Dünyanın en güzel, çekik karınlı, rüzgâr yeleli atları da oradaymış. Havasına, suyuna diyecek söz yokmuş ülkenin. Her yer ballı incir, nar ve meyve bahçeleriyle doluymuş. Sokaklarda cerenler, ceylanlar dolaşır, çekinmeden insanların avucundan yem yerlermiş.
İşte bu söylencede anlatılan cennet ülkenin adı 'Çukurova' imiş. Adamımız, aradığı cenneti bulduğundan emin, aylarca konuk olarak ağırlanmış o ülkede. Herkesten sevgi, saygı, ikram görmüş. Sonra da ''Muradıma erdim'' diyerek binmiş atına, dönmüş ülkesine.
Kırk yıl sonra adamımız yaşlanmış. ''Elden ayaktan iyice düşmeden o cenneti bir kez daha göreyim'' diyerek, atıyla çıkmış yola. Günler, haftalar sonra Çukurova'da almış soluğu. Almış ama bir de ne görsün; ne o iyi insanlar kalmış ortada, ne o güzel atlar, ne ballı incirler, narlar, cerenler... Hiçbir şey kalmamış. Üstelik herkes hır gür içindeymiş.
Şaşkınlığından ne yapacağını bilemeyen adamımız: ''Acaba yanlış ülkeye mi geldim'' diye bakınmış çevresine. Hayır, değilmiş. Kırk yıl önce atını bağladığı, gölgesinde oturduğu yaşlı çınar ağacı önündeymiş çünkü.
Köyün ortasında durup beklemesine karşın, ne bir 'Hoş geldin!' diyen olmuş, ne selam veren çıkmış, ne de evine konuk çağıran... Bakmış ki, kendisi kimsenin umurunda değil. Sonunda, yanı başından geçip gitmekte olan, asık suratlı köylülerden birine seslenmiş:
''Bana baksana hemşerim! Bir zamanlar burada çok iyi insanlarla, çok güzel atlar vardı. Ne oldu onlara?'' diye sormuş.
Asık suratlı köylü, dertli dertli başını sallamış ve:
''Sen ne diyorsun bre hemşerim? O iyi insanlar, o güzel atlara bindiler ve çekip gittiler'' demiş...
Yaşar Kemal'in destansı bir dille yazdığı, Çukurova'nın geçmişi ile Çukurova'nın bu günlere kadar gelen değişimini, yağmalanışını anlatan 'Demirciler Çarşısı Cinayeti' ile, 'Yusufçuk Yusuf' romanları işte yukarıdaki köylünün destansı sözleriyle başlar ve biter:''... O iyi insanlar, o güzel atlara bindiler ve çekip gittiler...''
Anadolu'da yıllarca anlatılan, küçük ama özü sağlam bir halk söylencesinden, çağdaş bir çocuk romanı yaratmasını da bilmiştir Yaşar Kemal. Çocukluğumda benim de birçok kez dinlediğim bu söylencenin aslı, 'güçsüzün, güçlüyü' yenmesi öyküsüdür. Karıncalarla Fillerin savaşını anlatır ve sonunda karıncalar filleri yenmeyi başarırlar.Söylence şöyle:
''Yeryüzünün en güçlü, en iri hayvanı olan Filler Sultanı, karıncaları küçümser, tepsi gibi kalın, geniş ayaklarıyla karıncaların yuvalarını çiğner, yerle yeksan edermiş. Karıncaların şahı Topal Karınca, soluğu hayvanlar padişahı Hz. Süleyman'ın yanında almış. Filler Sultanını şikâyet etmiş:''Sen ki cümle hayvanların peygamberi, atasısın. Hepimizin dilinden anlarsın. Filler Sultanına söyle, küçüğümüz diye bizi hor görmesin. Yoksa biz ona yapacağımızı biliriz'' demiş.Hz. Süleyman, Filler Sultanını birkaç kez uyarmış uyarmasına ama Filler Sultanı ne onu dinlemiş, ne de karıncaları. Böbürlendikçe böbürlenmiş.''Hıh, bana yapacaklarını bilirlermiş? Haydi yapsınlar da görelim bakalım'' diyerek karıncaların yuvalarını inadına ezmeye, çiğnemeye devam etmiş.Canları yanan karıncalar şahı Topal Karınca soluğu yine Hz. Süleyman'ın yanında almış:''Artık bizden günah gitti. Biz ona yapacağımızı biliriz'' demiş. Hz. Süleymanda:''Haklısınız. Filler Sultanı söz dinlemiyor. Canınız ona ne yapmak istiyorsa, yapınız. Serbestsiniz'' demiş.
Karıncalar şahı Topal Karınca, yer yüzünün bütün karıncalarını toplamış başına. Her şeyi enine boyuna düşünüp tartışmışlar. Sonra da Filler Sultanı'nı akıllarıyla yenmeye karar vermişler. Ne kadar karınca yuvası varsa, toprağın bir parmak altından, derinlemesine, bir buçuk, iki metre kadar oymuşlar, oymuşlar... Olan bitenlerden habersiz olan Filler Sultanı, yine karınca yuvalarını çiğnemeye başlayınca, olan olmuş. Karınca yuvalarının altı, bir buçuk, iki metre oyulduğundan, filin ağırlığına dayanamayan parmak kalınlığındaki toprak göçmüş, göçünce de, filin ayakları, bir buçuk, iki metre derinliğe batmış. Ve bir daha asla ayaklarını o çukurlardan çıkaramamış. Filler Sultanı'nın hasımlarını korkutan ezici ağırlığı bu kez kendisinin düşmanı olmuş. Çukurlardan çıkamayınca bağıra çağıra, ağır ağır ölmüş... Böylece yeryüzünün en küçük hayvanı karıncalar, birliktelikleri ve akılları sayesinde, yeryüzünün en güçlü, iri hayvanı olan filleri yenmeyi başarmışlar.
Anadolu'da: ''Düşmanın topal karınca bile olsa, kork!'' sözü sanırım bu kısa söylenceden gelir.Yaşar Kemal usta, binlerce yıldan beri anlatılan bu kısacık söylence çekirdeğini açarak, besleyerek, o soy çekirdeği yeni baştan kalıba dökerek, söylencedeki olayları çağımızın olaylarına yaklaştırıp taşıyarak, 'Filler Sultanı ile Kırmızı Sakallı Topal Karınca' adlı eşsiz yapıtını ortaya koymuştur. Bu yapıt, yalnızca ülkemiz çocuklarına değil, çağımızın çocuklarına yazılmış bir baş yapıttır. Bu romanın özünde anlatılan sağlam gerçek, ezilmişlerin, ezenlere karşı üstünlüğüdür, yol göstericiliğidir. Burada Filler, çağımızın sömürgen, güçlü emperyalist devletlerini, karıncalar ise, ezilen, sömürülen, bağımsızlık savaşımı veren Üçüncü Dünya ülkelerini simgelemektedir.

(*) Bu yazı, 22 Aralık 1997 günü, AKM Konser salonunda, büyük folklorcümüz sayın, Pertev Naili Boratav'a Saygı Sempozyumu'nda, 'Türk Edebiyatı ve Folklor İlişkisi' adıyla, Osman Şahin tarafından hazırlanmış ve sunulmuştur.

Osman Şahin

http://www.osmansahin.com/

Osman Şahin’in Yaşar Kemal’le ilgili tüm yazıları Can Yayınlarından çıkan, Geniş Bir Nehrin Akışı adlı eserde toplanmıştır.

Ayfer Tunç’un Mutsuz Adamları

2009-03-20T22:27:00.002+02:00

Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi adlı kitabı geçtiğimiz günlerde çıkan Ayfer Tunç, günümüz hikayecileri arasında hatrı sayılır bir yere sahip. Bir Maniniz Yoksa Annemler Size Gelecek ile tanıdı birçok okur onu. Özellikle gençlikleri 70lere gelen kuşak, yere göğe sığdıramadı, heyecanlarını yaydılar dalga dalga ve böylece yayıldı Ayfer Tunç ismi etrafa. Ayfer Tunç aslında 1989 yılında Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği Yunus Nadi öykü Armağanı’nı kazandığı Saklı adlı yapıtıyla öykü dünyasına girdi. Ardından Kapak Kızı romanı geldi. Bu romanı ikinci kez kaleme alan Ayfer Tunç, bu girişimiyle de “yeniden yazmak” konusunun gündeme gelmesine sebep olmuştu. Ayfer Tunç, metinle olan serüveninin bitmediğini Saklı’daki öykülerinin devamı gibi kurgulanan Evvel Otel ile de gösterdi. Daha çok öykü yazdı; 5 öykü, 2 roman, bir araştırma ve iki de yaşantı türünde eser verdi.

Derdimiz aslında Ayfer Tunç’un hayatı ve eserleri değil elbette. Onun öykücülüğü, öyküsünün genel örgüsü, kimliği, özelliği ya da siz nasıl adlandırırsanız… Ayfer Tunç öykülerini bir solukta arka arkaya okuduğunuzda hemen fark edebileceğiniz bir tavrı var yazarın. Genelde erkek ağzından anlatıyor öykülerini, hem de hayatın sıradanlığı karşısında boğuldukça boğulan, sıradan erkeklerin ağzından. Bakkalın, çalgıcının, garsonun… Bir karısı, bir-iki çocuğu olan adamlar bunlar, eşleri ev hanımı olan adamlar. Feminist bakış açısının hep mercek altında tuttuğu o kadınların eşleri işte onlar. Bizim gündeme getireceğimiz konu da Ayfer Tunç öykülerinin neden bu kadar erkek karakterler üzerinde temellendiği.

Dediklerimiz havada kalmasın. Bir örnek verelim. İmge Öykü Dergisi’nin 2005 yılında yaptığı “En Çok Beğenilen 10 Öykü” soruşturmasında onuncu sırada yer alan “Aziz Bey Hadisesi” hikayesi. “Aziz Bey Hadisesi” aslında kırık bir aşk hikayesiyle başlar. Bir kadına aşık olup onun peşinden sürüklenen ama reddedilip hayal kırıklığına uğrayan Aziz Bey’in hayat hikayesidir anlatılan. Fakat önemli olan kısım Aziz Bey’in Maryam tarafından reddedildikten sonraki hayatıdır. Çalgıcılığın en gözde olduğu zamanlardır ve o da aranan, saygı gösterilen biridir. Maryam’ın boşluğunu bu ilgi ve şöhret doldurur. Ne var ki günün birinde evlenme ihtiyacı hisseder. Fakat aradığı şey aşk değildir (çünkü o şansı çoktan kaybetmiştir). “Aşık olacak, kapris çekecek, ortak hayatlarını bitmeyen istekler manzumesine çevirecek bir kadının gönlünü eyleyecek hali de, arzusu da yoktu” (63). Aziz Bey işte tam bu yüzden silik, mazlum bir kız olan Vuslat’ı seçer evlenmek için. Bu, klasik erkeğin evliliğe ve kadına bakış açısını özetler nitelikte bir tavırdır. Toplumdaki klasik erkek tipi için aşk, gençlikte yaşanan bir şeydir ve tüm o ‘kadını el üstünde tutma’ gösterileri sadece aşk uğruna yapılır. Ama evlilikte aradıkları şey bu değildir. Hele de aşık olmadığı biriyle evlenecekse, başını ağrıtmayacak, işini görecek biri lazımdır bu erkeğe. Tüm evlilik hazırlıklarını heyecanla yapan Vuslat’a karşı o “artık rahat, gevşek bir hayat yaşayacağını düşünüyor, ama bu yeni hali pek de önemsemiyordu.” (65).

Aziz Bey, “kalbini karısına açmayan, evinin dışındaki hayatı evinin içindekinden daha önemli bulan, evdeki yürek sızılarını anlamayan, anlasa da umursamayan” (69) biridir. Tıpkı babası gibi. Tıpkı toplumdaki erkeklerin geneli gibi. “Dedesi ve babasından kalan bir mirasın takipçisidir o ve bu miras bir aile laneti değil, içinde yaşanılan toplumsal ve tarihsel dönemin ürünüdür” (Türkeş). Erkeğin aradığı, özlem duyduğu hayat dışarıda olandır, evde olan değil. Vuslat da kederli ev kadınlarının tipik bir örneğidir. Küçük de olsa bir güzel söz duymak isteyen, birazcık ilgiye muhtaç, evlerde unutulmuş, yüzüne bakılmaya bakılmaya solmuş ev kadınları. Onlar, erkeğinin karnını doyurmak, elbiselerini temizlemek için programlanmış bir ev eşyası gibidir.

İşte Ayfer Tunç’un hikayeleri gözlerini bu evlere dikmiştir. Genel olarak hikayelerinde hep pasif, karaktersiz, ev hanımı, silik kadınlar vardır. Güçlü, mücadeleci, feminist değildirler. Mutsuz erkeklerin evindeki sıkıcı bir dekordan ibaretlerdir sadece. Başarılı erkeğin arkasındaki o emektar, şefkatli kadını göremeyiz onlarda, başarısız erkeğin silikliğini koyulaştıran, başarıyla uzaktan yakından ilgisi olmayan kadınlardır Ayfer Tunç’un anlattığı kadınlar. Hatta okuduğunuz zaman, nasıl yani dedirtir insana, sanki erkek egemen topluma destek çıkıyor gibi gelir okuyucuya, çünkü hep erkekler konuşur öyküde. Yazarın müdahalesi yoktur aslında, ama yer yer bazen kafasını hafifçe içeriye sokar, bir iki cümle sıkıştırır araya. Muzipçe araya giren yazar, öyküde durmadan kendini düşünen bu bencil adamlara arada ironik cümlelerle laf atar. İşte o zaman anlarız, Ayfer Tunç’un yaptığı da erkek egemen topluma dikkat çekmektir. Ama daha farklı yollardan.

Hikayelerde bir yandan sıradan hayatlarından boğulan erkeklerin iç sıkıntılarını duyumsarız, bir yandan da geri plana atılan kadınların çaresizliğini hissederiz. Ama iki tarafın beklentilerinin ne denli farklı olduğunu görmek önemlidir. İki taraf da toplum tarafından önceden belirlenmiş hayatı yaşar. Fakat erkekler, bu hayattan bunalıp kaçabilir, kendini dışarıdaki eğlenceye verebilir, hatta dışarıdaki kadınlar gibi eğlenceli olmadığı için eşlerini suçlayabilir. Oysa kadınlar bu önceden belirlenen hayattan sıkılsalar da bundan şikayet etmeye hakları olmadığını bilir hatta bunun dışında bir beklentiye de sahip değildir. Tek arzusu bu sınırları kendinden önce çizilmiş hayatta kendilerine biçilen görevleri her iki tarafın da yapmasıdır. Kendileri evlerine ve kocalarına bakarken, kocalarının da işten sonra eve ve kendilerine dönmesini isterler. Erkekler hayatın ilgisizliğine karşı bunalırken, kadınlar kocalarının ilgisizliğine karşı bunalırlar.

Sonuç olarak kadının toplumsal cinsiyet karşısında acizliği kadar erkeğinde bu konuda aciz olduğunu söylemesi açısından bir kadın yazar olarak Tunç’un bu hikayelerinin feminist bakış açısında bir yenilik olabileceğini söylemek mümkündür. Çünkü feminist kuram ataerkil yapıyı dönüştürmeyi amaçlamaktadır. “[F]eminist eleştiri sosyolojik bir olgunun kavranma, eleştirilme ve değiştirilme gereğini de içeren kapsamlı bir eleştirel harekettir.” (Parla, 21) ve bu değişim sadece erkekleri suçlayarak gerçekleştirilemez. Ataerkil baskıya bir de onların açısından bakmak, onları anlamaya çalışmak gerekmektedir. Tunç da okuyucuya erkekleri suçlarken bir kez daha durup düşünmesi gerektiğini hissettirir.

Deniz Depe

Parla, Jale. “Kadın Eleştirisi Neyi Gerçekleştirdi?”. Kadınlar Dile Düşünce. İstanbul:İletişim Yay., 2005.Tunç,

Ayfer. Aziz Bey Hadisesi. İstanbul: Can Yay., 2008

Türkeş, Ömer. “Editörün Eleştirisi.” http://www.pandora.com.tr/urun.aspx?id=61706

AMAT

2009-03-20T22:24:00.003+02:00

“Peygamber efendimizin ve onun tebliğ ettiği kitaba iman edenlerin Mekkeli putperestlerden gördükleri eza ve cefa nedeniyle Medine’ye hicretlerinden 1080–1082 yıl, İsa aleyhisselamdan ise 1670 yıl kadar sonra şevval ayının üçüncü gecesi, debdebesi ve cağcağasıyla yedi iklim dört bucağa nam salmış o konstantiniye şehri, gökyüzündeki karanlık bulutların altında yorgun bir dev gibi uyumaktaydı.”

Cümlesi ile başlıyor İhsan Oktay Anar’ın Amat kitabı. İhsan Oktay Anar 1995 yılında Puslu Kıtalar Atlası’nı, 1996’da Kitab-ül Hiyel ve 1997’de Efrâsiyâb’ın Hikayeleri kitaplarını yayınlamış. Daha sonra ise uzun süren bir sessizlik dönemine girmiş. Kimilerine göre yeni yazdığı kitabını beğenmemiş yakmış, kimilerine göre ise çaldırmış…

Sekiz yıl sonra 2005’de, İhsan Oktay Anar; Amat ile okurlarının karşısına çıkıyor. Yine bilinen üslubu ile kaldığı yerden devam ediyor.

İhsan Oktay Anar üslup olarak eski Türkçe kelimeleri kullanarak on yedinci yüzyıl zamanı hikayeleri yazmaktadır. Bu kitabı da 1670 yılında hareket eden Amat gemisinin, iki yüz kırk yedi meşe ağacından yapılma, iki yüz kırk yedi cinayet işlemiş gemicinin hikayesi konu alıyor. Anar, yine küçük küçük hikayeler ile kitabını örümcek ağı gibi örüyor. Gemicilerin geçmişleri ile hikaye içinde hikaye anlatıyor.

“ilk kez öldürdüğünde bir değil, sanki bin kişiyi öldürmüş gibi olursun. Yeni doğmuş ve annesi tarafından emzirilen o bebeği öldürmüşsündür. Babasının başını okşadığı o çocuğu da, bir genç kıza aşkını ilân eden o delikanlıyı da, zavallı bir kadının kocasını da, savaşa giderken ailesi tarafından uğurlanan o masumu da... Bütün bu kişileri öldürmüş olursun. İkinci kez birini öldürdüğünde alt tarafı bir tek kişi öldürmüşsündür. Üçüncü kez ise, kimseyi öldürmüş sayılmazsın.”

Amat gemisinin niye sefere çıktığını kimse tarafından bilmiyor. Kimilerine göre padişahı soymuş bir yankesiciyi yakalamak, kimine göre isyan bastırmak. Bu şekilde Konstantiniye’den Akdeniz’e açılıyor. Yolculuk umdukları kadar kolay geçmiyor. Yolda karşılaştıkları Vedenik gemileri ile savaşları, veba ile boğuşan gemilerle karşılaşmaları…

Sürükleyicilik bakımından en iyi Anar eseri. Savaş sahneleri, veba ile boğuşmaları…Kitapta bir sürü gönderme var: Gemi kaptanlarından kırbaç Süleyman paşa; rüzgara yön veren Süleyman Peygamber, gemiyi yapan Marangoz Nuh usta, Nuh peygamber, gemideki borudan ses çıkarabilen İsrafil ile kıyamet günü için sûr’u üfleyecek 4 büyük melekten olan İsrafil… Kitap odasındaki kitapların birinin okunmasının yasak olması…

Kurgu olarak en beğendiğim Anar kitabı oldu. Fazla eski denizcilik terimi olsa bile kitap

sürükleyicilik açısından da en iyi Anar kitabı benim için…

Kitabın ilk 10 sayfası için;http://static.ideefixe.com/images/Kitabi_Acin/ide_reader.swf?kitapokuID=http://static.ideefixe.com/images/Kitabi_Acin/206/206203.swf

ve ya

http://www.ideefixe.com/kitap/tanim.asp?sid=DKPG4Z7LK4BF44GAVBXE

Kapağın altındaki kitabı aç sekmesinden ulaşılabilir…

Hüseyin Kılıç

Bir Dönem Daha Biterken

2009-01-18T13:37:00.002+02:00

Edebiyat Topluluğu bir dönemi daha geride bıraktı. Bu dönem içerisinde bizden yardımlarını ve desteklerini esirgemeyen tüm üyelerimize teşekkür ederiz. Özellikle bütün toplantılara katılan Ekin, Hüseyin ve Selim’e bütün çabaları için sevgilerimizi iletiyoruz. :)Topluluğumuz bu dönem iki film gösterimi ve üç pazar toplantısı gerçekleştirdi. İlk olarak Pablo Neruda’nın hayatından bir kesiti anlatan İlpostino filmini keyifle izledik. İzlediğimiz ikinci film olan saatler ise Virginia Woolf’un hayatından izler taşıyordu. Üç ayrı kadının, üç ayrı zamanda yaşadığı ortak duyguları trajik bir biçimde ele alan filmde, bir yazarın yaratım sürecinde yaşadıklarını görmek dikkat çekiciydi.Pazar toplantılarımızın ilkinde Rus Edebiyatı üzerine konuştuk. Ünlü Rus yazarlarını ve edebi kişiliklerini tanıdığımız toplantıda, Rus Edebiyatı ve Türk Edebiyatı arasında ilginç benzerlikler saptadık. İkinci toplantımızda George Bataille’ın Annem isimli öyküsü çerçevesinde Yer Altı Edebiyatı’nı tanıdık. Üçüncü toplantımızda topluluğumuzun gerçekleştirmeyi planladığı projeler üzerine tartıştık.Önümüzdeki dönemde de sosyal ve kültürel etkinliklerimize tüm hızıyla devam edeceğiz. Bu dönem sona erdi fakat Edebiyat Topluluğu tatil yapmıyor :) Şubat ayı içerisinde Hasan Ali Toptaş’ın Gölgesizler adlı romanını inceleyeceğiz. Filmi de gösterime girmek üzere olan roman hakkında ortaya çıkacak yorumların ilginç olacağını düşünüyoruz. Bu etkinliğe katılmak isteyen arkadaşlarımız edb_toplulugu@hotmail.com adresinden e-posta yoluyla bizlere ulaşabilirler.Son olarak bizi önerileriyle aydınlatan ve cesaretlendiren danışman hocamız, Emine Tuğcu’ya sonsuz teşekkürler…

Edebiyat Topluluğu’ndan herkese mutlu tatiller… :)

Şeyma Toruntay

ŞATHİYE

2009-01-18T13:35:00.001+02:00

Bu anlatılması en zor olan… Geçmişi ve geleceği kapsayan… Lahza… Bana geldiğin anı nasıl anlatabilirim bilmiyorum. Aslında sen mi gelmiştin ben mi sana gelmiştim bundan pek emin değilim. Belki de gönderilmiştim. Silik görüntülerle bezenmiş bir an parçası şimdi zihnimde. Işığının gözlerimi kamaştırdığını ve bütün o geçmiş zamanın, acısını çıkartıcasına içime aktığını hatırlıyorum. Hatırladıklarım bundan ibaret değil elbet ama anlatması güç… Oldukça güç… Yolları katran siyahı dar bir sokak… Zeminine yer yer ne anlama geldiğini bilmediğim beyaz biçimsiz işaretler resmedilmiş. Duvarların ve direklerin üzerinden sızan titrek ışığın rengi de beyaz.

Bastığım su birikintileri… Damlayan bir musluğun sesi… Lambalardan gelen cızırtı… Kapılar... Kapalı kapılar… Ayakkabımın sesi… Adımlarım, kararlı… Ortalıkta kimse yok. Hiç kimse! Ürküyorum. Karanlık, zifiri karanlık…

Biraz umut ve ufacık bir ışık diliyorum sadece. Senin orda olduğuna inanmak için ufacık bir ışık… İçimden bu ürpertiyi silip atabileceğini bildiğim için devam etmem gerektiğini biliyorum. İçimden durmaksızın tekrar ediyorum, bana öğrettiğin bütün kelimeleri. Bu beni teskin ediyor. Ama birazcık ışık… Bunca karanlık çok fazla… Acizliğim, yalnızlığım giderek artıyor… Birazcık umut, birazcık ışık olsa…

Yol giderek daraldı. Daha soğuk, ölesiye titreyiş…Kör noktadan süzen ince bir parıltı görüyorum. İçim ısınıyor. Adımlarım, hızlı… Hedeften şaşmıyor gözlerim. Kalbim yerinden çıkacak sanki. Görüyorum artık… Işığı… Koşar adım ilerliyorum. Yaklaşıyorum. Şeyler görünmezleşiyor. Yaklaşıyorum… Işık, sadece ışık… Beyaz, parlak… Yaklaşıyorum. Gözbebeklerimin içindesin… Gözbebeklerim kocaman… Işığın yüzümü aydınlatıyor… Gülümsüyorum ışıl ışıl… Yaklaşıyorum. Artık göremiyorum. Duymuyorum, bilmiyorum, var bulunmuyorum, gözbebeklerimin içindesin… Hissediyorum ılık ılık, sicim sicim yaşlar boşalıyor gözümden… Sıcacık içime akıyorsun, damarlarımdan sonsuzluk rengi akıyorsun… Soluğum yok. Boğazım yanıyor, nefesim ciğerlerimin altından batıyor. Yok oluyorum, dökülüyorum, eriyorum. Hiç oluyorum. Şey oluyorum. Eşyanın sırrına erişiyorum.

Küllerim saçılıyor… Küllerim ebediyete saçılıyor… Küllerim alevlerin arasında…Uçuşuyorum. Uçuşuyorum. Toprağa karışıyorum.Ol demeni beklemek üzere ebediyete giz oluyorum.Ol dediğin için… Ve tüm bunları bildiğim için yüzyıllardır acı çekiyorum.

Acı çekiyorum. Hepsi bu!

Şeyma Toruntay

[fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.]

KARŞI KOYUŞ

2009-01-18T13:34:00.002+02:00

Efendi atar sopayı ve emreder köpeğe. Köpek anlamsız gözlerle bakar. Nedenini bilmez ama getirmelidir sopayı. Koşar ve kapıp gelir. Gururludur artık, görevini başarıyla tamamlamıştır. Kaldırır başını, efendisine bakar. Efendi okşar başını ve takar tasmasını. Tasma köpeğin ödülüdür. Daha fazlasını beklemez.Yürürler beraber uzun zaman. Ama köpek yorulur yürümekten. Anlar kendi istediği yere değil efendisinin sürüklediği yere gittiğini. Kafası karışıktır köpeğin. Onu yaşama bağlayan efendisi midir? Yoksa bu tasma mı? Yoksa her ikisi de değil midir? Öğrenmelidir artık bunun cevabını ve koparır tasmasını. Koşar, koşar günlerce. Ama yorulur köpek. İyice gözden kaybolduğunu anladığında durur. Sadece durur…

“ Ruhumuzdan Tanrı’yı çıkardığımızı zannettiğimizde bile O hala oralardadır. Orada sıkıldığını biz de hissederiz ; fakat artık O’nu eğlendirecek kadar imanımız yoktur.”

RİLKE

Mehmet Ekin Akkaya

[fotoğraf fotokritik.com'dan alınmıştır.]

Işıktan Kaçanlar

2009-01-18T13:32:00.002+02:00

-Işıktan kaçıyor küçük çocuklar. Hep uzağa, hep beyaza doğru yürüyorlar. Her birini ayrı bir şiirle imledim, öyle çağırıyorum onları. Yok isimleri, dizeleri var her birinin, daha anlamlı oluyor böylece bedenleri. Bazen arkalarından yürüyorum bazen koşup önlerine geçiyorum. Durmuyor onlar hiç durmuyorlar, içimden geçip gidiyorlar yine, öylece izliyorum küçük gölgelerini. Işıktan uzaklaştıkça büyüyen gölgelerini. Beyaza yaklaştıkça kararan gölgelerini. Kahverengi gözlerini. Uzun, yumuşak saçlarını kız çocuklarının; oğlanların ellerini. Bir bir kazıyorum hafızama. Bir bir. Çok korkuyorum kaçırmaktan onları, hiç uyumuyorum hiç uyumuyorum ben. Kış geliyor çok üşüyorum ama onlar üşümüyor. “Üşür mü hiç göze görünen çocuklar.” Çıplak ayaklarıyla basıyorlar kara. Beyaza yürüyorlar. Hiç büyümüyorlar hiç büyümüyorlar. Işıktan kaçıyorlarç
-Gözlerini kapatsalar ya?
-Gözlerini hiç açmıyorlar. Işıktan kaçıyorlar.
-Işığı kapatsalar ya?
-Güneşi söndüremiyorlar.
-Kim onlar?
-Ben. Söndüremiyorum güneşi. Donup kalan o ‘an’ı silemiyorum çocukların hafızasından.
-Neden yaktın öyleyse ateşi?
-Üşüyorum üşüyorum söndürelim güneşi.
-Çocuklar gidiyor.
-Geliyorum çocuklar geliyorum. Uzun saçlarınıza boncuklar takmak istiyorum, ellerinizi ısıtmak.
-“Üşümez göze görünen çocuklar.” Üşür mü hiç çocuklar?
-Durdurmak istiyorum onları. Ateşi söndürmek istiyorum. Beyazı bulmak istiyorum.
-Çocukların saçlarından boncuklar dökülüyor.
-Topla onları topla onları.
-Tutamıyorum.
-Tut onları!
-Tutamıyorum tutamıyorum.
-Beyaza varmak istiyorum! Söndürün ışıkları!!!
-Duyamıyorum duyamıyorum… Unut artık çocukları.
-Tutunamıyorum………………..

Deniz Depe

[fotoğraf fotokritik.com'dan alınmıştır.]

Genç Adam

2009-01-18T13:30:00.001+02:00

İkindi vakti, ücra bir mahallede sefil bir sokak görüntüsü… Yamalı asfalt, kapağı olmayan rögarlar… Kar henüz erimiş, etraf çamur… Yanıp sönen sokak lambaları ve köpek havlamaları… Yağmur yağıyor, irili ufaklı her bir damla havayı yara yara iniyor; düşüyor toprağa, suya ve devir daim.
Genç bir adam, yüzünde düşüncenin derin izleri, yürüyor ve hızlı, sağlam adımlar… Uçları yırtık, kenarları patlak, çamurlu iskarpinler… Üzerinde ikinci el, kareli desenli, soluk renkli, buruşuk bir ceket; içinde siyah bir kazak. Çizgili, gri renkte, dizleri yıpranmış bir kumaş pantolon. Tek eli cebinde, tek elinde bir kesik eldiven ve mukavva bir koli. Kolinin içinde yine mukavvadan yapılmış bir tezgâh ve bir sürü çorap. İşportacılık yapıyor genç adam, çorap satıyor boş vakitlerinde. Bugün eli boş, yarın belki… Düşünüyor, ya zabıtaya kaptırırsam malları, diye. Sonra yüksek sesle devam ediyor:
-Aman be, yarın ola hayrola! Ne düşünüyorsun şimdi bunları! Hem, buyursunlar da görelim… Of, hafta içi de Tasavvuf’tan sınav var, tek sayfa okumadım daha. Vakit var gerçi daha, çalışırım… Eve bi gideyim hele!
Yağmur hızlanıyor ve genç adamın adımları daha bir hızlanıyor. Eve çabuk gitmeli, küçük odasına ve küçük dünyasına çekilmeli. Orada, kitaplar arasında yaşlanmalı…Hava soğuk, eli üşüyor ve ağrıyor. Yol uzadıkça koli ağırlaşıyor, yağmur hızlanıyor ve uzadıkça uzuyor yol. Üşüyen elini diğeriyle değiştiriyor genç adam. Yüzünde sade bir tebessüm, memleket, diyor. Ne vakit yağmur yağsa, genç adamın içi bir hoş olur; toprağın ıslak kokusunu çeker içine, Karadeniz, der. Sonra bir türkü tutturur Kazım’dan…Yağmur hızla yağıyor ve bir şırıltı geliyor minareden, ardından bir sala işitiliyor. Türkü söylemeyi kesiyor genç adam… Yüzündeki tebessüm uçuveriyor birden, karışıyor havaya. Gür kaşları yukarı kalkıyor, merakla ve sessizce, kim acaba, diye soruyor kendi kendine. Allah rahmet eylesin, diyiveriyor üzülerek. Ölümü hatırlıyor, daha önce de olduğu gibi her bir ölümle bir defa daha tadıyor ölümü. Aklına yerleşiyor -kimine göre soğuk kimine göre sıcak olan- bu kısa ve girift kelime. Birden zehirli fikirler kaplıyor tüm beynini ve atılıyor fikrin alevlerine. Düşünüyor:
“Ölüm nedir, ölmek nasıl bir şey? An, öncesi ve sonrası… Ne süreklilik… Hep bu ölçüde değil midir oluş ve yine bu ölçüde daim etmeyecek midir? Her an, bir öncekinin sonrası ve bir sonrakinin de öncesi… Garip ki ne garip! Doğanlar ve ölenler; gurbete geliş ve memlekete dönüş… Gelenler ve gidenler, ne devir daim ama… Ve an; şimdi… Kesik fakat sonsuz çizgi… Tüm âlem bir anın içinde varlığını sürdürüyor ve böyle devam ediyor, her bir anda yenileniyor. Yine bu zerre kadar zaman dilimi, tüm zamanın içinde sürüyor hükmünü kısacık da olsa. Ama eşitlik yok, kimi an yıllara bedeldir çünkü. Yine, öyle bir andır ölüm.”Ölümü düşünüyor genç adam ve ömrünü:
“Kimi zaman algılarımızdan uzaklaşan bu zaman dilimi, tüm zaman ve mekâna ayrı ayrı sesleniyor… Her oluş birbirinin eşsiz parçası ve ölüm… Parçalar dağılır, zaman kırılır ama oluş bütündür, daimdir ve ölüme götürür. Ölüm ve sonrası… Nasıl da irkiliyor insan, ne soğuk ve ne yakıcı… Kalp, akıl ve irade… Ölüm; nerede, ne zaman ve n…”Ölümün ne zaman, nerede ve nasıl geleceği belli değil. Düşüncesi bile yarım kalıyor genç adamın. Hâlbuki yapacak ne çok işi vardı, öyle değil mi, her insan gibi. Olmayan bir rögar kapağı, hepsi bu… Ve genç adam ölüyor, o anda can veriyor, işte dünyalar… Memlekete dönüş ve yolculuk azaplı… Seremoni ise hep aynı. Ve son, küçük harflerle.

Mehmet Selim Özban

[fotoğraf fotokritik.com'dan alınmıştır.]

Zarafetin Kraliçesi

2009-01-18T13:28:00.002+02:00

Bir gün bir ziyafet vermek istedi zarafetin kraliçesi.O bir kraliçeydi evet!Ama ne bir tacı ne bir tahtı ne bir pelerini ne de değerli taşları vardı.Kim bilir hangi düşler ülkesinin hangi saltanatında hüküm sürmekteydi ve kim bilir hüzünlü gözlerinin ardında hangi adama aşıktı.Saçları yeşil gözleri kırmızıydı…ya yüzü? Ya yüzü ne renkti?Bulunmayan hint kumaşından bir teni vardı.Ona kim dokunursa elleri kirlenir yüzü yaşlanırdı..Bir düş ülkesinin kayıp kraliçesiydi o.Bilinmezlikle dolu yollardan, tehlikeli ormanlardan ve canavarlardan kurtulup da gelenlerin sayısı az mıydı ya?Sırf onu biraz seyretmek ve ağladığında gözlerinden dökülen taşları eteklerinde biriktirmek için gelen genç ve yakışıklı delikanlılar yok muydu?Şarkı söylemeyi çok severdi zarafetin kraliçesi ve sesi o kadar kötüydü ki onu dinlemek için gelen delikanlılar kulaklarına pamuk tıkamak zorunda kalırdı.Kimse onu duymazdı ama herkes seyrederdi.Oysa birazcık dinlenmeyi bir ömür boyu seyredilmeye tercih ederdi.Herkes öylesine kulaklarını tıkamıştı ki ona öylesine kaçmışlardı ki söylediklerinden bir gün ölümün pençesinde olsa kimse duymayacaktı sesini.Bir gün yasak ormana girmek istedi zarafetin kraliçesi.Girdi de. Yasak bir ormanda yasak bir adamı sevdi.Adam ona elinde yasak bir meyve sundu.Geri çevirmedi. Yedikçe bir daha istedi.Ve sonunda karnı ağrımaya,kalbi hızla çarpmaya,nefesi tıkanmaya başladı kraliçenin.Hint kumaşı teni giderek adileşti.Tanınmaz bir hale döndü en sonunda.Ormanda ağaca asılı bir ayna gördü. Koştu. Aynaya baktı.Gözleri,saçları,elleri yasak bir renkteydi. Ya yüzü? Ya yüzü ne renkti?Ağzından döküldü kelimeler kötü olsa da sesi: kim bu aynadaki?Bulamadı cevabını.Koşarak uzaklaştı aynadan daha fazla görmemek için bu çirkin yüzüAynalara bakmadı bir daha.Sarayına, onu duymayanların yanına koştu veZiyafetinin şerefine kadeh kaldırdı,haykırdı çirkin sesiyle
Ama kimse duymadı
Yasakların şerefine!

Seda Bacı

[fotoğraf, fotokritik.com'dan alıntıdır.]

SULUSEPKEN BAKIŞLARIMIN İNTİZARI

2009-01-18T13:27:00.001+02:00

( SEN) Ferhan ve (O) Diren’e…
…Yoktur hikâyesi olmayan hiçbir şiir. Fırtına sonrası avucumda biriktirdiğim sözcüklere yüz sürdüm. O, yazdığı son mektubunda SEN’e: ‘‘Bana öyle geliyor ki, bu kızgın havalar sizin oraların karlarını eritemedi; yollar mı kapalı yoksa sıcaklar mı engel bana yazmana. Bana öyle geliyor ki, yüreğin o kadar büyümüş de umursamıyor artık özlemleri ya da özleme barınak mı olamıyor.’’ Vardır her şiirin bir hikâyesi…

SEN: Çulpan
—Kan ve tufan
dudaklarımda yosun tutmuş masalın yorgun kaçağı
kaç sınır taşı dikildi aranıza / üstünde adınız kazılı
kirlenen şubatlarınıza inatla çiseledin gökyüzünün vadilerinde
düş ninnisiyle çekildiğin her uykuya neşter vuruldu
ellerinden mor bir kan damladı geceye
cinlerini evcilleştirdin yüreğinde / bıçak uysallığında
akrep yalnızlığı ömrün soluksuzluğunu öptü uzaklardan
çıkınında tanımadığın suretlerle düştün yollarauçuştu yüreğindeki serçeler / yalın bir çıplaklıkla koynunda beslediğin
yanında ölüm kaldı sadece / cellat kuşatması bozkır gözlerinde hüznün
kör bir katil / yüreğin kanattı cumaları hiç üşütmeden
SEN uçurumlar büyütürken O’nun yokluğuyla / BEN
köprü yaptım kendimi içimdeki buzulları eriterek

O: Keyvân
—Yankı ve buz
demirparmaklık ötesi fener gözleri
kapanan kapılar ardında yuvalanmış
pencereler aradı / firarperest yokluğunu güneşe çıkaracak
hatıraları yaprak döktü / gözyaşları ranzasından kaykıldı koridorlara
düşlerini akıttı gözlerinin akına / SEN serin uykulardayken
taştan gemiler yüzdürdü yüreğinin sırça denizinde
sesin suskuyla anlam devşirdiği anlarda
yüreğine çaput bağladı karaçarşambalara inatla
cumalara taptı e-tipi mektuplarındagözlerinin kıyısında birikirken kevgir huzmeleri
BEN tüneller kazdım dilimin hayal gücüyle
murdar dizelerim dolaştı tel örgülerine

BEN: Kiyân
—Ses ve et
tenim tuz katmanı emziremedim ırmakları
ellerimde kayıp bir kürede ararken kendimi
karanlığın ve perilerin ışığıyla yıkandı gözlerim
ketum bir açlıktım / bir dilim toprak
şaman sözlerinde arya / bir yudum gökyüzü
tarihin ateşi eritirken balmumu sözcüklerimi
aşk için ölmenin gerektiği yerde
dizeler akıttım yüreğimin oluğundan aşkınıza ki
her aşk kendini kutsar şiirde
zamanın parmak ucunda ruhum kuşa dönüşürken / bir gün
anlayacaksınız /ustalar neden ölür bal satarken

NOT: Çulpan ( Venüs )
Keyvân ( Satürn)
Kiyân ( yıldız, merkez )
Musa Bilik
[fotoğraf fotokritik.com'dan alınmıştır.]

Ayrılık Ayazı

2009-01-18T13:26:00.000+02:00

kirli gecelerden geliyorum
dönmedolap kentlerden
omzumda rüzgar tülü
kimsesiz bir kaşifim
tarihin darağaçlarına yemeni bağlayan
gelip eteğinden tutundum
ertelenmiş talihlerden geliyorum
aşkın suikastlerinden
tek tanığıyım
kundaklanmış kurban fotoğrafların
yarım kalmış sevişmelerden geliyorum
dudağımda aşk çizimleri
skandala dönüşen
fail-i meçhul sevişmelerden
suna ağızların kıyısında
kimsenin duymadığı masallardan çıktım
kitapları yakılan kavimlerden geliyorum
arafa varmakta olan
sen kalbimin mahşerinde çıban
gözleri define
sözleri vaaz olan
bir sana adadım
ruhumun tasvirini
bir sana akıttım kendimi
sürünerek kuruyan

MUSA BİLİK
Fotoğraf: Gülçin Uz

Vazgeçmek Üzereyim

2009-01-18T13:22:00.003+02:00

uzak bir evin penceresinden

yanağını cama dayamışsın da

beni düşünüyorsun sanki ne vakit yumsam gözlerimi

oysa senin de bitmesi mümkünatsız dipsiz acıların var içinden çıkamadığın

ya da çıkmak için bir çaba harcamadığın

hangi otobüsten insem de

hoş geldin diyecekmişsin gibi beni bekliyorsun sanki hep son duraklarda

oysa senin de hep yaslandığın bir durak

beklediğin biri var hiç gelmeyecek

biliyorsun

kumdan kaleler yapmışım sana mümkünatım yok yeneceksin ilk top atışında

yığınla serilmişim ayaklarına

bir kaldırsan başını, yerdeki çizgileri sayan bakışlardan

gözlerindeki perdeyi yırtsan

ne olurdu sevsen beni

ne olurdu...

üstümde soğuk bir sonbahar, gözlerim ıslak

son mermiyi kafama sıkmak üzereyim

hiçbir açıklaması yok cinayetimin

vazgeçmek üzereyim...

Sinan Balta
[fotoğraf fotokritik.com'dan alınmıştır.]

Ölü

2009-01-18T13:19:00.005+02:00

Çizgiler, çukurlar ve peçe.

Çehrede çile ve garip hendese…

Bir çift göz,

etrafında halkalar.

Kelam ve yüzde oluşan dalgalar…

Kelimeler zehirdir,

zehirlidir fikirler.

Hayat ne: zevkler, elemler ve ölümler…

Ölüm seyyahtır,

beyaz ve siyahtır ölüm.

Ölüm ki böyle müsemma,

haşir ve neşirdir ölüm.

Mehmet Selim Özban
Fotoğraf: Mehmet Selim Özban

Biz

2009-01-18T13:19:00.002+02:00

Soğuk kalpli güneş serinkanlı ay
Günesin doğuşuna değin beklenen şefkat
Nerelerde kalmışsa
Benim elemli tenimdeki şefkat oradadır
Ne gelmek ilahi diye inlediğim
Gitmelerle sonuma emeklediğim yerdeyim
Yanı senden hayli uzak bir iklimdeyim
Gelmek istesen arsın derininde
Toprağın ta içindeyim
Tırmık tırmık yüzümü eşele ki
Ahir etimin bekçisi incinsin.
Yalan mülküne manayı vermeye gel
Gel, ışık yeniden anlam bulsun tenimde
Her sabah sıcak bir öpücük yerdim tenimle güneşin dudağından
Islak ve sıcacık bir öpücükle hayran bırakırdı yaratıcı beni kendine
Yere bakardım hayret ile
Sürekli bir şeyler kusardı arsın yüzüne
Buhar gibi bir şey yükselirdi arsı alaya yerin bağrından
Sıcak bir derede ılık bir su akıyor üzerimden
Kelimelerin sahibinden izinli
Cümle kayıklarında gezinirken ben
Dünyanın tabuttan bir kayık olduğunu öğrendim
Her şey gökyüzünde asılı ve ben tahtada yatılı...
Peki, kim sana ezberini kusturacak Saliha
Ne zaman kusacaksın ezberini sana eziyet veren ihaneti kim sana
kusturacak
Önemi yok o da ağırlığını kaldıramıyor hakikatin
En çok sevdiğim müzik ateşle suyun kavuşma müziği
Su sensin sende güfteleşmiş hak
Ve seni bilmeyen kâinat sensiz yangınlarda
Ne ateşinden katmak istersin
Ne kâinatla yanmak keyfiyetinden miraca çıkmış
Teğet geçmiş mana öze...
Sen ki düşmemek için durman gereken yer
Düşer sen bundan sonrası yok
Ey yolların sahibi beni durdur düşürme
Dinle ruhun hicretin tadına baksın biraz
Eller güzde üşümesin diye neler baharlaştırıldı bir bilsen
İkinci dakikadaBir yükseliş var
Saatsi bir tıkırdama ve
Yetişen ve yetişemeyen
Yolculuk…
Ben nerdeyim
Hayata olması gereken gibi olur dualar
Kaderi zorlar simdi dünler
Bu konuşmayı sakın yâd etme
Kaydetme istemiyorum neden
Sadece zamanı yaşamak gerekirken zamanı kaydetmek nedendir
Zamanı kutladığım ve seni kutsadığım için
Senle çoğalmak için
Başında yeniden doğmak için
Seninle beni kaydetmem lazım
Ne zaman bunu dinlesem hayatım film misali gözümün önünde
Musalladaki cesedimi öpercesine büzüşür dudaklarım
Hayat güzel derken
Neden bana yolculuk hatırını yaparsın
Bilmez misin ki ben sana yolcuyum
Yıllanmış gecelerin katranını kusar billur billur derim
Ağıtlarım la düğümlenir sineme ecelim

Ceyda Kalem
[fotoğraf, fotokritik.com'dan alınmıştır.]

Yalnızız

2009-01-18T13:18:00.003+02:00

iki kişi geldik yeryüzüne
ben havva,o adem..
ikiydik arzularımız bizi çoğalttı,
ve aynı arzular birbirimizi azalttı..
şu yalan dünyayı kapladıkça bedenlerimiz
sığamaz olduk,sıkıştı her yanımız..
iki kişiyken çaresizdik,azdık,
lakin biz insanlar şimdi yalnızız...

Işıl Saydam
Fotoğraf: Fulya Altan

Mai ve Siyah Bir “Birey”: Ahmet Cemil

2009-01-18T13:15:00.003+02:00

Halit Ziya Uşaklıgil’in Mai ve Siyah adlı yapıtı hakkında yazılan inceleme ve eleştiriler çoğunlukla, bu romanın dönemini, yani Servet-i Fünûn edebiyatını yansıttığı üzerinde yoğunlaşır (Tanpınar 279, Finn 151-153, Önder Göçgün 139-140, İsmail Çetişli 319). Bu değerlendirmeler, romandaki kişileri, edebiyat tartışmalarını ve Halit Ziya tarafından Servet-i Fünûn dönemine yapıldığı düşünülen referansları bir takım eşleştirmeler ya da karşıtlıkları göstererek açığa çıkarmak üzerine kurulmuştur. Bu eşleştirmelere göre romandaki şair Raci gelenekçi edebiyat taraftarı Muallim Naci’yi, Ahmet Cemil yeni edebiyat anlayışının önemli ismi Tevfik Fikret’i veya yazarın kendisini, Mir’at-i Şuûn gazetesi dönemin yayın hayatını, mai umut, başarı ve hayalleri, siyah umutsuzluk, başarısızlık ve hayal kırıklığını temsil eder. Bununla birlikte özellikle Cumhuriyet’in ilk yıllarında romanın “milliliği” üzerinden yapılan tartışmalara da dikkat çekmek gerekir. Örneğin Cumhuriyet dönemi edebiyatının ve edebiyat eğitiminin önemli ismi İsmail Habib Sevük romanın başarısını kabul etmekle birlikte “yaşattığı şahsiyetler” açısından “milli” olmadığını söyler (Aktaran Koçak 97). Tanpınar’ın yorumları da bu düşünceye yaklaşır. Tanpınar Yahya Kemal kitabında Ahmet Cemil için şunları söyler:Bütünüyle bakılacak olursa zihnî çalışma, çağrılar, ümitler ve nihayet davranışlarıyla insanın kendisi belki zarurî şekilde yerli, fakat bizden uzaktırlar. Hepsinde iklim değiştirmiş bir ağaç hali bize ait çok esaslı bir şeyin yokluğundan gelen bir tad ve sıcaklık eksikliği vardı […] O kadar asil ve temiz, yetişme şekli ve fakirliği ile bizden olan Ahmet Cemil bile idealizasyonu ve küskünlüğü ile bizden ayrılır.” (Aktaran Koçak 117)Kuşkusuz Mai ve Siyah bu tip eşleştirme ve yorumlara açık bilgileri içerebilir, ancak yapılan bu eşleştirmelerle yapıtı salt bir “dönem romanı” olarak değerlendirmek ve kişisel ölçülerle romanın “milli” olup olmadığını belirlemek kısır bir eleştiri anlayışını da beraberinde getirmeyecek midir? Oysa Jale Parla’nın Don Kişot’tan Bugüne Roman adlı çalışmasında belirttiği gibi hiçbir metnin tüketici bir yorumu olamaz, ancak “metin aracılığı ile oluşan söylemler vardır” (180). Bu nedenle yukarıda belirtilen iki eleştiri tipi Mai ve Siyah romanını üzerine yapılacak değerlendirmeleri “tüketen yorumlar” olmuştur. Bu yazıda, Ahmet Cemil’in bir roman karakteri olarak nasıl konumlandırıldığı ve “birey” olarak nasıl yaratıldığı sorusu tartışılacaktır. Ian Watt “Gerçekçilik ve Romansal Biçim” adıyla Türkçe’ye çevrilen makalesinde “edebi gelenekçiliğe ilk kez ve her yönden karşı çıkan tür”ün roman olduğunu belirtmesi (16) Mai ve Siyah hakkında yapılan yukarıda belirtilen eleştiriler düşünüldüğünde daha da anlam kazanacaktır. Watt romanın başat ölçüsünü şöyle açıklamaktadır:Romanın başlıca ölçüsü bireysel yaşantı çerçevesinde düşünülen hakikatti ve söz konusu bireysel yaşantı her zaman benzersiz, dolayısıyla da yeniydi. Böylece roman, son yüzyıllarda orijinalliğe, yeniliğe o zamana kadar görülmemiş ölçüde önem veren bir kültürün en uygun edebi aracı haline geldi: Romanın novel diye adlandırılması bu yüzdendir. (16)Roman boyunca sürekli umut ve umutsuzluk arasında gidip gelen ve karşılaştığı olaylar karşısında “pasif” tavırlarıyla dikkat çeken Ahmet Cemil, aslında romanın kurgusunu ayakta tutan güçlü bir öğe ve “birey” olarak yapılandırılmıştır. Bu yapılandırılma, onun fiziksel ve psikolojik özellikleriyle birlikte eğitimi, ailesiyle ve çevresiyle olan ilişkisi, Hüseyin Nazmi’yle arkadaşlığı, hayata bakışı, davranışları, şiirde yapacağı yeniliklerle tanınan bir şair olma arzusu, iş yaşamı, Lamia’ya duyduğu aşkı gibi bir takım nedensellik bağlarıyla oluşturulmuştur. Bu bağlamda Ahmet Cemil’in romanın olay örgüsü içerisinde yer alan bazı noktalarda düşündükleri, verdiği tepkiler ve yaptıklarına dikkat etmek, onun romanın ritmine ve romana yaptığı katkı ve etkilerin görülmesini sağlayacaktır. Böylelikle Halit Ziya, “bireyselliği” başarabilmiş Ahmet Cemil karakteriyle kurguladığı Mai ve Siyah romanıyla, Ian Watt’ın yukarıdaki alıntıda belirtilen “benzersiz ve dolayısıyla yeni” bireysel yaşantıyı Türk romanında gerçekleştirmiş olacaktır. Ahmet Cemil’in davranış ve düşünüş özelliklerine bazı örneklerle bakıldığında bu durum daha iyi anlaşılacaktır. Romanda anlatıcının Ahmet Cemil için “her karar verdiğini hemen icra etmek [uygulamak] isteyenlerdendi” (77) sözlerine karşılık Ahmet Cemil’in roman boyunca aldığı tüm kararları sonuçlandıramadığı ve başarıya ulaşamadığı görülecektir. Bu yönüyle Ahmet Cemil; düşünceleri, hayalleri ve hayal kırıklıklarıyla romanın en önemli karakteri olmakla birlikte en “sorunlu” kişisidir de. Zaten onun bu “sorunlu” ve çözümlenmeye uygun kişiliği, Watt’ın da vurguladığı gibi yazarın onu “bireyleştirmeye […] verdiği önemin büyüklüğü”nü (25) göstermektedir. Başka bir deyişle Halit Ziya Ahmet Cemil’i bu “sorunlu” yapısı üzerinden bireyleştirmeye çalışmış olmalıdır. Roman karakterinin bu yapısı, özellikle, kurduğu hayallerin, tasarladığı işlerin, “şöhretli” bir gelece sahip olma arzusunun önemli veya önemsiz olaylarla birden bire “siyah” ümitsizliklere dönüştüğü sahnelerde açıkça görülmektedir. Bu sahneler şu örneklerle de somutlaştırılabilir: Hüseyin Nazmi ile büyük bir hevesle okuduğu kitapların pek çoğundan sıkılarak yarım bırakması hatta okumaya küsmesi (55), hayalini kurduğu yazarlık mesleğine ilk adım olarak gördüğü çeviriye başlarken duyduğu hazzın, yerini “iktidarını” yeterli bulamadığından dolayı sıkılmaya bırakması (78), kendisine şöhret kazandıracağını düşündüğü yeni eserini yazması ve edebiyat çevresine tanıtmasına karşılık, Lâmia’nın zengin bir subayla nişanlandığını duyması üzerine hayallerini inşa ettiği bu eseri de yakması (383) ve yıkılmış bir şekilde ülkenin uzak bir köşesine gitmesi (393-400). Romanda Ahmet Cemil, kendisiyle bir hesaplaşma içine girerek sürekli gel-gitler yaşar. Örneğin, Lamia’nın nişanlanmasını duymadan önce, kendisine sorduğu “Ya Lâmia?.. Ya eseri?..” (295) sorusunu Lâmia diye yanıtlayacak (296), onun sevgisini kazanmak için yine matbaaya sahip olmak, çok çalışmak hayallerine kapılacaktır. Fakat kız kardeşinin ölümü ve matbaadan ayrılması bu hayalleri yine boşa çıkaracaktır. Çoğaltılabilecek bu örneklerden de anlaşılacağı gibi romanda sürekli olarak tekrarlanan bir motifle, alınan kararlardan bazı engellerle karşılaşıldığında vazgeçiş vardır. Orhan Koçak “Kaptırılmış İdeal: Mai ve Siyah Üzerine Psikanalitik Bir Deneme” adlı yazısında bu vazgeçişin romanda ruhsal bir ikilik ortaya çıkardığını söyler (112) ve Ahmet Cemil’in ideallerden vazgeçiş nöbetlerinin sonunda suçluluk duygusuna kapıldığına dikkat çeker. Koçak’a göre bu durumda Ahmet Cemil için “[y]a ideal vardır, ya suçluluk” (113). Arsev Ayşen Arslanoğlu da “Halit Ziya Uşaklıgil’in Romanlarında Aşk ve Nesne İlişkileri” adlı yayımlanmamış yüksek lisans tezinde, Ahmet Cemil’i bir Servet-i Fünûn sanatçısı değil, “nesne ilişkileri” sorunlu olan (23) ve “yaşamının tüm hedefinin ileride olmak istediği şeye, gelecekteki Ahmet Cemil’e odaklanmış olması” yönüyle “narsist kişilik özellikleri” (24) taşıyan bir roman karakteri olarak değerlendirmiştir. Arslanoğlu’nun bu çalışması da Ahmet Cemil’in kendisinden önceki romanlarda görülmeyen bir “birey” olarak bu romanda yer aldığını göstermektedir.Sonuç olarak, Uşaklıgil’in birçok olayla karşı karşıya getirerek bu olaylar içerisinde davranışı ve düşünüş tarzıyla oluşturduğu bir roman karakterini, sadece dönemini yansıtan bir kişi olarak tanımlamak metni çözümleyici diğer eleştiri yöntemlerinden uzaklaşmayı da birlikte getirecektir. Ayrıca yazarın roman kişilerini belli bir zaman ve mekân arka-planı içine yerleştirmesinin onlara bireylik kazandırma çabasından ileri gelebileceği de (Watt 31) unutulmamalıdır.

Kaynaklar:

Arslanoğlu, Arsev Ayşen. “Halit Ziya Uşaklıgil’in Romanlarında Aşk ve Nesne İlişkileri”. Yayımlan-mamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Bilkent Üniversitesi, 2002.

Çetişli, İsmail. “Bir Neslin veya Bir Şairin Romanı: Mâi ve Siyah. Türk Yurdu 153-154 (Temmuz 2000): 318-333.

Finn, Robert P. Türk Romanı (İlk Dönem 1872-1900). İstanbul: Bilgi Yayınevi, 1984.

Göçgün, Önder. “Halit Ziya Uşaklıgil’in, Mai ve Siyah Romanının Tipolojik Tasnif Açısından Değerlendirilmesi” Türk Dili 529 (Ocak 1996): 134-154.Koçak,

Orhan. “Kaptırılmış İdeal: Mai ve Siyah Üzerine Psikanalitik Bir Deneme”. Toplum ve Bilim 70 (Güz 1996): 94-150.

Parla, Jale. Don Kişot’tan Bugüne Roman. İstanbul: İletişim Yayınları, 2003.

Tanpınar, Ahmet Hamdi. “Halit Ziya Uşaklıgil”. Edebiyat Üzerine Makaleler. İstanbul: Dergâh Yayınları, 1995. 279-281.

Uşaklıgil, Halit Ziya. Mai ve Siyah. haz. Enfel Doğan. İstanbul: Özgür Yayınları, 2003.

Watt, Ian. “Gerçekçilik ve Romansal Biçim”. Roman ve Gerçek Etkisi. çev. Mehmet Sert. İstanbul: Donkişot Yayınları, 2002: 7-55.

Emine Tuğcu

Şiir ve Eleştiri

2009-01-18T13:15:00.001+02:00

[Bu yazı 31 Aralık 2008 tarihli Zaman Gazetesi'nden alınmıştır.]

Eleştiri tarihimizi Divan edebiyatının 'şuara tezkireleri' ile başlatanlar var. Elbette, tezkire'lerdeki biyografilerin içerdiği sübjektif ve değer yargısı içeren bölümleri 'eleştiri' sayarsak! O nedenle de Tanzimat eleştirisi, Şinasi'nin 'Fatin Tezkiresi'nin yeniden basımı konusundaki yaklaşımı ile objektif sayılabilecek bir nitelik kazanır.Ama bilindiği gibi, Tanzimatçılar, 'tenkid' kavramını değil, eleştirinin, yapıtın olumsuz yönlerini sergilemek anlamında 'muaheze' kavramını tercih etmişlerdir. Batılı anlamda 'edebî tenkid'in ise Servetifünûncular aracılığıyla özellikle Hypolitte Taine ve Sainte-Beuve etkisinin ağır bastığı pozitivist ve bir anlamda (özellikle de Taine bağlamında!) ırkçı bir eleştiriyi öne çıkardığı görülür;- Servetifünûn'un önde gelen eleştirmeni Ahmet Şuayb'ın Taine ile ilgili çekincelerini unutmadan elbette...Şiir eleştirisi ise Tanzimat'la birlikte, bir yapıt ya da bir şiir üzerinden değil, bir tür üzerinden yapılır. Ziya Paşa'nın 'Şiir ve İnşa'sı ile başlayan Divan edebiyatı eleştirisi, Cumhuriyet döneminde Abdülbaki Gölpınarlı'nın 'Divan Edebiyatı Beyanındadır'ı ile neredeyse birebir tekrarlanır. Divan şiirinin, Victoria Holbrook'un deyişiyle, 'görünmez' kılınması sürecidir bu! (Ayraç içinde belirteyim: Tanzimat ve Servetifünûncuların Divan Edebiyatı'na bakışı üzerine son derece değerli ve kuşatıcı bir çalışma, Dr. Erdoğan Erbay'ın 'Eskiler ve Yeniler' adlı doktora tezidir. Elbette, Prof. Dr. Bilge Ercilasun'un 'Servet-i Fünûn'da Edebî Tenkid'ini ve Dr. Hacer Gülşen'in 'Milli Mücadele Dönemi Edebiyatında Edebi Tenkid'ini unutmadan!)Cumhuriyet döneminde şiir eleştirisinden söz ederken ise ilk akla gelenler Ataç'ın izlenimci eleştirileri, Mehmet Kaplan'ın 'şiir tahlilleri', Fethi Naci'nin, Asım Bezirci'nin Marksist eleştirileri ya da Hüseyin Cöntürk'ün 'Yeni Eleştiri' ('New Criticism') tarzı yazıları. Marksist ve Yeni Eleştiri dışında teorik hiç eleştiri yok!1990'lardan sonra, şiir eleştirisi yerini, 'şiir okuma'ya bıraktı. 'Okuma', şiir yorumlamaya ilişkin hermenötik ufkun genişlemesi anlamına geliyordu. Salt şiir okumak üzere üretilmiş olan teoriler (mesela: Michael Riffaterre'in Semiyotik Kuramı) ile eleştirinin, edebiyatın içinden ve salt retorik araçlarla (metafor, metonimi) yapılması demekti. Psikanalitik eleştiri, Lacan'ın Freud'un 'yoğunlaştırma' ve 'yerdeğiştirme' kavramlarını Jacobson'un metafor ve metonimi kavramlarıyla birebir ilişkilendirmesiyle, bir 'rüya metni' olarak okunmasını sağladı. Lacan örneğinden yolaçıkarak, bu kez Marx'ın 'Tarih' ve 'İdeoloji' kavramlarıyla, metonimi ve metafor kavramları arasında mütekabiliyet ilişkisi kurup Marx'çı şiir okunmasına hem edebî hem de teorik (bilimsel) bir açılım kazandıran çalışmalar da oldu. Postkolonyal ve Feminist okumaların teoriyle, edebî retorik araçlar arasında ilişkiler kurarak gerçekleştirilmesi için yapılan araştırmalar da, bildiğim kadarıyla, sürüyor.Şiir eleştirisi alanında her şey, asıl şimdi başlıyor.

Hilmi Yavuz

http://www.zaman.com.tr/yazar.do?yazino=790043

ŞEBEK ROMANI

2009-01-18T13:14:00.003+02:00

Bu öykü 2075 yılında geçmektedir. Ayşe Şasa bu ultra-modern zamanda insanlığa en karanlık ve çetin şartlarda yaşama gücü veren derinliği, Şebek Romanı’nda bilim-kurgu, mizah ve tasavvuf’u bir araya getirerek anlatıyor. Şebek Romanı, mizahi bir dille eleştirdiği Darwinizm(Darwincileri kızdıracak derecede), Z.Ö’ler(Kitabın başında merak uyandıran kısaltma), şebekler, orangutanlar, kurgu ve çizimleri bakımından okuma süresince gülmekten kendimi alamadığım bir uzun öykü. Yazarın zekasına hayran kaldım. Gülerek öğrenmek isteyenlere tavsiye edilir(fanatik Darwinciler hariç:))“Maymundan geldik, şebeği arıyoruz.”

Elif Büyükkaya

ERMİŞ

2009-01-18T13:13:00.003+02:00

Halil Cibran’ın eserlerinin merkezi olan Ermiş, ‘her şey’i öğretir bize: Aşk, evlilik, neşe ve keder, suç ve ceza, ızdırab, tutku… kitap boyunca Ermiş konuşur. Orfales halkı sorar ve o cevaplar. Ermiş cevapladıkça içimizdeki karanlıklar günışığına kavuşur. Cibran dünyayı düzeltip insanlığın içine düştüğü karanlıktan kurtarmak için yazmak istiyordu ve bunu Ermiş’te başardı. Her satırı içime işleyen Ermiş sadece şiir değil aynı zamanda bir bilgelik kitabı da…“Aşk size işmar ettiğinde izleyin onu,Yolları çetin ve sarp olsa da.Ve kanatları sizi sarmaladığında ram olun ona,Telekleri arasındaki gizli kılıç sizi yaralayacak olsa da.Ve sizinle konuştuğunda inanın ona,Şimal rüzgarının bahçeyi tarumar edişi gibi,Onun sesi rüyalarınızı darmadağın etse de.”

Ayşe Taşcan

Onu Tanıyor musunuz?

2009-01-18T13:12:00.000+02:00

“Nursel Duruel”,

İlk öyküsüyle ses getiren, bununla birlikte devamı on sene sonra gelmesine rağmen takdirle takip edilen bir öykücü… Sanırım yazmayı hayatının merkezine koymuş, hırsla dolu tüm yazarları kıskandıracak bir kalem. Yazdıklarını kendine saklayan, okununca mutlu olan ama yine de o tedirginliği içinde taşıyan… Sanırım, en çok bu yüzden kıskandım onu. Hani bazıları güzel olmak için fazlasıyla çaba (!) harcar da bazıları öyle duru, öyle güzeldir ki… Tek bir dokunuş olmadan.Çabalamayan, çalışmayan, ilhamla yazan biri olduğunu kast etmiyorum elbette. Böyle bir şeye de inanmıyorum zaten. Hem ne kadar titiz biri olduğundan bahsediyor eleştirmenler. İki kitap arasında 10 sene! Benim dediğim, kalemindeki olağanlık, duru güzellik, başka bir şey…Bir çocuğu anlatabilmek o “son gece”lerde… Yaşadığım onca “son akşam”lardan sonra, nasıl sıradan bir şey gibi okuyabilirim ki? Birini uzak ülkelere yolcu etmek, aylarca beklemek gelmesini. Yüzünü unutmak zaman zaman. Peki kim bir iç sıkıntısını tarif ederken, vücuda dolan zeytin yağından bahsedebilir? Karakterinin içinin bulanmasıyla yetinmeden, okuyucunun da bulanmasını sağlamak…

Geyikler Annem ve Almanya hakkında anlatırken de yazarken de hep bunu tekrarladım: somutlama. Beni vuran şey buydu çünkü. Benzetmeler öyle yerindeydi ki. Hani duygu anlarına yönelen bazı yönetmenler vardır. Onlardan bir film izler gibi. Hani Ferzan Özpetek, filmlerinde gerilimin en yüksek olduğu anda sesi keser. Hani son filminde kadın yürüyordur yolda, ölüm haberi gelecektir birazdan, seyirci onu bekler. Kadın durur. Ses kesilir. Tüm sesler durur bir anda. Sonra telefon çalar, sessizliğin o çığırtkan geriliminde. Kötü bir haberin eşiğinde zihin bulanır, mide bulanır, kayıp gider bir boşluğun içine beden. Öyküleri aynen öyleydi işte. Aytaç’ın sarhoşluğa geçtiği an, gözlerimin önündeydi. Sesler kesildi, Aytaç bir denizin ortasında yapayalnız kalıverdi. Kulaklarına denizin uğultusu doldu, çıkmak istedi, çırpındı. Sarhoşluğu, boğulmayla tasvir etmek!

Tasvirlerin ötesinde bir de gerçekler var. Hayatın gerçekleri. Gözümüze sokmadan, tüm olağanlıklarıyla. Aslı’nın o an hissettikleri mesela, o gerginliği. Yine kesilen ses. Ve tam da o anda yere düşen boncuklar. Bunu bir yönetmen çekseydi, o kavganın ortasında tüm sesleri keser, sadece boncukların saçılma seslerine odaklanırdı.Zaman zaman “evet, işte bu” dediğim, tam da hissettiğim şeylerden bir öykü; zaman zaman biçimsel tekniğini kıskandığım bir öykü kimi zaman da diliyle ruhumu okşayan bir öykü… Kimi zaman duru, yalın; kimi zaman gerçekleri yüzüme sertçe çarpan; kimi zaman çaresiz, kimi zaman umutlu, çocukça; kimi zaman koyu, bulanık bir sıvı, kimi zaman da tertemiz, öylesine durgun…Olaylarla örülü öyküler elbette ayrı bir tatta, ama en çok da böyle içe yönelen öyküleri okumayı seven biri olarak öyle keyif aldım ki okumaktan. Altlarını öyle çok çizdim ki, defterlerimin kenarlarına yazdım, zihnime ve arkadaşlarımın zihnine de elbette…

Yetmedi bu kitap tabii ki, Yazılı Kaya ardından, bir solukta… Bir rüyada gibi bazen, bazen bir beşikte gibi, çok ağlayıp da zihnin uyuşması gibi.Dedim ya, kıskanılacak bir şeyler var onda. Belki benim hiçbir zaman yazamayacaklarım. Zaman zaman dedim ki ne kadar geç kalmışım okumakta Nursel Duruel’i. Ama yine de diyorum, elbet bir gün kesişirdi yolum. Elbet… Yine de tam da yirmi birimde, iyi ki diyorum, çok büyük bir minnetle…Sularla geyiklerin birleştiği, boncukların yere saçıldığı bir imgede bulurum belki bir gün kendimi, rüyayla gerçeğin karıştığı anları yazmayı ben de becerebilirim; düğüm düğüm kalmazlar boğazımda geceleri…

Deniz Depe

Yağmur Damlası

2009-01-18T13:11:00.003+02:00

Bazen bazı duygular vardır. Ne yalnız yaşayabilirsin ne de bir başkasıyla paylaşabilirsin. İçinde her daim kanayan bir yara misali…. Sen fark etmeden kanar, bu yüzdendir ki hiç hissetmiyormuş gibi davranırız çoğu zaman. Dışarıdan fark edilmeyince kendimizde hissetmiyormuş gibi bir tavır takınırız. Bir şarkı, bir ses, bir gülüş, bir çocuğun masum bakışı ya da yaşlı bir kadının yüzündeki ifadeyle tekrar hissedersiniz. Aniden içinizde kanayan o derin yara tüm benliğinizi sarar. Bir yağmur damlasında yalnızlığınızı tekrar anımsar, güneş açtığında yine unutmaya çalışırsınız; aynı tavrı yine kendinizi kandırırsınız. İmkansız günlerin, imkansız saatlerinde, imkansız şeylerle boğuşur benliğiniz. Ama siz tekrar tekrar engel olursunuz düşüncelerinize. Duygularınız sizin kurduğunuz barikat arkasında saklanır çoğu zaman ta ki bir yağmur damlası camınıza vurup her şeyi size tekrar hatırlatana dek.Severek kurtulursunuz belki de bu melankolik halinizden; çevrenizdekileri, arkadaşlarınızı, ailenizi… kimi isterseniz sevin ama bırakın da o sizi, sizin onu sevdiğinizden daha çok sevsin…

Hatice Bilici

Beş Bin Yıl... Dile Kolay

2009-01-18T13:09:00.002+02:00

İtalya’nın kuzeyinde yapılan arkeolojik kazılarda yaklaşık 5 ila 6 bin yıldır birbirlerine sarılı halde yatan çiftin iskeletleri bulundu. Resimde de gördüğümüz gibi birbirine sarılı olarak yatmakta olan çiftin iskeletleri yaklaşık 5 ila 6 bin yıllık! Uzmanlar iskeletlerin neolitik döneme ait olduğunu söylüyorlar. Bilim adamları çiftin kaç yaşlarında olduğuna, ne zaman öldüklerine ve neden birlikte gömüldüklerine dair bir bilgiye sahip değiller. Bir teoriye göre, erkeğin öldürülmesinin ardından sevgilisi de ona sarılarak hayatına son vermiş. Çiftin evli olduklarına dair de bir işaret yok. İskeletlerin dişlerinde yapılan ilk incelemelere göre aşıklar çok genç yaşta hayatını kaybetmiş.Resmi gördüğüm zaman öylece onlara baktım. Onların hareketsiz ve cansız bedenlerini seyrettim günlerce. İçim binlerce cümleyle doldu taştı da tek bir kelime çıkamadı ağzımdan. Söyleyememekten, anlatılacak o kadar çok şey varken anlamsız bir şekilde susmaktan yorgun düştüm adeta. Çünkü resim o kadar çok şey anlatmaktaydı ki kendimi hiç olmadığı kadar aciz hissettim bir an. Bu nasıl bir `aşık olma hali` ydi çözmeye çalıştım. Yoksa bu aşıklık halinin sebebi aşık olunacak kişiden mi ibaretti? İnsan kimi zaman bazı soruların cevabını bulamıyor.Şimdi bir kez daha resme bakalım. Sizce burada gerçek olan şey ölüm müydü? Bence burada başka bir gerçeklik gömülü. Adam, sevgilisi olmadan gidebileceği tek yere gitmiş, ölüme. Kız ise sevgilisinin olmadığı bir dünya cehenneminde yanmayı göze alamamış besbelli. Sevgilisinin kolları arasında öylece ölüm uykusuna dalmış. İkisi de cennetin kapısında buluşmak üzere sözleşmişlerdi. İki deli aşıkda doğru bildikleri şeyi yapmakta sonuna kadar gitmiş. Gerekirse... (Sadakatin kelime anlamını dahi bilmeyen günümüz genç aşıkları bu durumu sözüm ona “enayilik’’ olarak değerlendirebilirler! Zaten herkesten her şeyi anlamasını bekleyemeyiz.)Kız o olmazsa öteki, o olmazsa bu, o olmazsa şu dememiş. İllede o. Yalnızca O. Sonsuza kadar o, o, o, o, o diyerek haykırmış adeta. Kafa tutar gibi, yalın ayak yürümüş ölüme. Onsuz geçecek yıllarına ölümle misilleme yapmış sanki. O olmadan geçen günlerin batımını seyretmek, yıldızlı gecelerin ışıltılı yakamozunda gözyaşını hisara doğru süzdürmek kolay değildi ne de olsa. Hem kız yaşamış olsaydı ne olacaktı ki? O’ nun hayaliyle yaşayan bir hayaletten öteye geçebilecek miydi sanki.Ölüm onlar için seçim miydi yoksa alınlarına yazılan bir kader miydi tartışılır. Sevdalı bir ölüm mü, ölümlü sevda mı ? Belki de onlar için ölüm kendi seçimleriyle şekillenen bir yazgıdan ibaretti. Kim bilir... İki sevgili dünyada kavuşamamışlardı belli ki. Bunun artık ne önemi var . Aynı mezarda beş bin yıl sarmaş dolaş, birbirlerinin kalp atışlarını dinleyerek uyumuşlardı. Bu her şeye bedel olsa gerek. Hem ötelerde bir yerlerde, bulutların arasında bir buluşma yok muydu?Ben inanıyorum ki gerçek aşıkları hiçbir şey, hiçkimse ayıramaz. Bahsedilen şey kader ya da ölüm dahi olsa. İşte bu yüzden onların masalları bir varmış bir yokmuş ile değil. Bir varmış, hep varmış diyen bir ebediyet ile başlayacak ve hiçbir zaman da bitmeyecek.Peki şimdi sizler o üç sihirli harften oluşan tek kelimenin içerisine beş bin yılınızı sığdırabilir misiniz? Galiba gerçek aşk beş bin yıl önce bu kumların altında bir yerlerde gömülü kaldı (mı?). Aşkı gömülü olan yerden çıkartacak cesaretli deli bir aşık var mı ki ? Çoraklaşan, söz yerindeyse aşka susayan kalplerimizin aşka gelebilmesi için aşk duasına mı çıksak ki ?Unutmayın: AŞK VARSA UMUT DA VARDIR ! Aksi zaten aşkın doğasına aykırı.Her şeyin gönlümüzce olması dileğiyle...

Seda Koca

İbre Kışta

2009-01-18T13:08:00.003+02:00

Kışa sitemim sadece...Yokluğunla savaşıyorum soğuk gecelerde, yalnızlığım dostum olmuşken sen kokan sokaklarda, o hep sevdiğimiz kedide artık kuşları kovalamıyor.Öyle bir bitiş oldu ki, beraberliğimize tanık olan sokakların, ağaçların, insanların, kuşların, hırçın denizin olduğu o semte bile gidemez oldum. Seni hatırlatacak olan her şeye düşman kesildim. O denli mutlu olunmazdı altında bir sebep aramalıydım neden bu kadar mutluydum ki sanki, hayatta her şeyin bir karşılığı vardı ve ben hiçbir şey vermemiştim kendimden. Meğersem o günlerin karşılığı bu günlerdeki biçareliğime denk geliyormuş. Her şeyin bir karşılığı her mutluluğun bir yıkıcılığı varmış. Unut diyorum o unuttu, yapabildi, sen de yap! Taviz ver benliğinden, Yap bunu unut hayatını kendini unut. İşe kendini unutmakla başla ki onu da unutmuş ol. Tüm hücrelerine işleyen şey şubata amade bir yağmurdu sadece. Ansızın yağan ve ansızın duran ardında ıslaklıklar bırakan.Beni tuzlu sulara tutsak eden. Bir aşktı biten yalnızca bir aşk... Bir ömür gitti sen ne diyorsun bir gönül yitirildi Kanlıca’nın eski kaldırımlarında ayaklar altında. Kendimi zor zapt ediyorum yaşadığın yerlere gitmemek için.Biliyorum ki işte ona dayanamaz bu aşktan ağır yaralı çıkan yüreğim. Bu bir bitiş değil bana. Eksilmedim çoğaldım. İtiraf ediyorum daha da aşık olacağım sana. Beceremedik aynı anda aşık olmayı, olmadı…Artık yalnız devam ediyorum. Mevsimlere direnemeyen aşkımız şimdi toprağa karıştı, dört mevsim senfonisinden kışı dinliyorum... Seni sen olmadan kışta da seviyorum.

Elif Ok
[fotoğraf fotokritik.com'dan alınmıştır.]

ASİ VE MAVİ

2008-12-04T00:28:00.000+02:00

“Demedim dilimin ucuna gelen her ne ise… ” İ. Özel
Öylece susup kaldık. Zehir zıkkım bir suskunluk… Lanet olsun bugün Salı! Diyecek o kadar çok şeyim var ki… Dudaklarımda geçmiş zamandan kalma kuru kan tadı… Göz göze gelmemek için elimdeki kalemin sırtında geziniyor terli parmaklarımın tedirginliği. Alnıma dökülen saçlarımın ardına gizliyorum bakışlarımı, aklımdan geçenler gözlerimden yol olur gider diye korkuyorum… Herkes nereye gitti teker teker? Bu sancılı sessizlik insanda sürekli saate bakma isteği uyandırıyor. Bir o bakıyor saate, bir ben… Göz ucuyla dayanamayıp bakıyorum; ara sıra etrafa bakıyor, saate bakmadan önce de bana… Lanet olsun bugün Salı! Şu sessizliği delip geçmeyi bir becerebilsek… Diyecek o kadar çok şeyim var ki…
Sessizliğin içinde asi ve mavi çığlık çığlığa koptu birden. Masada titreyen telefona baktık. Kılını bile kıpırdatmadı. Onca düşüncenin içinde bir de merak kemirmeye başladı beynimi. Arayan kimdi bilmiyorum ama o ısrarla susturmuyordu. Diyeceklerim giderek çoğalmaya başlıyor ve lanet olsun bugün Salı!
Yükselmeye başladı ney sesi… Biri piyanoya değil de yüreğime değdiriyor kanlı parmaklarını. Sanki önce suların arasından geçti ritimler sonra kemanın tellerinden aktı serince, titreyen masamıza. Bu isim ne kadar çok yakışmış bu şarkıya; Asi ve Mavi… Ve bugün Salı… “ Bugün kederliyim./Beterim bugün./Sesime ses değse çığlık oluyor/Üşüyor toprak/Taşlar üşüyor/Yumma gözlerini…” …Kesildi çığlık.
Birimiz bir şey söylemeliydik. Beynimde çığlık çığlığa bir melodi... “…üşüyor yaprak/dallar üşüyor/içimde kış gibi bir mevsim üşüyor…”. Telefonu neden açmadı acaba? Lanet olsun bugün Salı ve ben diyeceklerimi birbirine karıştırdım.
“…oysa ben senden neler neler isterdim/senli sevdalarda doğmak isterdim/sabahlar isterdim asi ve mavi/büyüsün isterdim ışığın rengi/Ama gel gör ki kötüyüm bugün…”. Evet lanet olsun bugün Salı! …Kıstım beynimin sesini.
Bu sağır edici sessizlik Salı günü için fazla uzun sürdü. Önce saçlarımı çektim gözlerimin önünden, tüm cesaretimi topladım… Derin bir nefes aldım. Tam ağzımı açtım ki yine asi ve mavi koptu çığlık çığlığa… “Asi ve mavi” demek zorunda kaldım. Sadece bir cümle kurdu. “Evet, maviyi severim.” Lanet olsun bugün Salı ve ben maviden nefret ederim!
Telefonunu alıp dışarı çıktı. Geldiğinde beni elimde kalemle burada bulsun istemiyordum. Çıkıp gittim. Demedim dilimin ucuna gelen her ne ise.

[ fotoğraf, fotokritik.com'dan alınmıştır. ]
Şeyma Toruntay, Türk Dili ve Edebiyatı

Gitmek Sadece

2008-12-04T00:27:00.004+02:00

Hep yeşil bir vadiden gidilir ölüme. Gidilir. Gitmektir ölüm.Bir yol olsam. İnsanlar gelip geçse üzerimden. Çiğneseler beni kararlı kararsız, güçlü güçsüz adımlarıyla. Sonum olmasa keşke. Bittiğim yerde başlasam tekrar, eli yüzü düzgün bir çember olsam güneşin çevresinde. Batsa güneş, doğsa, alacakaranlık olsa, gök bir kızıl bir mor olsa ama mavi olmasa hiç, güneş tepede durmasa. Ya batmak üzere olsa ya doğmak.. Ama bir şeylere ramak kalsa hep, o şeyler hiç olmasa.İnsanlarım gitse üzerimden. Gitse, gitse ama nereye gittiğini bilmese hiç, başladığı yeri bile hatırlamasa zamanla. Hiç üşümese. Hiç terlemese. Rüzgar oynasa saçlarıyla ılık ılık… İnsanlarım hiç yorulmasa.Ölüme giden yol olsam. Yeşil vadileri terk edenler geçse tozlu bedenimden. Yol olsam ve gitsem bir yerlere. Hep gitsem, hiç durmasam, asla varmasam.Kussam üzerimdeki insanları sonra. Güneşi koynuma alsam, şehvetle şevişsem. Bulutla, rüzgarla toprakla karışsam, erisem içlerinde, kaybolsam ve tekrar birleşsem hücrelerimle.Ölüme giden yol olsam keşke. ..Ölürken yeşil vadilerden değil, kızıl yollardan geçsem. Sonra yol beni kussa, güneşe düşsem, toprağa bulansa ellerim. Uyansam. Yol olarak bulsam kendimi. Çocuklar üstümde çelik çomak oynasa.Çemberin içindeki boncuklar üzerime saçılsa.Boncuk olsam.Yolda yuvarlansam.

Deniz Depe, Türk Dili ve Edebiyatı

Saçmalar

2008-12-04T00:25:00.002+02:00

-Daha kaç kez ıskalayacağız hayatı olric?-Oklarımız bitene kadar efendimiz.
&
-Olric sana bir konuda danışmak istiyorum.
-Elbette efendimiz, ben ne için varım...
-Şimdi olric, insanlar neden özel hayatlarından enstanteneler paylaşmakta bu denli cömert oluyorlar... Özel hayat ne demek ki? Al sen bunu herkesle paylaş, ya da herkesle paylaşma herkesin gözü önünde paylaş... Nerde bunun özelliği Olric??
-Efendimiz, onlar da büyüyecekler, olgunlaşacaklar zamanla... Sonra da...
-Zaman geçtikçe olgunlaşan tek şey meyvelerdir Olric...
-Dinlemiyorsunuz ki ama...
-Evet dinlemiyorum.
-Siz bilirsiniz.
-Tamam tamam anlat hadi.
-Anlatmam.
-Olric, dinliyorum dedim !
-Her neyse, zamanla diyorum evet... Büyüyecekler, özel ne demek yaşayacaklar. Ben onu sevdiydim de o beni terk ettiydi de oysa ben ona çok değer verdiydim de lakırtılarını bir kenara bırakacaklar...
-Nasıl bu kadar eminsin olric?
-Siz de yaşamadınız mı efendimiz?
-Yaşadım ama bununla bir ilgisi yoktu, hatta çok farklıydı. Kaldı ki kimseye bir şey anlatma gereği duymadım.
-O sizsiniz işte. insan acı çekince sapıtır, ne yapacağını bilemez...
-Evet, acıyorum zaten o insanlara Olric, umumi ile özel farkını bilmeyenlere... Acıyorum...-Acıyın efendimiz, lakin hastalıklı bir acıma olmasın bu... Acı çekene acınır mıymış o da ilginç elbette...
-Anlamıyorlar Olric, acı tek kişiliktir, paylaşırsa azalır anlamı kalmaz... Sen de anlamıyorsun Olric... Sen acı ne nerden bilirsin ki hem...
&
-Gidelim buralardan olric...
-Dayanamıyor musunuz efendimiz...
-Bilmem ki, dayanmaya çalışıyorum dimağıma dertleri dayattırdıkları müddetçe... Ama bir yerlerde bir şeyler eksik, bir şeyler yarım... Hadi gidip bir sahil kasabasına içelim Olric...
-İçelim efendimiz... Vuralım gecenin dibine... Balık olalım rakı şişesinde...
-Buhranlar geçirmekteyim...
-Geçirelim efendimiz geçtiği yere kadar...
&
-Kuyruk acısı nedir Olric?
-Bilmiyor musunuz sahiden?
-Biliyorum, elbette biliyorum... Yüksek sesle ve senden duymak istiyorum... Bağır Olric, duysunlar...
-Ayıp olur efendimiz...
-Ünlü atasözümüzü söyletme şimdi, ne ayıbı...
-Efendimiz, hiç boşuna yazmayın bile, kuyruk acısı kimde olur biliyoruz...
-Biliyoruz Olric, haklısın...
-Elbette haklıyım...
-Sus olric...
-Peki efendimiz...
&
-Olric, bana edilgen bir kelime söyler misin?
-Emin misiniz?
-Evet Olric. Hem de en yakıcı olanını söyle!
-Silinmek efendimiz. Yeterince edilgen mi?
-Fazlasıyla edilgen...
&
-Beni bu şekilde cezalandırmamalıydı Olric... Konuşmalıydı benimle...
-Vakti yokmuş efendimiz, söyledi ya...
-Yetmez Olric, söylemesi yetmez, susması da yetmez, bu şekilde gidilmez, gitmenin de bir adabı olur, susmanın da... Bu susmak değil Olric, bu gitmek değil, bu silmek değil...
-Efendimiz, düşünmemeye çalışsanız... Gitti işte, konuşmayacak da... O hep böyleydi, bilmiyor muydunuz bunu? En başından ben buyum demişti size... Ben duvarım demişti...
-Hayır Olric, bana gitmeyeceğini söyledi. Susmayı karşısındakinin suskuyu kabul derecesine göre yönlendireceğini söyledi. Lanet olsun Olric... Bir korkak gibi gitti, aptal bir suskuya hapsetti kendini...
-Sizi de edilgen bir yapıya değil mi...
-Sus Olric, sus söyleme öyle... Sus...
&
-Olric duyuyor musun?
-Duymaz olaydım...
-Olric yağmur yağdı dokundun mu damlalara?
-Siz dokundunuz ya efendimiz, bana ne gerek...
&
-Dün yağmur yağdı Olric... Bugün de yağdı...
-Vakit geldi o zaman efendimiz?
-Geldi Olric geldi, ama ölemiyorum hala...
-Ölmek fiziksel bir eylem midir Olric?
-Hayır efendimiz... Tamamen psikolojiktir. Sevmek gibi, aldanış gibi, var oluş gibi, yok oluş gibi...
-Anladım Olric, tamam yeter bu kadar. ....
-Olric?
-Efendimiz?-Ben şimdi n'apıcam...
&
-Birkaç gün kalmış, bir sene ne çabuk geçmiş Olric... Neler yitirmiş, neler kazanmışız bir yılda...
-Evet efendimiz, haklısınız... Ama bakın her şeye rağmen burdasınız... Her şeye rağmen, dimdik ayakta...
-Ayaktayım ayakta olmasına da, yer ile yeksanım aslında... Sanki... Yani emin bile değilim nerde olduğumdan nerde durduğumdan durmam gereken noktadan emin bile değilim anlıyor musun Olric? Anlıyor musun, duyuyor musun ayak seslerini eylülün... Korkumu anlıyor musun? Korkuyor musun sen de benim gibi...
-...
-Sen neden susuyorsun ki Olric? Senin susmana gerekçe ne? Herkes gibi, biz de susalım mı yani? Sen susarsan, beni duyan tek varlık da sus ben ne yaparım Olric...
-...
-Bırak bunları diyorlar, eylülmüş kırık kanatlarmış geç bunları diyorlar... Neden anlamıyorlar Olric bir düşmenin bedendeki binlerce yankısından bahsettiğimi? Neden anlamıyorlar? Tutundukları için mi, tutunacak bir şey bulabildikleri için mi? Düşmedikleri için mi ya da? Her günün ardında bir ümitleri oldukları için mi? Geçecek diyorlar hep, geçmedi bak... Geçmek bilmedi... Bir sene geçti ama geçen sadece bir sene oldu... Ne değişti? Eylül aynı eylül, hüzün aynı hüzün... Düşenlerin hala kanatları kırık...
-Efendimiz, düşündüğüm için susuyordum. Birkaç güne kalmaz unutursunuz siz bu dediklerinizi... Hatırlatayım mı o zaman?
-Hayır Olric, mümkünse hatırlatma...
-Bu gidişatınız beni korkutuyor...
-Kork Olric kork... Korkalım... Suçluyuz biz... Beteriz biz... Küstahız biz... Korkağız biz... Kork Olric kork... Biz ancak korkmayı hak ediyoruz... Eylülü hak etmiyoruz... Hüznü hak etmiyoruz... Düşmeyi bile hak etmiyoruz... Çok üzülüyorum Olric... ...
-Beter olun efendimiz!
&
-Özgürlüğünüz nerde? Esir gibisiniz...
-Özgürlüğümü aldılar elimden Olric... Lanet olsun ki aldılar!
-Eylül geldi ya ondandır...
-Olric?
-Efendimiz?
-Ben şimdi n'apıcam?...
&
-Olric ne diyorlar?
-Anlamadım ki efendimiz...
-Olric niçin hiçbir şeyi anlamıyorsunuz?
-Bozuluyorum ama efendimiz...
-Bozul Olric, bozul... Saatim de bozuldu zaten... Hayatı eksik yaşıyorum bu yüzden. Evet sadece bu yüzden. Yoksa saatim bozuk olmasa her yere vaktinde yetişeceğim, her şeyi zamanında ve eksiksiz yaşayacağım.
-Efendimiz sorunun saatinizde olmadığını söylememe lüzum var mı?
-Ne demek istiyorsun Olric?
-Zaman bozuk efendimiz, sorun sizde değil...
-Ha tamam o zaman... Ben de sanmıştım ki...
-Hiç size laf eder miyim efendimiz?
-Öyle sandığımı nerden anladın olric?
-Efendimiz...Ben...
-Kaybol olric! hemen!
&
-Olric? orda mısın? Kızgınsın bana değil mi? Ne zamandır konuşmuyorum seninle... Ama sen de benimle konuşmuyordun ki Olric... Şimdi bütün suçu, bütün vefasızlığı benim omzuma yükleyip kaçmayacaksın değil mi? Hadi, bi şeyler söyle Olric...
-Noldu?
-Ne demek noldu olric? Tüm söyleyeceğin bu mu? Onca şeye rağmen, araya giren onca zamana rağmen tüm söyleyeceğin basit bir "noldu" mu tanrı aşkına?
-Efendimiz, nolduğunu anlatacak mısın? Yoksa geri susayım mı? Bir şey olmuş ki gelmişsiniz... Yoksa neden hatırlayasınız beni.
-Kavga ettik!
-İyi olmuş efendimiz.
-Ne demek iyi olmuş Olric? Görmeyeli ne kadar değişmişsin sen... Kavga ettik diyorum, kalbimi kırdı, boğazımda bi yumruk hissettim, duyamadım sesini, konuşamadım onunla...Sessiz kalmaya çalıştım, sakin olmaya çalıştım... Sonra o da kırıldı... Ortaya paramparça bir şeyler döküldü, neyin kırıldığını anlayamadım henüz...
-Müstahak size. Beter olun.
-Olric... Lanet olsun sana. Elimde değil anlamıyor musun?
-Anlıyorum, elinizde olsa yanınızda olmazdı ki... Niye gönderemiyosunuz sanki onu... Her şey çok basit aslında. Bir şeyleri zorlaştırmaktan vazgeçin. Bu kadar çok düşünmek de bünyenize zarar verecek. Alışkın değilsiniz.
-Bu sözlerin beni düşündürüyor Olric...
-Düşünmek sizin haddiniz değil efendimiz, düşünmeyiniz...
-Ama ünlü filozof Descar...
-O Descartes efendimiz, siz filozof değilsiniz. O düşündükçe var olabilir, sizse ancak yok olursunuz.
-Sen bana inancını yitirmişsin olric... Benim neler yapabileceğimi bilmiyor gibi konuşuyorsun.
-Sizin kendinize inancınız kaldı mı ki efendimiz?
-Olric... Defol. Nerden geldiysen oraya geri git.
.... ... .. .
-Olric? Heyyy... Elimde değil, anlamıyor musun? Elimde değil...
Ayşe Şahin, Sosyal Hizmetler
[ fotoğraf, fotokritik.com'dan alınmıştır. ]
Gönderen altı numara içerik zaman: 19:15
Etiketler: Ayşe Şahin, Öykü

Kork-An-Kar-An-lık

2008-12-04T00:24:00.003+02:00

Korkak bir karanlık düşün. Kendinden korkan birkara. Anlık bir şey. Hani karanlık gelir ya insanın gözünün önüne. Öyle. Beklemediğin bir an yakalar, çeker saçlarından aşağıya. Üstüne kocaman bir şey oturur. Yutkunmak istersin boğazın düğümlenir. Gözlerini açmak istersin kirpiklerin çekilir. Nefes alamaz olursun, sancı duyarsın. Kor ateşlere düşmüş gibi yanarsın. Yan yana yatmak istersin, yanarsın. Yanağını onunkine dayarsın yanarsın. Kar gibi beyaz ve soğuk bir şey düşlersin. Kar yakar bedenini. Kar üşütür. Kar karanlığa çağırır. Karanlık korkutur seni. Korku sarar beynini. Kapatırsın gözlerini. Düşlersin en güzel sözlerini. Sözler döküle yazar ağzında. Ne dökülür ne yazılır. Bağrındaki kara taşa yazın yazılır. Taşı unutmazsın, toprağı sularsın. Toprak olur sen. Sen olursun toprak. Toprak karadır. Seni altına alan kara topraktır. Senden kalan ona beyaz bir ruh. Beyaz bir güvercin gagasında. beyaz bir sabahta. uçar pencerene konar. Uyurken gözün ilişir pencereye. Açarsın her yan bembeyaz. Güvercin beyaz. Gagasını okşarsın. Kırmızı. Yanarsın. Elin dokundukça yayılır bedenine bir sıcaklık. Kanın kaynar.Ondan haber gelmiş dinlersin. Güvercin uğuldar. Ağlarsın. Yaşlar dökülür yanağını yakar. Her yanın alev alır. Saçların tutuşur. Saçların. Kara saçların… Ateşe tutulur. Kara saçlarını atarsın arkaya. Beyaz güvercin kanatlanır. Kanatları kana bulanır. Kanatlarında binlerce yalan.Yalanlara kanarsın.Kana kana…ANLARSIN.

Seda Bacı, Türk Dili ve Edebiyatı

[ fotoğraf, fotokritik.com'dan alınmıştır. ]

Kutular

2008-12-04T00:22:00.003+02:00

‘ Dört değil, altı duvarı var içinde doğduğun bu mekânın; kimisi gök kubbeyi kimisi de kara toprağı saymaz, tıkılı kaldık der dört duvar içinde… Abartmamak lazım, artık şansına ne gelirse…’Genel OlarakKıymetli eşyalarımızı akılcı yollar harici, duygusallık ve eskiden beri süregelen, el altında olsun mantığıyla özel, emin kutularda tutarız. Değerlimizdir onlar, canımızdır. Yükte hafif pahada ağır, cismi değil bize verdiği değerlerdir onları göz önünden alıkoyuşumuzun nedeni. Al kutuyu sakla kuş uçmaz kervan geçmez bir yere ne hırsızlar bulabilsin ne de meraklılar.Yapım AşamasıDeğer verilen her nesne birer birer kutulara konup meyalen tenha, bilinmeyen çukurlara gömülmeye başlayalı; değeri parlamaya yakın insanlar için de ufak ufak kutular yapılmaya başlandı. Ahşaptan, sedeften, çinkodan, bakırdan kutular. Kimini taze kalsın diye hayattan soğutur, kiminin rengi açıktır esmer yapayım derken büsbütün içini karartır. Aslen sahte kalplere gömülür bu kutular; zira en derin bilinmeyen karanlık çukurlar da oralarda yaşarlar. Kuş uçmaz kervan geçmez diyarlarda…UygulanışıDün ile bugün arası taşeronluk yapan firmalar, işin eskiler alıp yıldızlar yapmak yerine, yeniler alıp eskiler satmak olduğunu ve köhne kasabamızda yeniliğe rağbet olmayışın, demirden yapılma fabrika işi bibloların cilalarını söküp de eskiterek antika hesabı nasıl da kolay satıldığını gördükten sonra anlamışlardı. Böylece nerede cilasıyla parlayan bir değer gördüler hop kutuya attılar. Öyle bir ayarladılar ki bir kutudan açılan kapı diğerine açıldı, oradan bir diğerine… Taa ki son açılan kutudan çıkan sürpriz palyaçonun çehresinde dahi bir nebze tebessüm bulamadı kimse.UyarıNasıl ki kalem pilleri güneş ışığında bırakmamak gerekir. Kutumuzun da mümkün mertebe uygun koşullarda saklanması, bırakın çocukları ilgililerin dahi ulaşamayacağı yerlere konması gerekir. Karşılaşılan en büyük sorun ise saklanılan kutuların tekrar bulunamamasıdır ki bu duruma çok sık rastlanılır. Bir insan nasıl değeri parayla dahi ölçülemeyecek kıymetlilerini gömdüğü yeri unutabilir diye sorabilirsiniz. Belki de bunca yıl karanlıkta tuttuğu değerleri günışığına çıkarmak onu korkutuyordur.Peki, ne mi olur? Endülüslü bir çoban rüyasında bu gömüleri görür ve atlayıp gelir. Emin olun aradığını alır da gider çünkü bulunamayan kutuların içinde genelde gerçekler yatar.Sonuç OlarakKutular açık oy kapalı tasnif şeklinde sayılır. Bu gizemli oyunun talihsiz kahramanlarının destanı; duvarları hayaller ve umutlarla örülmüş o gümüş tokmaklı ahşap kapının ardına çıkmayı bekler de maziden demlenen her anı bir sahifesini oluşturur. Ne yazık ki yıllarca onurları için savaşan dünya oybirliği ile bu destanın okunmasını yasaklamıştır. Bulunan her kutu tedbir amacıyla fünye ile patlatılmalıdır. İçinden ne çıkacağı belli olmaz değil mi? Eee, boşuna da dememişler zaten açtırma kutuyu söyletme kötüyü diye.

Ünsal GENÇ, ODTÜ, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi
unsalgenc@gmail.com
[ fotoğraf, fotokritik.com'dan alınmıştır. ]

Dipkoçan

2008-12-04T00:21:00.004+02:00

Gözlerimi kapıyorum. Hayal dünyasının içindeyim. Haykırmak istiyorum. Sessizce haykırmak istiyorum... Hecelerin arasında kaybolmak istiyorum.. Silahın ucu parlıyor.. Adeta ölüm bana göz kırpıyor. Mücadele etmek zorunda mıyım gerçekten? İnsanların bana söylediklerini kulağıma küpe olarak takıp moron gibi gezmeli miyim yoksa ? Kül olup uçsak ? Olmaz mı öyle ? Hepimiz zaten bir gün kül olmayacak mıyız? Bizi gömecek mezar bile bulamayacaklar... Ve günlerden bir gün bileklerimizi kesecekler indirim kuponları gibi ve diyecekler ki "ölüm bugün indirimde..."

Mert Uzbay, Turizm ve Rehperlik
[ fotoğraf, fotokritik.com'dan alınmıştır. ]

Masumiyet Müzesi’nden Çıkarken…

2008-12-04T00:19:00.004+02:00

“Masumiyet Müzesi’ni okumak bile beni aşkın olabilirliğine inandıramadıysa, tedavi olma şansım kalmış olabilir mi?”Bildiğiniz gibi Orhan Pamuk bir süre önce Masumiyet Müzesi ile geri döndü. Nobel ödülünü aldığında yaptığı konuşmayı ve kitabı düşündüğümde Pamuk’un bütün o tartışmalardan ve hareketten gene edebiyatın ilk göz ağrısı olan aşka sığınmak istediğini sezdim bu kitapta. Belki de benim kitabı okumaya başlarkenki ruh halimdir böyle düşündüren. Sokakta şans eseri sağ salim sabahladığım bir gecenin mide bulantısı, baş ağrısı ve pişmanlık dolu sabahında İstiklal Caddesi’nde bir vitrinde Masumiyet Müzesi’ni gördüğümde “Evet!” dedim. Ankara’ya giden ilk trene bilet aldım, istasyona iner inmez kitabı satın alıp eve kapandım. Masumiyet Müzesi ile arınmaya çalışacaktım.Masumiyet Müzesi tam anlamıyla bir obsesif aşk romanı. Ölesiye yaşanan bir aşk ve kendini eşya toplamakla zor tatmin eden bir takıntı var kitapta. Öyle bir aşk ki, evli bir sevilenin evine yedi yıl aksatmadan, haftada en az üç kere yemeğe gidebilmeyi, böylesine zayıf bir umudu yaşatabilmeyi başarabilen bir aşk. Tek taraflı, eziyetli, pişmanlık dolu bir aşk!Buraya kadar her şey güzel (mi?). Sanırım değil. İlk itiraf etmem gereken şey, şayet kitabı Orhan Pamuk yazmamış olsa, kitabın yarısına geldiğimde kitabı bir daha elime almamak üzere fırlatmayı cidden düşündüğüm. Kitabı elimden fırlatmamı engelleyen iki şey vardı, biri Pamuk’a olan hayranlığım diğeri de kitaptaki olay akışının değişeceğine dair bitmek bilmeyen (ve kitabın en sonuna kadar yanıt alamadığım) inancım. Evet, kitapta anlatılan aşka tahammül edemedim! Kitabın büyük kısmını sinir içinde okudum, Kemal’in aşkını bu derece yoğun yaşayabilmesini mantıklı bir sebebe bağlamak için okudum hatta. Ancak olmadı, kitap bittiğimde elimde kalan sadece sinirlendiğim anlardı. Yanlış anlamayın ben başından bir aşk geçmiş biriyim, ama işin gerçeği kitaptaki aşkın zerre kadar gerçekliği olmadığını düşünüyorum. Kendini böylesine seven Kemal’i her fırsatta bir sözü, bakışı ya da ufacık bir hareketi ile cezalandıran Füsun’un soğukluğuna tahammül edebilmek zaten yeterince zorken (Orhan Pamuk çok mu fazla etkilenmiş Divan Edebiyatından?) Kemal’in bitmek tükenmek bilmeyen aşk cümlelerine katlanmak… ben başaramadım. Kitabı tamamlamayı başarmak olarak görmüyorum, kitabın içine bir saniyeliğine bile giremedim çünkü. Artık aşka inanmıyorum derken kendimi kandırmıyormuşum. Gerçekten inanmıyormuşum aşk gibi bir olguya. Fakat içimde bir gün bir vesile ile yeniden aşkın var olabileceğine inanacağıma dair bir umut vardı. Peki, Masumiyet Müzesi’ni okumak bile beni aşkın olabilirliğine inandırmadıysa, tedavi şansım kalmış olabilir mi? Zannetmiyorum.Kitabı önüme çıkan herkese önermediğim gibi sonunu söyleyip kimsenin de tadını kaçırmıyorum. Okunmalı mı? Evet! Aynı metin bana başka bir yazarın adıyla verilmiş olsaydı okur muydum? Hayır!Şunu söylemezsem içimde kalacak: Kemal gül gibi hayatını buzlar kraliçesi Füsun için harcadın ya yazıklar olsun sana!

Tayfun Can Onuk, Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği

“Saçmalamaya Övgü: Tehlikeli Oyunlar”

2008-12-04T00:17:00.002+02:00

Saçmalamanın destanı. Tamamen saçmalamanın üzerine yazılmış bir destan. Tutunamayanlar’ın devamı diyorlardı ya, evet bir nebze öyle sanki. Olric albaya dönüşmüş vaziyette gibi ve anlıyorsunuz da zaten Olric ya da albay ya da dul kadın ya gerçek ya yalan fark etmiyor. Var olanla olmayanın, rüya ile hayatın birbirine karıştığı değil; birbirinden aslında hiçbir farkı olmadığının göstergesi. Bir bulantı halinde okuyorsunuz o hezeyanını Hikmet’in, başınız dönüyor, ufunet basıyor içinizi. Kalkıp dolaşmak istiyorsunuz, güneşe çıkmak istiyorsunuz, lanet olsun diyorsunuz, lanet olsun! Başta önemli olanın Bilge, önemsiz olanın Sevgi olduğunu sanıyorsunuz. Sonra Bilge’nin ‘yanlış anlama’ olduğunu görüyor, Sevgi’nin kötü yönlerinin aslında tutkunun ta kendisi olduğunu anlıyorsunuz. Ama yolun sonunda yine Bilge’ye yöneliyor adımlar. Hayır Bilge’ye değil aslında; ulaşılmayana, elde edilmeyene, elinde olmayana, kaybettiğine, hiç olana… Bu romanı normal biri yazmış olamaz, bu kadar uzun kimse saçmalayamaz, cümleleri böylesine dizemez hiçbir zeka diyorsunuz. İçinizde hayata dair küçük de olsa bir nefret varsa onu uyandırıyor, kırbaçlayarak azdırıyor ve dolu dizgin koşturuyor. Uykularınızda bile rahat vermiyor. Eğer hayata karşı nefretiniz onun kadar büyükse de, kanınıza enjekte edilmiş bir uyuşuklukla nakavt vaziyette yatağınızda kalıyorsunuz. Sürünerek gidiyorsunuz mutfağa, yere paralel bir durumda.Yıl 1973, bu kitap ilk basıldığında. Edebiyatta, romanda devrim diye nitelenen Tutunamayanlar’dan sonraki diğer romanı Oğuz Atay’ın. Efsane olmuş bir isim Oğuz Atay, Tutunamayanlar için çoğu yerde ‘kutsal kitap’ benzetmesini duyuyoruz zaten. Bazıları Oğuz Atay kıskançlığına bürünmüştür mesela, ona hayran olma lüksünü sadece kendinde görür. “Bu saçma hayranlığınızı hiç tasvip etmezdi Oğuz Abi, hepiniz budala birer özentisiniz” diyenler de var, “O kitap abartıldığı kadar yok” diyenler de. Şu bir gerçek ki, ‘yeni’ gençlerin sokakta Cumhuriyet gazetesini elindeki kitapların en üstüne, adı gözükecek bir vaziyette koyarak taşımasından farkı kalmadı “Tutunamayanlar” hayranlığının. Çoğu da Tutunamayanlar’da kaldı belki de. Tehlikeli Oyunlar’ı daha çok seven bir grup da mevcut; onu devam kitabı sayanlar da, adını bile duymamış olanlar da var “Tutunamayanlar” hayranları arasında.Netice olarak edebiyat dünyasındaki kıskançlık, çekememezlik, ukalalık, hava atma yarışı, çıkıntı olma telaşı vesaire gibi türlü mevzuların baş konularından biri olan Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar’ına nazaran gölgede kalmış bir kitabı Tehlikeli Oyunlar.

“Söyle evladım, diye teselli ederdi annem beni. Söyle de içine hicran olmasın. Hicran oldu anne.” (Tehlikeli Oyunlar, sf. 25)

Dikkat edin, okurken hicran olmasın.

Esenlikle…

Deniz Depe, Türk Dili ve Edebiyatı

İSİMLE ATEŞ ARASINDA

2008-12-04T00:14:00.003+02:00

Nazan Bekiroğlu bu eserinde, yeniçerilerin öyküsünü anlatırken isim ve ateş arasındaki yaşamlara götürüyor bizi. Sayfaları çevirdikçe karşımızda bizimle konuşan suretler hızla değişiyor; Mansur, Nihade, Muhteşem Süleyman ve daha birçoğu… Bazen Nihade oldum bazen bir yeniçeri bazen padişah ve bazen yeniçeri kâtibi yani -Nazan Bekiroğlu- oldum. İsimle ateş arasında bir yolculuğa çıktım.Nazan Bekiroğlu bu kitabı yazarken ne hissetiyse hemen hemen aynı şeyleri hissettiğimi düşünüyorum çünkü öyle güçlü bir kalemi var ki okurken her kelimeyi yaşıyorum. Hani Türk filmi izlerken başroldeki kızın yerine koyarız kendimizi, onunla ağlarız, aynen bu ruh hali içinde okudum kitabı. Tabii bir Türk filminin konusundan çok çok farklıydı bu defa.Bekiroğlu bu kitabında zaman zaman tarihin tozlu raflarıyla bizi karşı karşıya getirirken bir yandan da o rafların tozunu alıyor! Olaylara farklı bakış açısıyla “Bu böyledir!”i “Bu böyle midir?”e dönüştürüp bizi kendimizle baş başa bırakıyor. Suçluyu, suçsuzu veya suçlu sanılanı ve suçsuz sanılanı konuşturarak, olaylara bir de onların gözünden bakmamızı sağlıyor. Yorumu ise bize bırakıyor. Tarihin objektifliğini eleştiriyor. Mansur’un öyküsü de tıpkı isim ile ateş arasındaki yeniçerilerin hikayesi gibi isim ve ateş arasında, telli turna da… Herkesin yaşadıkları var aslında bu kitapta…“Kalplerin tarihçesi yazılmadıkça ne tarihe ne romana inanacağım” Nazan Bekiroğlu

Ayşe Taşcan, Konuk Yazar

JEAN GENET, KÖTÜLÜĞÜN YAZARI

2008-12-04T00:12:00.003+02:00

Genet 1910 yılında annesi tarafından kimsesizler yurduna bırakılır. Yedi yaşında bir ailenin yanına verilir. Kötülüğün cazibesini keşfettiğinde on yaşına basmıştır. Onu evlat edinen aileyi soyar ve kaçar. Artık yalnızdır ve kötülük yapması için hiçbir engel yoktur.Kötülük yaptığı için toplumu suçlamaz. Aşağılık olan toplum değil ta kendisidir. Ezilmişlik ya da dışlanmışlık değildir onu kötülüğe iten. O, kötülüğü kötülüğün kendisi için ister ve mükemmel bir asalet havası üstlenir.Ömrünün büyük kısmını hapishanede geçirir. Hapishane onun ödülüdür. “Kötülüğün mükemmel bir kötülük olması için cezalandırılması gerekir. Cinayet, hırsızlıktan; giyotin ise hapishaneden çok daha saygındır. Suçun hakiki soylusu idam edilmiş katildir.”*Genet ölümü, yıkımı ve cezayı sever. Egemen serserileri sever ve alçaklıklarından keyif aldığı bu insanlara adar kendini. "Hırsızın Günlüğü"nde şöyle der: “Armand’ın yüzü yapmacık , sinsi, kötü, kalleş, kabaydı… Hayvan herifin tekiydi… Pek az gülüyor, güldüğünde de hiçbir zaman içten olamıyordu…” Bu okuyucuda kötü izlenimler uyandırsa da aslında Genet’nin Armand’a yaptığı övgülerdir. Armand’a aşıktır ve onun için hırsızlık, dolandırıcılık, fahişelik yapar. Bunları yaparken Armand’dan takdir de beklemez. Genet’nin yer yer duygusal hikayesi kesinlikle bir acıma duygusu yaratmayı amaçlamaz. Kitaplarında melankolik bir hava esmez. Asıl etkileyici olan da onun bu güçlü ve kendinden emin tavrıdır. Toplumdan çekinmeden yazar. Dışlanma korkusu yaşamaz. Düzene karşı çıkmaz, yeni düzenler tasarlamaz. Korkusuzluğu Sade’a benzetilebilir. Fakat Genet, Sade’dan farklı olarak cinselliği kendine saklar. Seksi en açık biçimde sunsa bile, duygularını paylaşmaz.Sartre şöyle der: “Kötü yürekli insan, kötülüğü kötülüğün kendisi için ister ve… Kötülükten duyduğu dehşetle Günah’ın cazibesini keşfeder.” Genet Günah’ın cazibesini çoktan keşfetmiştir. Kendisiyle gurur duymaz. Fakat kendinin haklı olduğunu bilir. Ama okuyucuyla asla tartışmaya girmez ve haklı olmanın verdiği züppelikle yazar.

*Georges Bataille- Edebiyat ve Kötülük

Mehmet Ekin Akkaya, Makine Mühendisliği

Edebiyat Aşkı

2008-12-04T00:10:00.001+02:00

Bu sayıda, akademik hayatına, tam anlamıyla edebiyatçı olmak kararıyla son veren ve bu kararını ekonomik olarak desteklemek için sinema, reklam, turizm gibi farklı sektörlerde çalışan, roman ve öykü yazarı Buket Uzuner’i tanıyalım.Buket Uzuner 1991’den beri eserlerini biz okuyucularıyla paylaşıyor. 1993 yılında yayınlanan eseri “Balık İzlerinin Sesi” yazarımıza Yunus Nadi Roman Ödülünü getirdi. Kumral Ada Mavi Tuna romanı ile de 1998 yılında İstanbul Üniversitesi tarafından Yılın Romanı Ödülüne layık görüldü.Dünyanın birçok ülkesinde düzenlenen törenlere, sempozyumlara katılan Uzuner son olarak Frankfurt Kitap Fuarı Onur Konuğu “Türkiye” programı kapsamında Berlin’de düzenlenen Türkiye’de kadın olmayı anlatmak üzere oraya giden kadın yazar ve araştırmacılarımızdan biriydi. Son dört romanında, 1960’lardan günümüze kadar ailede ve sosyal çevrede kadının yerini dile getiren yazar sempozyumda da bu konu üzerinde durdu.“ ‘Nereye aidiz?’ sorusunu Osmanlı’nın son yıllarından beri soruyoruz. Son dönemde yaşadığımız acıları düşünürsek, bu meselenin bizi birbirine yabancı ve düşman insanlar haline getirdiği açık. Kimliğimizi ve sınırlarımızı çok ciddi, samimi biçimde yeniden tanımlamamız gerekiyor.”diyen yazarımız “İstanbullular” romanında da bu konuyu ele aldı.Yazarımız hakkında daha fazla bilgi almak için eserlerine başvurabilirsiniz. Sizlere birkaç tavsiye; Bir Siyah Saçlı Kadının Gezi Notları (gezi), Karayel Hüznü (öykü), Şairler Şehri (öykü).

İlknur Özkan, Bankacılık

ORMANIN DERİNLİKLERİNDE

2008-12-04T00:07:00.003+02:00

anneme...

Büyücü Kadın beni ormanın derinliklerine hapsetti,Ve arkasına bile bakmadan gitti.Kızmadım ona hiç, düşünmedim bile neler olduğunu,Ama korkuyordum; bu ormanda tek başıma ne yapacaktımNeyse ki Büyücü Kadın var, beni her zaman izlediğini biliyorumküresindenYürüdüm taşlı patikada, keşfe çıktım,Ve anladım ormanın hep yeşil olmadığınıBulutlar kapkaraydı patikanın sonunda; ağaçlar sarı,Görüşüm olmadan aradım çamura bulanmış cevaplarıHiç’i bekledim bu tuhaf ormandaNeyse ki Büyücü Kadın var, beni her zaman izlediğini biliyorumküresindenYürüdüm taşlı yolda, çok düştümBacaklarım kan içinde kaldı, kabuk bağladıYılanınki gibi yenilenen derim çok çabuk kavruldu*Devam ettim düşmeye,Ama Büyücü Kadın asla vazgeçmedi beni izlemekten.Düşüncelerimle baş başaydım, ümidim olmadan arıyordumKaybediyordum en gerekli şeyiHissediyordum baş edemezdim bu yalnızlıklaVe kocaman bir el uzandı gökyüzündenÇekti aldı beni yanına Büyücü Kadın.İşte o an anladım, orman aslında hiç olmamıştıBüyücü Kadın’ın küresindeydim.
*Melissa P.
[ fotoğraf, fotokritik.com'dan alınmıştır. ]

Mehmet Ekin Akkaya, Makine Mühendisliği

Fazıl Hüsnü Dağlarca'nın anısına...

2008-12-04T00:06:00.001+02:00

Ölü

Hangi mahallede imam yok,

Ben orada öleceğim.

Kimse görmesin ne kadar güzel,

Ayaklarım, saçlarım ve her şeyim.

Ölüler namına, azade ve temiz,

Meçhul denizlerde balık;

Müslüman değil miyim, haşa,

Fakat istemiyorum, kalabalık.

Beyaz kefenler giydirmesinler,

Sızlamasın karanlığım havada.

Omuzlardan omuzlara geçerken sallanmayayım,

Ki bütün azalarım hülyada.

Hiçbir dua yerine getiremez,

Benim kainatlardan uzaklığımı.

Yıkamasınlar vücudumu, yıkamasınlar,

Çılgınca seviyorum sıcaklığımı...

Fazıl Hüsnü Dağlarca

Nef’î’de Hiciv

2008-12-04T00:04:00.002+02:00

Ölümü bile yazdığı hicivler yüzünden olan Nef’î, asıl ününü Sultan Mustafa’nın ikinci saltanatından sonra padişah olan Sultan Murad IV devrinde yapmıştır. Şiirleriyle ilgisini çeken Nef’î’yi Sultan Murad, sık sık huzuruna kabul ederek kaside ve hicivlerini okutmuş, kendisi gibi sert bir mizaca sahip olan şairi her zaman himaye etmiştir. (59) Rivayete göre Padişahın övgülerinden dolayı kıskanılan Nef’î’yi, Sultan Murad bir gün yanına çağırıp ondan bir şiirini okumasını istemiştir. Şair de koynundan bir kağıt çıkarıp şiirini okumuştur. Kağıdın boş olduğunu gören padişah, çok memnun olmuş ve onu altına boğmuştur. Haluk İpekten bu hikayenin aslının olmadığını düşünür ama şairin halkın gözünde büyük bir efsane olduğunu göstermesi açısından önemli bulur. (60)Nef’î başarısından dolayı diğer şairler tarafından kıskanılmıştır ve onlara yazdığı hicivler dolayısıyla da oldukça kıskanılmıştır. Öyle ki, Şairin Siham-ı Kaza adlı eserini okurken yaşanan yıldırım hikayesine binaen İbrahim Vehbî şu beyitleri söylemiştir:Gökden nazîre indi Sihâm-ı Kazâ’sınaNef’î diliyle uğradı Hakkun belâsınaHicivden çektikleri yüzünden zaman zaman pişmanlık duyan Nef’î ise şu beyitlerle halini anlatmaktadır:Bu günden ‘ahdüm olsun kimseyi hicvetmeyem illâVereydün ger icâzet hicvederdüm baht-ı nâsâzıTarihçi Naîma’nın anlattığına göre, Nef’î’nin padişahın isteği üzerine yazdığı Sadrazam Bayram Paşa’yı hicvettiği eser şairin başına türlü belalar açmıştır. Ölümünün sebepleri hakkındaki çeşitli söylentilerden birisi de bu hicivdir. Fakat günümüzde bu eserle ilgili hiçbir belge bulunmamaktadır. (63)Yine Haluk İpekten’e göre Nef’î halkın gözünde o kadar cesur ve sivri dilli tanınmıştır ki, ölüm fermanı verildikten sonra affını istemek için saraya gittiğinde yazı yazan Arap Ağa’nın kaleminden mürekkep damladığını görünce: “Mübarek terinizi siliniz, kağıdı karalıyor.” sözlerini sarf ettiği söylenmiştir. (64)Sadece padişahları ya da devrin önemli isimleri hicvetmekle kalmayıp babasıyla ilgili de şu beyitleri yazmıştır:Sa’âdet ile nedîm olalı peder Hân’aNe mercimek görür oldı gözüm ne tarhânaZüğürtlük afetim oldı aceb midir etsemPeder gibi buradan ben de arz-ı cer Hân’aPeder degül bu belâ-yı siyâhdur başımaSözüm yerinde n’ola güç gelirse ger Hân’aYukarıdaki kasidesinde Nef’î ağır sözlerle babasını kötülemiş, bir yandan da sefil haline babasının sebep olduğunu söylemektedir.Hicivleri söylecek kadar cesur ve sivri dilli bir şair olan Nef’î’nin diğer şairlere aşık atmış olması da kaçınılmazdır. Bâkî gibi usta bir şairin şiirlerine bile Naziler yazmıştır. Döneminin şairlerine de sık sık sataşmış ve hicivler söylemiştir. Tahir Efendi’ye yazdığı dizeler şöyledir:Tahir efendi bana kelp demiş İltifatı bu sözde zahirdirMaliki mezhebim benim zira İtikadımca kelp tahirdirTahir efendi ise bu sözlerin altında kalmaz ve Nef’î’ye cevap verir:Zehr-i hicvi cihana neşredenin Dili bir şekzeban-ı efidirTahir olmaz köpek,fakat beşereNef-i vardır o halde Nef'idirNef’î’nin hicivlerinin küfüre varacak derecede hakaret içeren şiirler olduğu söylenmektedir. (72)Nef’î yazdığı hicivlerden de görüleceği gibi devrin önemli şahsiyetlerini, padişahları ve şairleri eleştirmekten kaçınmamış ve sivri dili yüzünden de ölüme mahkum edilmiştir. Fakat Nef’î hicivdeki ustalığı ve cesaretiyle de halkın gözünde beğeni toplamıştır. Belki de alışılmışın dışında şiirlerinde, küfre varan argoyu kullanması beğenilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Fakat bu noktada “Nef’î’nin hicvi edebi midir?” sorusu akla geliyor. Her şiiri ve şairi kendi devrindeki şartlara göre değerlendirmek ve tarihi alt yapının getirdiği olaylara göre yorum yapmak gerekir. Nef’î’nin dönemi edebi gelenek açısından belki de onun küfre varan sözlerini kaldırabilecek koşullara uygun değildi. O dönem içerisinde Nef’î’nin hicvine tümüyle edebi değildir demek yanlış olur zira onun hicvi türlü ses oyunlarını barındıran, edebi sanatları ustalıkla gösterebilen bir hicivdi. Gelenek içerisinde değerlendirildiğinde ise; o dönemin edebi otoritelerine göre, estetik kaygılar açısından pek de edebi sayılamayabilir. Günümüzde eskiden de olduğu gibi sanatın estetik kaygılar taşıması gerektiğine inanılmaktadır. Belki de Nef’î günümüz şairi olsaydı şiirleri edebi sayılmayacaktı.Sonuç olarak aradan yıllar geçmiş olmasına rağmen Nef’î’nin hicvi edebi açıdan bir değer taşımaktadır. Bu noktada Nef’î’nin hicvi edebi değildir demek yanlış bir yorum olabilir. Çünkü amaç en nihayetinde şiir yazmaktır, yani sanat yapmaktır.

İpekten, Haluk. NEF’î Hayatı,Sanatı,Eserleri. Ankara: Akçağ Yayınları, 2007.
Şeyma Toruntay, Türk Dili ve Edebiyatı